عدالت بر مدار علم

پرداخت خسارات ناشی از جنگ با تامین دلیل 

مرجان دهقانی « خبرجنوب »/امسال هفته قوه قضاییه با شعار «برای عدالتخانه‌ای به وسعت ایران عزیز» در حالی گذشت که در هر روز، آمار و عملکرد این نهاد در حوزه های مختلف در یک سال اخیر بررسی شد.  در آخرین روز این هفته که به نام «گرامیداشت شهدای عدالت و تکریم قضات و کارکنان عدلیه» نامگذاری شده  گفت‌وگویی اختصاصی با دکترارسلان  اشرافی، رییس کل دادگاه‌های عمومی و انقلاب شیراز انجام دادیم  . 
دکتر اشرافی در این گفت‌وگو به تشریح مهم‌ترین اقدامات قوه قضاییه در شیراز پرداخت و از تأسیس 40 شعبه تخصصی دادگاه صلح در 4 مجتمع قضایی خبر داد. وی تاکید کرد این شعب بر اساس آخرین استانداردهای حقوقی و با رعایت اصل تخصص‌ گرایی راه‌اندازی شده‌اند. همچنین از پروژه پژوهشی منحصر به فرد «تجربه‌نگاری مدیران قضایی فارس» و راهکارهای جبران خسارات جنگ زدگان، پس از تجاوزات رژیم صهیونیستی  سخن . گفت 

رییس دادگاه های عمومی و انقلاب  شیراز با اشاره به سابقه تاریخی ایران در مواجهه با جنگ ، تاکید کرد: ملت ایران هرگز آغاز گر جنگ نبوده، اما در برابر تجاوز دشمنان نیز سکوت نکرده است. وی با یاد آوری جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و همچنین تهاجمات اخیر رژیم صهیونیستی، بر روحیه مقاومت و دفاع از تمامیت ارضی کشور تاکید و بیان کرد: امروز نیز قوه قضاییه با تکیه بر اصول قانونی و عدالتخواهی، در پی احقاق حقوق آسیب دیدگان و جبران خسارات مادی و معنوی ناشی از این تجاوزات است.  

وی  با اشاره به جنگ دوازده روزه اخیر تاکید کرد: این جنگ کاملا تحمیلی و ناخواسته بود و جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدا اقدامات حقوقی لازم را از طریق مجامع بین ‌المللی آغاز کرده است.
این مقام قضایی با اشاره به اینکه ما پیگیری حقوقی برای جبران کامل خسارت‌های  وارد شده را حق مسلم کشورمان می ‌دانیم و این روند را با قوت ادامه خواهیم داد  تصریح کرد: حق دفاع مشروع نه تنها در قوانین داخلی همه کشورها، بلکه در اسناد بین‌ المللی نیز به صراحت به رسمیت شناخته شده است. اقدامات دفاعی ایران نیز کاملا در چارچوب این حق قانونی و مشروع انجام گرفته است.
دکتر اشرافی خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر این حق مسلم و با استناد به موازین بین‌ المللی، از تمامیت ارضی و امنیت ملی خود دفاع کرده و همچنان پیگیر حقوق قانونی ملت ایران در مجامع بین‌ المللی خواهد بود.

رئیس دادگاه‌های عمومی و انقلاب شیراز با تاکید بر مشروعیت دفاع از سرزمین اظهار داشت: هر کشوری در موقعیت ایران قرار می‌گرفت، طبق عقل، منطق و موازین حقوق بین ‌الملل از این حق مسلم خود استفاده می‌کرد.

وی با اشاره به عملکرد نیروهای مسلح کشور افزود: نیروهای مسلح ما بار دیگر توانایی و عزم راسخ خود را در دفاع از میهن به نمایش گذاشتند. آنها با تمام قدرت از خاک وطن دفاع کردند و شجاعت خود را به اثبات رساندند. 

این مقام قضایی در ادامه به نقش مردم اشاره کرد و گفت: ملت ایران همچون همیشه وفاداری خود را به ارزش‌های ملی و دینی ثابت کرده‌اند. آنان نشان دادند که برای حفظ وطن، از گرانبها ترین دارایی خود که جانشان است، بدون تردید می‌گذرند و خون می‌دهند، اما ذره‌ای از خاک سرزمین شان را تسلیم نمی‌کنند.

دکتر اشرافی با اشاره به پیامدهای جنگ تاکید کرد: متاسفانه این درگیری ناخواسته خسارات قابل توجهی به کشور وارد کرده است که هم شامل آسیب‌ های جانی (از مصدومیت تا شهادت) و هم خسارات مالی (تخریب و آسیب به منازل، خودروها و اموال) می‌شود.

وی در ادامه به دغدغه اصلی مردم اشاره کرد و افزود: سوال اساسی اینجاست که آسیب ‌دیدگان چگونه می‌توانند این خسارات را جبران کنند؟ این موضوعی است که باید به طور جدی به آن پرداخت.

رئیس دادگاه‌های عمومی و انقلاب شیراز، با اشاره به خسارات وارد شده به مردم در جریان جنگ اخیر، با اشاره به روند پیگیری خسارات جانی گفت: برای خسارات جانی شامل مصدومیت یا شهادت، دریافت گواهی پزشکی قانونی درباره صدمات وارده یا علت فوت الزامی است. شهروندان باید در گام نخست به دادستانی حوزه قضایی مراجعه و موضوع را گزارش کنند تا دستور بررسی به پزشکی قانونی ابلاغ شود.
قاضی  اشرافی به تشریح روند جبران خسارات مالی پرداخت و تاکید کرد: در مورد خسارات مالی شامل تخریب منازل، خودروها و سایر اموال، مردم باید از طریق مراجع قضایی نسبت به تامین دلیل و ارزیابی خسارت توسط کارشناس رسمی اقدام کنند.

رئیس دادگاه‌های عمومی شیراز در ادامه خاطرنشان کرد: به تمام آسیب دیدگان توصیه می‌ کنیم مدارک خود را به ‌طور کامل جمع ‌آوری و موضوع را به بنیاد شهید و امور جانبازان نیز اطلاع دهند. در چنین مواردی شرایط  ویژه‌ای اعمال خواهد شد تا مردم هرچه سریع‌ تر به حقوق قانونی خود دست یابند

40 شعبه تخصصی دادگاه صلح در 4 مجتمع تخصصی 

رئیس کل  دادگاه‌های عمومی و انقلاب شیراز در ادامه این گفت ‌وگو به تشریح مهم ‌ترین اقدامات قوه قضاییه در شیراز پرداخت و گفت: از جمله اقدامات شاخص ما، تأسیس 40 شعبه دادگاه صلح در سطح کلانشهر شیراز بوده است.
قاضی اشرافی با اشاره به مبانی علمی این دادگاه‌ها تاکید کرد: شالوده دادگاه‌ های صلح بر اساس موازین علمی و تخصصی پایه ‌گذاری شده است. در این طرح، اصل تخصص به طور کامل رعایت شده و هر یک از شعب با توجه به تخصص ویژه قضات راه‌اندازی شده ‌اند.
وی در توضیح بیشتر افزود: در این طرح نوآورانه، از توانمندی‌های تخصصی تمامی همکاران قضایی به بهترین شکل استفاده شده است. ما با به‌کارگیری قوی‌ترین نیروهای قضایی در هر حوزه تخصصی، گام مهمی در ارتقای کیفیت رسیدگی به پرونده‌ها برداشته‌ایم.
رئیس کل  دادگاه ‌های عمومی و انقلاب  شیراز  در ادامه توضیحات خود درباره دادگاه‌های صلح شیراز گفت: برای تسهیل دسترسی مردم، این 40 شعبه دادگاه صلح  در 4 مجتمع تخصصی مستقر شده‌اند که هرکدام به حوزه‌های خاصی اختصاص دارد.
دکتر اشرافی به تخصصی‌سازی این مجتمع‌ها اشاره کرد و افزود: یک مجتمع به امور کیفری، یک مجتمع به امور خانواده و دو مجتمع به امور عمومی رسیدگی می‌کنند. این تقسیم‌ بندی تخصصی امکان رسیدگی کارآمدتر به پرونده‌ها را فراهم کرده است.
وی درباره مدیریت این مجتمع ‌ها توضیح داد: سرپرستی هر چهار مجتمع به قضات باتجربه‌ای سپرده شده که سابقه مدیریت در چندین شهرستان را دارند. همچنین برای نظارت بر عملکرد این مجتمع‌ها، یکی از معاونین قضایی رئیس کل دادگستری شیراز به عنوان ناظر عالی تعیین شده است.

شیراز پیشگام در تحول نظام قضایی با ایجاد ساختارهای تخصصی

دکتر اشرافی با اشاره به تکمیل چرخه عدالت در شیراز اظهار داشت: در کنار دادگاه‌های صلح، شوراهای حل اختلاف را نیز به منظور ترویج فرهنگ صلح و سازش راه‌اندازی کرده‌یم. همچنین برای تضمین اجرای به‌موقع احکام، 4 شعبه تخصصی اجرای احکام ایجاد شده است.
وی با تاکید بر رویکرد علمی دستگاه قضایی شیراز افزود: تمام اقدامات قضایی ما بر پایه آخرین یافته‌ های حقوقی روز دنیا طراحی شده است. ما اصل تخصص ‌گرایی را که از اصول پذیرفته ‌شده نظام‌های حقوقی پیشرفته است، به طور کامل در دادگاه‌ های شیراز پیاده‌ سازی کرده‌ایم.
رئیس کل  دادگاه‌های عمومی و انقلاب  شیراز به دستاوردهای کیفی این رویکرد اشاره کرد و گفت : همکاران ما همواره  توازن بین کیفیت و کمیت را حفظ کرده‌اند. این موضوع در جشنواره آرای برتر سال گذشته به خوبی مشهود بود، به طوری که از بین 9 قاضی برگزیده کشوری 8 تن از قضات دادگاه‌ های شیراز انتخاب شدند که نشان ‌دهنده سطح بالای کیفی عملکرد ماست.
وی خاطرنشان کرد: این موفقیت‌ها حاصل برنامه‌ریزی دقیق، به‌کارگیری نیروهای متخصص و پایبندی به استانداردهای روز حقوقی در تمام مراحل دادرسی است.

دادگستری فارس  الگوی توسعه دانش قضایی و مدیریت نوآورانه

دکتر اشرافی به دستاوردهای پژوهشی  دستگاه قضایی استان اشاره کرد و افزود: پروژه منحصر به فرد« تجربه‌نگاری مدیران قضایی فارس» را با جمع‌آوری ابتکارات و نوآوری‌های مدیران برجسته استان به سرانجام رساندیم. این تجربیات ارزشمند که قابلیت اجرا در سراسر کشور را دارد، توسط پژوهشگاه قوه قضاییه به عنوان «اثر فاخر پژوهشی» انتخاب شد.
وی با بیان ویژگی‌های خاص این طرح توضیح داد: فارس تنها استان کشور است که این طرح تجربه‌نگاری در آن به مرحله چاپ رسیده است. این گنجینه مدیریتی حاوی ده‌ها ابتکار عملیاتی است که می‌تواند الگویی برای سایر حوزه‌های قضایی باشد.

رئیس کل دادگاه‌های عمومی و انقلاب  شیراز در ادامه به توانمندی‌های علمی قضات اشاره کرد: از مزیت‌های بارز دستگاه قضایی شیراز، حضور قضات برجسته با مدارج عالی علمی است. اکثریت قضات ما دارای تحصیلات تکمیلی در مقطع دکتری و کارشناسی ارشد حقوق هستند و همواره یافته‌های جدید حقوقی را در فرآیند دادرسی به کار می‌بندند.
وی تأکید کرد: این ترکیب ارزشمند از «تجربه عملی» و «دانش آکادمیک» باعث شده شیراز به عنوان «قطب علمی قضایی» کشور مطرح شود. قضات ما نه تنها مجری قانون، که پژوهشگران و صاحب‌نظران حوزه حقوق هستند که همواره دانش خود را به روز نگه می‌دارند.