این گوی و این میدان!

زینب دانشور- «خبر جنوب»/ افزایش اعتیاد، کاهش ازدواج و افزایش طلاق، کاهش امید به زندگی، فروپاشی کانون خانواده و ... هر یک به نوبه خود تلنگری است به دستگاه‌های مختلف در خصوص عملکرد آن‌ها در وظایف فرهنگی خود. موضوعی که در برش استانی نقشه مهندسی دیده شده و هر ارگان موظف به اجرایی کردن آن است. تدوین نقشه مهندسی فرهنگی فارس بدون تردید یکی از اساسی‌ترین و مهم‌ترین اقداماتی است که در حوزه فرهنگ اتفاق افتاده و با توجه به اهمیت آن و تاکیدات مقام معظم رهبری، اجرای آن می‌بایست در اولویت کاری مدیران استان قرار گیرد.

اما نقشه مهندسی فرهنگی چیست؟ سند ملی «نقشه مهندسی فرهنگی کشور» نتیجه تلاش ۳ هزار کارشناس طی پنج سال همفکری است، موضوعاتی چون سبک زندگی و خانواده، نشاط اجتماعی، روابط بین‌المللی و جهانی حوزه فرهنگ و ارتباطات درونی حوزه فرهنگ را مورد توجه قرار می‌دهد، ۱۳ راهبرد کلان ملی و نزدیک به ۱۱۲ برنامه کلان ملی و بیش از ۳۰۰ برنامه اقدام کلان ملی در این سند مورد توجه قرار گرفته که از هفت فصل تشکیل شده است.

نقشه مهندسی فرهنگی فارس

مهرماه 1400 و در پی سفر رئیس‌جمهور به فارس نقشه مهندسی فرهنگی استان رونمایی و برای اجرا در اختیار شورای فرهنگ عمومی قرار گرفت. یک سند بالادستی که به عنوان آیین‌نامه‌ای اجرایی، وظایف دستگاه‌های مختلف را برای اجرا مشخص می‌کرد. به دنبال ابلاغ آن، اخذ برنامه‌ها از دستگاه‌های اجرایی آغاز شد تا در قالب نقشه‌ای یکپارچه، فرهنگ فارس را مهندسی کند. برش‌های دستگاهی پس از بررسی و تحلیل توسط دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی در نهایت منجر به ۱۷۶ سرفصل اجرایی شد و به مرحله اجرا رسید.

اما این که طی این مدت نقشه مهندسی فرهنگی استان به چه توفیق‌هایی رسیده است جای صحبت‌های بسیاری دارد.

اخیرا نماینده ولی فقیه در استان به دستگاه‌های نقش‌آفرین در این حوزه تأکید کرد که هر چه زودتر نقاطی که سبب توقف برنامه‌ها شده را شناسایی و رفع کنند. از نظر آیت الله لطف‌الله دژکام هنوز مدیران با بسیاری از کلان مسائل فرهنگی فارس به خوبی آشنایی ندارند و برای رفع این نقص، مطالعه نقشه و برپایی دوره‌های آموزشی برای مدیران، کارکنان و نیروهای نقش‌آفرین الزامی است.

حجت‌الاسلام و المسلمین سید صدراله رجایی‌نسب، رئیس کل دادگستری فارس نیز بر اجرای دقیق نقشه مهندسی فرهنگی در قالب تعاملات بین سازمانی نهادهای مسئول تأکید کرد و گفت: سند راهبردی پیشنهادی مطرح شده در شورای فرهنگ عمومی استان از جنبه‌های گوناگون قابل دفاع و خلاقانه است و دادگستری استان آماده پیاده‌سازی و اجرایی‌سازی ابعاد مختلف این سند است.

حمیدرضا قانعی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس هم نگاه مدیریتی در مجموعه فرهنگ و ارشاد را تعاملی و بر مبنای هم‌افزایی با نقش‌آفرینان متعدد فرهنگی می‌داند و می‌گوید: بیش از 40 دستگاه در این زمینه نقش‌آفرین هستند بنابراین موفقیت در اجرای این سند از مسیر هم‌افزایی و تعامل چند جانبه می‌گذرد.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس در گفت‌وگو با «خبر جنوب» در خصوص نقشه مهندسی فرهنگی فارس گفت: نقشه مهندسی فرهنگی افق حرکت ما در حوزه فرهنگی در مسائل مختلف را روشن کرده است چیزی که سابق بر این، قابل ارزیابی نبود.

قانعی افزود: به بیانی دیگر، در گذشته میزان اثرگذاری و موفقیت فعالیت‌های فرهنگی قابل ارزیابی و سنجش نبود که در حال حاضر نقشه مهندسی فرهنگی این ظرفیت را ایجاد کرده است.

وی با بیان این که از طریق این شکل ارزیابی، می‌توان بازنگری و اصلاح روش انجام داد اضافه کرد: بدین ترتیب، نه تنها روند جدید طراحی خواهد شد بلکه به نقاط ضعف و قوت طرح‌ها پی خواهیم برد.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد فارس با تأکید بر این که این نقشه در حال حاضر وجود دارد بیان کرد: اراده جریان فرهنگی استان بر اجرا شدن آن است هرچند برخی مشکلات حقوقی و قانونی هست که امیدوارم به تدبیر دولت و استانداری برطرف شده و به مقام تحقق نزدیک‌تر شود.

قانعی با اشاره به این که در سال‌های گذشته به برکات این طرح واقف شدیم گفت: می‌دانیم که اجرای این طرح چه اتفاق‌های مهمی را رقم خواهد زد و خلأها را نشان خواهد داد.

وی ادامه داد: این نقشه، میزان هزینه‌کرد دستگاه‌های مختلف در موضوعات مختلف را به همراه خروجی آن را نمایش خواهد داد و در صورت نیاز به اصلاح، با هم‌افزایی مخاطب را به نقطه هدف نزدیک‌تر خواهد کرد.

دبیر شورای فرهنگ عمومی فارس با بیان این که این نقشه به تدریج و گام به گام وضعیت را بهبود می‌بخشد اظهار امیدواری کرد دستگاه‌های مربوطه نگاه جدی‌تری به این موضوع داشته باشند.

قانعی، اداره کل فرهنگ و ارشاد را تنها ناظر اجرایی‌سازی نقشه مهندسی فرهنگی خواند و گفت: استانداری به عنوان متولی اصلی اجرایی‌سازی، عملکرد دستگاه‌ها در پیاده‌سازی این نقشه را مطالبه کند.

وی در پایان گفت: در صورت دیده شدن نکات مطرح شده در نقشه مهندسی فرهنگی، اتفاقات خاص و ویژه‌ای در حوزه‌هایی چون سبک زندگی، مشکلات اداری، بی‌عدالتی‌ها و تبعیض‌ها و ... رخ خواهد داد.