از دو کتاب «پروین نگهداری» رونمایی شد

شجاع انوری - سرویس فرهنگ و هنر «خبر جنوب»/ جشن رونمایی از دو کتاب شاعر گران‌قدر شیرازی خانم «پروین نگهداری» با عنوان‌های «تماشاخانه‌ای کنار راه» و «ذائقه‌ی آب» با حضور جمعی از دوست‌داران و مشتاقان شعر او برگزار شد. در این جلسه‌ی فرهنگی-ادبی که در محل کتاب‌سرا و انتشارات کهور انجام گرفت، جمعی از دوست‌داران و علاقه‌مندان شعر و ادبیات جمع بودند تا از سخنان دو چهره‌ی شعر و ادبیات شیراز و همین‌طور شعر خوانی شاعر بهره ببرند.

سیروس نوذری اولین سخن‌ران این جلسه ضمن مهم دانستن روند شعر فارسی از بابت کوته‌سرایی در سال‌های اخیر گفت: خوشحالم که در این شهر چندین شاعر درجه یک زن داریم که بر پیشانی شعر ایران می‌درخشند. شاعرانی چون ندا کامیاب، سیما عبدالهی، سیمین رهنمایی، ناهید بداغی، پروین نگهداری، فرناز جعفرزادگان و فرحناز عباسی، که به جرأت می‌توانم بگویم از شاعران مرد به‌تر شعر می‌سرایند و این یک امتیاز است برای جامعه‌ی امروز ما که زنان موفق شده‌اند قدرت خود را به‌عنوان یک هنرمند نشان دهند.

سیروس نوذری در مورد دفتر شعر «تماشاخانه‌ای کنار راه» که حاوی شعرهای کوتاه پروین نگهداری است گفت: شعر کوتاه بایستی دارای ویژگی‌هایی باشد که بتوان به آن نام شعر کوتاه نهاد. ناتمام نماندن شعر در فرم و ایجاد فضایی برای سپید خوانی از برجسته‌ترین ویژگی‌های شعر کوتاه است که پروین نگهداری در این‌باره توانایی خود را در شعر کوتاه نشان داده است. همان‌طور که مولوی می‌گوید: من آن بحرم که در ظرف آمده‌ستم... استعاره از دریایی که در ظرفی کوچک جمع شده و با این‌حال توانایی و قابلیت‌های دریا را حفظ کرده.

نوذری ادامه داد: پروین نگهداری مثل بسیاری از شاعران دهه‌های  اخیر، بسیار درگیر مسائل سیاسی و اجتماعی است. هم‌چنان‌که در دهه‌های چهل و پنجاه یا قبل‌تر، در دوران انقلاب مشروطیت هم این گرایش در شاعران، بسیار دیده می‌شد که البته متاثر از شرایط و مسائل دوران شاعر است و از آن گریز و گزیری نیست:

زیر تیغ درو

چه گردن‌ها افراشته‌اند

گندم‌ها

سیروس نوذری ادامه داد: از دیگر ویژگی‌های شعر پروین نگهداری استفاده از تضاد است. توجه به سیاهی و یأس درونی و انسانی، در مقابل نور و روشنایی و امید. یا توجه دادن مخاطب به مرگ‌اندیشی و در کنار آن شکوه و شور زندگی. شاعر از این موتیف‌ها به خوبی در شعرهای خود بهره برده است:

ابرها همیشه باران نمی‌شوند

گاهی می‌آیند تا فقط

روزِ آسمان را سیاه کنند

یا:

هر دو تازه‌اند

گورها،

گلایول‌ها

پس از سیروس نوذری، پروین نگهداری چند قطعه از شعرهای خود را خواند و سپس کیوان زارعی دیگر سخن‌ران این جلسه با بررسی و واکاوی شعرهای کتاب «ذائقه‌ی آب» اظهار داشت: این کتاب شامل ۶۰ شعر در قالب سپید است و من این ۶۰ شعر را از سه منظر مورد بازخوانی قرار داده‌ام: ۱. از منظر زبانی ۲. از منظر هنری ۳. از منظر فکری و اندیش‌گانی

۱. از لحاظ زبانی اشعار این مجموعه با زبان معیار سروده شده و با مخاطب در ارتباط است. هر شعر یا هر صفحه از کتاب را اگر از این نظر بکاوید، هیچ نحوی شکسته نشده یا از قواعد مرسوم زبان معیار خارج نشده است.

۲.از منظر ساحت هنری تمام اشعار کتاب، بسیار قابل تأمل‌اند، چرا که هر کدام از شعرها ما را با یک مضمون تازه‌ی شعری روبه‌رو می‌کند. از لحاظ بلاغی هم در ادامه‌ی این ویژگی، شعرها با نگاهی تیزبینانه به پیرامون و به جهان سروده شده که بسیار حائز اهمیت است.

نکته‌ی دیگری که هم‌راستا با مواردی که گفته شد برای من به‌عنوان مخاطب مطرح بود دستمایه قرار دادن پیشامتن‌هایی که در ذهن شاعر بوده و ساخت بینامتن‌هایی که به این واسطه به‌وجود آمده‌اند ، به طوری که شعرها دارای عمق و گستره‌ی بیش‌تری شده‌اند.

کیوان زارعی ادامه داد: توانایی دیگر پروین نگهداری، استفاده از زبان فولک و زبان عامیانه در شعر است بدون این‌که به دام زبان عامیانه بیفتد. شاعر مضمون‌ها، کلمات و اصطلاحات عامیانه را به زیبایی و هنرمندی و در کل، بسیار شاعرانه در جانِ کلام نشانده‌ است.

۳. از منظر و ساحَتِ فکری و اندیش‌گانی ، شعرهای خانم نگهداری، شعرهایی کاملن اجتماعی هستند. می‌توان مجموعه را مجموعه‌ی شعرهای خیابان‌های اعتراض نامید. از نگاه دیگر این شعرها شعرهایی زنانه‌اند یا به گفتی دیگر، درباره‌ی زنان‌اند. زنانی که دریافتی کنش‌گرانه نسبت به جهان دارند.

و در انتها، شعری از کتاب «ذائقه‌ی آب» پروین نگهداری:

زیر ضربآهنگ تیشه‌ها

کوه مانده‌ایم

اما..

پر از فیروزه‌های مرده

              در کدورت رنگ

پر از

      غبار صدا

             در عبارت پژواک

کوه مانده‌ایم

با دوچشمه‌ی غمگین

در قعر دره‌ها

آن‌جا که

           رود

                رود

                گریه می‌کند.