مسکن، وارث رکود و بلاتکلیفی!

فاطمه ایزدی - «خبرجنوب» / جنگ همیشه با خود ویرانی آورده و بازارهای مختلف را تحت تاثیر قرار داده است. حتی اثرات روانی جنگ نیز می تواند آب به آسیاب وضعیت یک بازار بریزد و ریسک سرمایه گذاری را به شدت کاهش دهد.

یکی از فرصت هایی که در تیررس جنگ و آثار مخرب آن قرار می گیرد، بازار مسکن است؛ بازاری که تجربه نشان داده است جنگ هم موجب کاهش تقاضا و نزول قیمت ها در مناطق آسیب دیده خواهد شد و هم افزایش نرخ در مناطق امن، رشد هزینه های ساخت و ساز، کاهش عرضه مسکن و بی ثباتی کلی بازار را رقم خواهد زد.

چند روزی از حمله رژیم متخاصم صهیونیستی به کشور گذشته و در پی حملات متقابل ایران به این رژیم جعلی، برخی بازارها همچون طلا، خودرو، ارز و حتی مسکن تحت تاثیر قرار گرفته است.

آن طور که برخی فعالان و مشاوران املاک شیراز می گویند ترس از آسیب دیدن املاک و افزایش ریسک سرمایه‌گذاری، موجب شده افراد و خریداران واقعی ملک از خرید خودداری کنند و همین موضوع به رکود و کاهش نسبی قیمت در بازار دامن زده است.

ایمان داورپناه، یکی از مشاوران املاک شیراز تاکید کرد که ترس از حملات موشکی در کلانشهرها، ذهنیت مردم را نسبت به خرید ملک دچار تردید کرده و جنگ و ناامنی، منجر به کاهش شدید سرمایه‌گذاری در حوزه مسکن شده است. داورپناه در گفتگو با «خبرجنوب» به این نکته اشاره کرد که بسیاری از سرمایه‌گذاران و سازندگان به دلیل عدم اطمینان از آینده اقتصادی و وضعیت امنیتی، ریسک ساخت‌وساز را نمی پذیرند و حتی ممکن است کمبود ساخت‌وساز در درازمدت باعث کاهش عرضه مسکن و در نتیجه افزایش قیمت ها در برخی مناطق شود.

او با بیان اینکه فعلا بازار رهن و اجاره، داغ است و برخی مستاجران چاره ای جز جابجایی ندارند، وضعیت خرید و فروش را راکد و بی رونق، توصیف کرد و اذعان داشت که در دوران هشت سال جنگ تحمیلی ایران و عراق نیز این بازار به شدت تحت تاثیر قرار گرفت.

این کارشناس مشاور املاک تاکید کرد که در آن دوران، مهاجرت مردم از مرکز به مناطق حاشیه ای و شهرهایی همچون شیراز و اصفهان، تقاضای رهن و اجاره را به حدی افزایش داد که برخی خانه های ویلایی و قدیمی به چند واحد کوچک تبدیل می شدند و قیمت آنها نیز متقابلا افزایش می یافت.

در عین حال هر چند سیل مهاجرت به شهرهای مرکزی و حاشیه‌ای منجر به افزایش قیمت مسکن در آن مناطق شد اما آن طور که کارشناسان حوزه مسکن اذعان داشته اند، قیمت ملک در زمان جنگ ایران و عراق تحت تأثیر عوامل متعددی همچون مهاجرت جمعیتی، تورم ناشی از هزینه‌های نظامی، کاهش درآمدهای نفتی و سیاست‌های کنترلی دولت قرار گرفت. در واقع این ترکیب پیچیده از رویدادهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی سبب شد تا قیمت خانه در اکثر مناطق شهری به‌ ویژه کلان‌شهرها و شهرهای مرکزی، روند افزایشی پیدا کند و در برخی مقاطع، رکود کوتاه‌مدتی نیز مشاهده شد.

به گفته فعالان این بخش، مهاجرت‌های گسترده‌ از مناطق جنگ‌زده به سمت شهرهای امن‌تر کشور، کمبود عرضه مسکن و عدم توانایی برای توسعه ساخت‌وساز در دوران جنگ، موجب افزایش شدید قیمت‌ها در برهه ای از زمان شد. در شهرهای جنوبی کشور نیز مردم به دلیل آسیب منازل مسکونی خود، تصمیم به مهاجرت گرفتند که همین موضوع، قیمت مسکن را در این مناطق، بی‌ثبات کرد.

یکی از دلایلی که در دوران جنگ 8 ساله به افزایش قیمت مسکن دامن زد، رشد هزینه‌های ساخت و قیمت مصالح ساختمانی بود، چرا که مواد اولیه و مصالح ساختمانی به سختی وارد کشور می‌شد و قیمت این اقلام به دلیل تورم و مشکلات ارزی بالا رفت. در واقع تاثیر جنگ بر بازار مسکن از این جنبه به شکل افزایش هزینه‌های ساخت و ساز و در نتیجه کاهش تعداد پروژه‌های ساختمانی جدید بود.

در هر حال در دوران جنگ، نگرانی‌های روانی مردم نسبت به آینده اقتصادی افزایش می یابد و همین موضوع باعث می شود افراد، تمایل خود را برای سرمایه‌گذاری در بخش مسکن از دست بدهند. تاثیر روانی جنگ بر بازار مسکن به کاهش حجم معاملات و افت رشد ساخت‌وساز ختم می شود و در چنین شرایطی، رکود معاملات به دلیل نااطمینانی اقتصادی، محتمل است به طوری که در بلندمدت اگر جنگ منجر به تورم شدید شود، ممکن است قیمت مسکن رشد کند.

فعالان بخش مسکن بر این باور هستند که تنش نظامی، ریسک خرید سرمایه‌ای یا به عبارتی خرید غیرمصرفی آپارتمان را برای صاحب سرمایه بالا می‌برد؛ ضمن آنکه هنگام بروز چنین تنشی، چون فضای ذهنی بازار ملک به گونه‌ای می‌شود که انتظارات نسبت به آینده قیمت مسکن، جهت کاهشی پیدا می‌کند، در نتیجه تمایل به سرمایه‌گذاری کوتاه مدت و میان مدت در بازار خرید ساختمان نیز کاهش می‌یابد. به باور آنها در این وضعیت سرمایه گذاران می‌توانند در املاک تجاری و زمین‌های مستعد، سرمایه‌گذاری کنند.