احتمال افزایش بارش با سوپر ال‌نینو وجود دارد، اما بحران آب فارس مدیریتی است

رئیس پژوهشکده جوی-اقیانوسی دانشگاه شیراز با اشاره به پیش‌بینی شکل‌گیری «سوپر ال‌نینو» گفت: این پدیده می‌تواند احتمال افزایش بارش‌های پاییز و زمستان در ایران را تقویت کند، اما بحران آب در فارس و کشور بیش از آنکه ناشی از خشکسالی باشد، ریشه در مدیریت نادرست منابع آب دارد.

سیدمحمدجعفر ناظم‌السادات اظهار کرد: تعریف خشکسالی در مناطق مختلف متفاوت است، اما به‌طور کلی زمانی که میزان بارش از میانگین بلندمدت کمتر باشد، می‌توان از دوره خشک سخن گفت.

وی با اشاره به پیش‌بینی وقوع سوپر ال‌نینو افزود: مطالعات علمی نشان می‌دهد در سال‌های همراه با ال‌نینوی قوی، احتمال افزایش بارش‌های فصل سرد و حتی بارش‌های تابستانه در ایران بیشتر می‌شود، هرچند این رابطه قطعی نیست و برای پیش‌بینی دقیق هنوز زود است.

این استاد دانشگاه با تأکید بر تفاوت «خشکسالی» و «کم‌آبی» گفت: بررسی داده‌های بلندمدت بارش در شیراز نشان‌دهنده روند کاهشی پایدار نیست و مشکل اصلی فارس، کم‌آبی ناشی از برداشت بیش از حد از منابع سطحی و زیرزمینی است.

ناظم‌السادات ادامه داد: خشک شدن بسیاری از رودخانه‌ها، افت شدید سفره‌های زیرزمینی، وجود چاه‌های غیرمجاز و مصرف غیربهینه آب در بخش کشاورزی از مهم‌ترین عوامل تشدید بحران آب در استان است. در بسیاری موارد نیز به جای اصلاح روش‌های کشت و مدیریت مزرعه، مصرف آب افزایش می‌یابد که نتیجه آن هدررفت منابع و کاهش بهره‌وری است.

وی خواستار تقویت نظارت بر برداشت از منابع آب و بهره‌گیری بیشتر از دانش تخصصی در مدیریت این بخش شد و افزود: میزان برداشت از سفره‌های زیرزمینی باید متناسب با توان اکولوژیک مناطق باشد.

رئیس پژوهشکده جوی-اقیانوسی دانشگاه شیراز همچنین کم‌توجهی به نظر متخصصان را یکی از چالش‌های مهم کشور دانست و هشدار داد که تداوم روند فعلی می‌تواند امنیت غذایی را با مخاطرات جدی مواجه کند.

وی در پایان با اشاره به افزایش تمرکز جمعیت در کلان‌شهرهایی مانند شیراز و تهران گفت: فشار جمعیتی بر منابع آب این شهرها هر سال بیشتر می‌شود و بدون برنامه‌ریزی علمی و آینده‌نگرانه، بحران آب در سال‌های آینده تشدید خواهد شد.