ضرورت احیای عزاداری سنتی در هرمزگان

در دنیای پرشتاب و پیچیده امروز، حفظ و ترویج فرهنگ‌های بومی و سنتی بیش از پیش اهمیت دارد. نوحه‌خوانی و عزاداری سنتی از جمله آیین‌هایی است که ریشه‌های عمیقی در فرهنگ جنوب ایران، به‌ویژه هرمزگان دارد. این مصاحبه با مداح سنتی‌خوان جوان هرمزگان، به بررسی تجربیات و دیدگاه‌های او در زمینه نوحه‌خوانی سنتی و اهمیت حفظ این میراث ارزشمند فرهنگی می‌پردازد.

لطفاً خودتان را به صورت کامل معرفی کنید؟

– سعید غیبی فرزند شهید محمد غیبی هستم. متولد سال ۱۳۶۲ در بندرعباس اصالتاً اهل شهر تخت هستم.

از چه زمانی در دستگاه اهل بیت علیهم السلام شروع به مداحی کردید و مشوق شما در این مسیر چه کسی بود؟

– از سن ۱۴ سالگی، حدوداً از سال ۱۳۷۶ شروع به نوحه‌خوانی سنتی کردم و از سال ۱۳۷۹ دوره مداحی را در سازمان تبلیغات اسلامی شهرستان بندرعباس گذراندم. نوحه‌خوانی در خانواده ما سابقه طولانی دارد و از آنجایی که پدرم و خانواده پدری ذاکر و نوحه خوان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) بودند، علاقه شدیدی به نوحه‌خوانی سنتی بومی داشتم. مادرم نیز با خریداری کتاب نوحه، مشوق من در این مسیر بودند.

اولین بار در کدام هیئت مداحی کردید و در حال حاضر مداح کدام هیئت هستید؟

– با توجه به زندگی کردن پدر بزرگم در محله ششصد دستگاه، اولین بار صبح تاسوعا در سال ۱۳۷۶ در مسجد حضرت امیرالمومنین(ع) نوحه‌خوانی کردم. خداوند را شاکرم از مسجد محله خودمان ( گلشهر جنوبی) راهی برای حضور در حسینیه‌های قدیمی و بزرگ شهر پیدا کردم و در حال حاضر نوحه‌خوان حسینیه حضرت سیدالشهدا(ع) محله سرریگ بندرعباس، حسینیه امام جعفر صادق(ع) (منبر کرتی) و مسجد حضرت مهدی (عج) محله گلشهر جنوبی هستم.

چرا در انتخاب سبک در اجرای مداحی، سبک سنتی بومی را انتخاب کردید؟

– ما بندری‌ها از کودکی با نوای چاووشی‌خوانی و نوحه‌خوانی بزرگ شده‌ایم و این سبک ریشه در سنت و فرهنگ ما دارد. بی شک آهنگ ها و نواها در عزای سنتی تاثیر زیادی دارد. حتی حضرت امام(ره) و مقام معظم رهبری بارها بر حفظ عزای سنتی تاکید کردند و من بسیار خرسندم که در این عرصه برای اهل بیت(ع) نفس می‌زنم.

در اولین اجرای خود چه نوحه‌ای را خواندید و حس خود را در آن زمان بیان کنید؟

– در اوایل دهه ۱۳۷۰، نوحه‌ای از آقای کویتی‌پور به نام «دل پریشانم که از بابم نمی‌آید صدا» را خواندم. حس خوبی برای من در اجرای این نوحه به وجود آمد.

چه کسانی در این مسیر شما را همراهی کردند و آیا افرادی بودند که با این سبک مخالفت کنند؟

– خانواده‌ام همیشه مشوق من بودند و دوستانی مثل آقای عبدالله ایرانمنش نیز کمک‌های زیادی به من کردند. البته افرادی بودند که علاقه به سبک مداحی شهرستانی داشتند، اما من همواره معتقد به حفظ سنت و ریشه‌های خودم بودم.

همراهی مردم و عاشقان ائمه اطهار(ع) در این سبک سنتی بومی چگونه بود؟

– خدا را شاکرم که مردم بزرگوار همواره لطف داشتند و در مراسمات عزاداری پرشور شرکت می‌کردند. معتقدم اگر نوحه‌خوان‌ها اعتباری نزد مردم دارند، به حرمت شهید دشت کربلا است.

اولین مداحی که مورد توجه قرار گرفت چه بود و در کجا اتفاق افتاد؟

– نوحه واحد «شعیه زن به سر» و «خواهرم حالم چه می‌پرسی» و واحد «ابتدا گویم زِبسم الله الرحمن الرحیم» به لطف خداوند و اهل بیت(ع) بسیار فراگیر شد. این اتفاق در منبر سیدالشهدا سرریگ و منبر کرتی رخ داد.

کدام یک از اشعار قدیمی بیشتر به دل شما می‌نشیند و در خلوت خود زمزمه می‌کنید؟

– شعر واحد «دید چون زینب محزون که زمین می‌لرزد» و واحد «ابتدا گویم زِبسم الله» بسیار به دل من می‌نشیند.

برای جوانانی که می‌خواهند در عرصه خادمی و مداحی اهل‌بیت(ع) در سبک سنتی بومی وارد شوند، چه توصیه‌ای دارید؟

– توصیه من به نوجوانان و جوانان این است که همیشه با خداوند ارتباط داشته باشند و در مراسمات مداحی شرکت کنند. قبل از ورود به این عرصه، سبک خود را بر اساس رنج صدایی که دارند انتخاب کنند و با پیشکسوتان و اساتید این حوزه تمرین کنند. موفقیت در این مسیر نیاز به تلاش مستمر و پیوسته دارد.

نظرتان در مورد رشد مداحان سنتی در هرمزگان چیست و چه راهکاری برای رشد جوانان در این عرصه دارید؟

– متاسفانه در عرصه مداحی سنتی در هرمزگان ضعف‌هایی وجود دارد. دلیل آن این است که مساجد بیشتر به سبک‌های رایج مداحی گرایش پیدا کرده‌اند. باید با همکاری هیئت امنا مساجد و مسئولین حسینیه‌ها، عزای سنتی خودمان را در بین نوجوانان و جوانان احیا کنیم.

آیا تا کنون شعری در سبک مداحی سنتی بومی سروده‌اید؟ به چه مناسبت بوده و چه شعری بوده است؟

– یک شعر در وصف حضرت علی اکبر(ع) و یک شعر برای اربعین سروده‌ام. بیشتر از اشعار نوحه‌سرایان دیگر استفاده می‌کنم چون معتقدم شعر و نوحه باید با اصول و قواعد درست و با معنا باشد تا تاثیرگذاری لازم را داشته باشد.

تاثیر این مداحی و خدمتگزاری در آستان اهل بیت(ع) روی زندگی شما چیست؟

– تاثیر بسیار زیادی داشته و معتقدم که دنیا و آخرت در درب خانه امام حسین(ع) است و لاغیر.

در پایان اگر سخنی دارید بفرمائید.

– از همه کسانی که دستی بر آتش دارند خواهش می‌کنم تلاش کنند این آئین و سنت بندرعباس را حفظ کنند. از مساجد و حسینیه‌ها خواهش دارم عزای سنتی را در برنامه‌های خود داشته باشند. استان‌های همجوار مانند بوشهر اولویت‌شان حفظ و برقراری سنت‌های خود بوده است. ما بندرعباسی‌ها نیز باید برای حفظ آیین و سنت‌های شهرمان تلاش کنیم. به همه جوانان عزیز عرض می‌کنم که دنیا و آخرت درب خانه امام حسین(ع) است، این کِشتی را رها نکنیم.