بحران خودکشی پزشکان از انکار تا واقعیت 

نیکنام خشنودی- خبرجنوب/ خبر کوتاه بود و تلخ، " آمار خودکشی دانشجویان پزشکی در سال گذشته "  در سال ۱۴۰۳ تعداد یک هزار و ۴۶ نفر دانشجو و دستیار پزشکی در کشورمان دارای افکار خودکشی بودند که با مداخله به هنگام، مانیتور هفتگی، استفاده از جلسات روان درمانی و اقدامات پیشگیرانه از اقدام به خودکشی منصرف شده و تحت درمان روانشناختی قرار گرفتند.
بر اساس اظهارات دکتر مسعود حبیبی، معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت: هر چند نسبت خودکشی در بین دانشجویان در کشور ما بسیار پایین تر از جمعیت عمومی جامعه است، اما متاسفانه در بین جمعیت دانشجویی دانشجویان علوم پزشکی کشور در سال ۱۴۰۳ تعداد ۷ دانشجو بر اساس خودکشی فوت کردند  و ۸۴ نفر نیز اقدام به خودکشی کرده بودند.
 طبق آمار ارایه شده در سال ۲۰۲۳ آمار خودکشی منجر به مرگ در میانگین جهانی ۹ در هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت است. این آمار در کشور آمریکا ۱۴ و در  ایران نیز ۸ نفر می باشد.   ما معتقد هستیم خودکشی یک نفر هم زیاد است و نباید اتفاق بیفتد.

خودکشی پزشکان و دستیاران پزشکی موضوعی چند وجهی 
دلایل افزایش خودکشی در جامعه پزشکی «چند بعدی و چند وجهی» است.  حجم کار داده شده به یک رزیدنت و دستیار پزشکی ، بسیار بالا است و عدم تناسب دریافتی این افراد نسبت به فعالیت‌هایی که انجام می‌دهند، بسیار زیاد است. 
بسیاری از متخصصان دراین زمینه می گویند  با این دریافتی  یک رزیدنت قادر نیست به تنهایی در شهر تهران یا شهرهای بزرگ  خانه‌ای را اجاره کند و دیگر هزینه‌های زندگی از جمله مایحتاج روزمره‌ خود را تهیه کند. 
 « ناامیدی» رزیدنت‌ها  هم موضوعی است که در خودکشی این قشر از جامعه مهم ارزیابی شده است ، بسیاری از آنان نسبت به آینده شغلی خود امید چندانی ندارند ، آنچه را آنان  در حال حاضر می‌بیینند، بر خلاف تصوراتشان پیش از ورود به حوزه پزشکی بوده است. 
 این روند از جمله دلایل ایجاد نگرانی در پزشکان و دستیاران پزشکی است ، شروع استرس و اضطراب که به افسردگی منجر می‌شود و پس از گذر از این مراحل و عدم انگیزه و ناتوان حس کردن خودشان، ممکن است دست به مرگ خود خواسته بزنند. 
دکتر لنکرانی استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز پاسخ می دهد

در باره خودکشی پزشکان آدرس غلط ندهیم !
  دکتر کامران باقری لنکرانی  استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز و رییس مرکز تحقیقات و سیاستگذاری سلامت پیرامون خودکشی پزشکان و دستیاران پزشکی با اشاره به اینکه این موضوع ابعاد جهانی دارد و خاص جامعه ما و کشور ما نیست بیان داشت : متاسفانه برخی در این موضوع آدرس غلط به مردم می دهند و تحلیل درستی از موضوع ارائه نمی شود. افرادی که دانشجوی دستیاری پزشکی هستند بر اثر فشارهایی که این دوره آموزشی دارد اقدام به خودکشی می کنند، اما اگر آدرس غلط بدهیم این مشکل حل نمی شود و ابعاد آن گسترده تر می شود.
دکتر لنکرانی در ادامه با بیان اینکه ما در شیراز روی این موضوع تحقیقاتی بر اساس منابع در دسترس انجام داده ایم ادامه داد : تصمیم به خودکشی ناگهانی نیست و زمینه های متعددی دارد ، ممکن است فردی بر اثر فرسودگی شغلی و استرس یا افسردگی اقدام به خودکشی کند ، تصمیم به خودکشی در عین حال ناگهانی نیست و زمینه های متعددی دارد تا فرد به این تصمیم برسد که همه این زمینه ها در ریشه یابی موضوع باید مورد مطالعه قرار گیرد.
رئیس مرکز تحقیقات  و سیاستگذاری سلامت در دانشگاه علوم پزشکی شیراز درادامه اظهار داشت : شواهدی که وجود دارد این است که متاسفانه آخرین ضربه ای که زده می شود این است که دستیار از جایی که توقع ندارد مورد تنبیه قرار می گیرد ، یا مورد حمایت قرار نمی گیرد ، این موضوع وظیفه ما را در دستیاری پزشکی و آموزشی سنگین تر می کند ، البته موضوع غربالگری دانشجویان از سوی وزارت بهداشت انجام شده اما مسوولان و مدیران آموزشی هم وظایفی دارند که باید بیشتر به آن توجه کنند ، مدیران گروههای آموزشی که باید حامیان دستیاران پزشکی باشند  و باید در روشهای خود تجدید نظر کنند ،  این درست نیست که هر خطای پزشکی که رخ دهد اساتید از زیر بار مسوولیت شانه خالی کنند و دستیار را مورد باز خواست قرار دهند و از دستیاران پزشکی هیچ حمایتی نشود. 
 استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز در ادامه اضافه کرد : این درست که نیست که دستیاران مورد حمایت نباشند و اگر مورد بازخواست قرار می گیرند شرایط و خستگی و عدم دسترسی به امکانات در آن لحاظ نشود و صرفا دستیاران را مسوول و مقصر بروز یک حادثه و خطای پزشکی بدانیم. این نوعی بازخواست ناعادلانه است و درست نیست که دستیاران پزشکی طرح یکماهه را بگذرانند و بعد از یکسال حق و حقوق دستیاران پرداخت شود ،  این موارد چیزهای ساده ای است که اگر انجام شود محیط کاری ما محیطی آرم تر می شود و دستیاران با آرامش بیشتری به کار خود ادامه می دهند.

دکتر لنکرانی همچنین گفت: بعضی وقت ها متاسفانه مدیریت قوی به غلط به برخورد قاطعانه با دستیاران  و پزشکان تعریف و ترجمه  می شود ، این راه درستی نیست ، بسیاری از دستیاران پزشکی بوده اند که اخراج شده اند اما باید با حفظ کرامت ، اینکه کرامت دستیاران حفظ شود موضوع مهمی است که باید از سوی مسوولان مورد توجه قرار گیرد.