قصور پزشکی بیشتر شده یا شکایت‌ها؟

مرجان دهقانی-«خبرجنوب»/ تشکیل بیش از ۱۵ هزار پرونده قصور پزشکی در کشور طی سال گذشته، بار دیگر موضوع شکایت از پزشکان و روند رسیدگی به این پرونده‌ها را مورد توجه قرار داده است. بر اساس اعلام رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور در سال ۱۴۰۳ تعداد ۱۵ هزار و ۴۱ پرونده قصور پزشکی تشکیل شده که از این تعداد ۶ هزار و ۷۶۰ پرونده به محکومیت و ۸ هزار و ۲۸۱ پرونده به تبرئه منتهی شده است. بیشترین شکایت‌ها نیز مربوط به دندانپزشکی، جراحی پلاستیک و ترمیمی و جراحی عمومی بوده است.

با توجه به این آمار، این سؤال مطرح است که وضعیت قصور پزشکی در فارس چگونه است؟ آیا تعداد پرونده‌های قصور پزشکی در استان نیز افزایش یافته و چه تعداد از شکایت‌ها در نهایت به تأیید قصور منجر می‌شود؟

برای بررسی این موضوع با دکتر علیرضا درودچی، مدیرکل پزشکی قانونی فارس، گفت‌وگو کردیم. او از افزایش سهم پرونده‌های قصور پزشکی در کمیسیون‌های پزشکی استان طی حدود ۱۰ سال گذشته خبر داد، اما در عین حال گفت که درصد پرونده‌هایی که در نهایت قصور پزشک در آنها تأیید می‌شود، کاهش یافته است.

 دکتر درودچی در همین ارتباط به آمار اشاره کرد و افزود : حدود سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵، نزدیک به ۱۵ تا ۲۰ درصد پرونده‌هایی که به کمیسیون‌های پزشکی ارجاع می‌شد، مربوط به قصور پزشکی بود، اما امروز این میزان به حدود ۴۰ درصد رسیده است.

مدیرکل پزشکی قانونی فارس در پاسخ به این سوال که چرا سهم پرونده‌های قصور پزشکی بیشتر شده است؟بیان کرد: یکی از دلایل این تغییر مربوط به نحوه رسیدگی به پرونده‌ها است.

به گفته او، در گذشته بخشی از پرونده‌هایی که از بخش معاینات و به دنبال اعتراض به نظریه‌های کارشناسی وارد می‌شد، مستقیماً به کمیسیون ارجاع می‌شد اما اکنون این پرونده‌ها ابتدا در کمیته‌های فنی بررسی می‌شوند.

دکتر درودچی با بیان اینکه با توجه به دستورالعمل‌های سازمانی و همکاری مراجع قضایی، کمیته‌های فنی پیش از ورود پرونده به کمیسیون، آن را بررسی و ارزیابی می‌کنند خاطر نشان کرد : تقریباً به اندازه تمام پرونده‌هایی که در طول یک سال وارد کمیسیون‌ها می‌شود، در کمیته‌های فنی نیز پرونده بررسی می‌شود.

او توضیح داد که بیشتر این پرونده‌ها مربوط به قصور پزشکی نیستند و به همین دلیل وقتی این پرونده‌ها پیش از رسیدن به کمیسیون در کمیته‌های فنی بررسی می‌شوند سهم پرونده‌های قصور پزشکی در میان پرونده‌های ورودی کمیسیون بیشتر به چشم می‌آید.

دکتر درودچی افزایش اقدامات پزشکی را یکی دیگر از دلایل افزایش شکایت‌ها دانست و گفت: هرچه اقدامات پزشکی بیشتر شود، طبیعی است که اعتراض و شکایت هم بیشتر می شود.

وی با اشاره به روند دو دهه گذشته گفت که پزشکی قانونی در سال‌های اخیر با افزایش شکایت از گروه پزشکی روبه‌رو بوده است اما افزایش شکایت‌ها به تنهایی نمی‌تواند به معنای افزایش قصور پزشکی باشد.

آمار مربوط به نتیجه این پرونده‌ها نکته دیگری بود که درودچی به آن اشاره کرد و افزود : حدود ۱۰ سال پیش نزدیک به ۶۰ درصد پرونده‌هایی که با عنوان قصور پزشکی یا شکایت از پزشک وارد کمیسیون می‌شد به تأیید قصور منجر می‌شد اما اکنون این میزان به حدود ۴۰ درصد رسیده است و در حال حاضر حدود ۶۰ درصد پرونده‌های شکایت از گروه پزشکی به تأیید قصور نمی‌رسند.

دکتر درودچی تأکید کرد که این تغییر به معنای کاهش دقت در بررسی پرونده‌ها نیست و گفت: روند بررسی پرونده‌ها امروز علمی‌تر دقیق‌تر و جزئی‌تر از گذشته انجام می‌شود و اظهارنظرها با دقت بیشتری صورت می‌گیرد.

هر شکایت پزشکی، قصور نیست

مدیرکل پزشکی قانونی فارس در ادمه  با اشاره به تجربه چندین ساله خود در کمیسیون‌های پزشکی گفت: مواردی وجود دارد که طی سال‌ها حتی یک بار هم منجر به تأیید قصور پزشک نشده‌اند.

او افزود: گاهی مردم اتفاقی را که برایشان رخ داده قصور پزشکی می‌دانند، در حالی که از نظر علم پزشکی و کارشناسی پزشکی قانونی آن موضوع قصور محسوب نمی‌شود.

درودچی با این حال تأکید کرد که شکایت مردم باید بررسی شود و حتی در مواردی که از نظر علمی مشخص است یک اقدام جنبه قصور نداشته پرونده با دقت بررسی می‌شود تا حقوق افراد حفظ شود.

مدیرکل پزشکی قانونی فارس درباره نحوه بررسی تخصصی پرونده‌ها نیز گفت که پزشکی قانونی برای اظهارنظر درباره پرونده‌ها از متخصصان رشته‌های مختلف کمک می‌گیرد.

به گفته درودچی، نزدیک به ۳۰۰ تا ۴۰۰ نفر از اساتید رشته‌های تخصصی مختلف به صورت روزانه با پزشکی قانونی همکاری دارند و در کمیسیون‌ها اظهارنظر کارشناسی می‌کنند.

وی تأکید کرد که بررسی پرونده‌ها در کمال بی‌طرفی انجام می‌شود و تلاش پزشکی قانونی این است که با استفاده از اطلاعات موجود در پرونده و نظر متخصصان دقیق‌ترین نظر کارشناسی ارائه شود.

دکتر درودچی همچنین درباره امکان اعتراض به نظریات کمیسیون‌های پزشکی نیز بیان کرد: نظریه کمیسیون قابل اعتراض است و در صورتی که مرجع قضایی بپذیرد پرونده می‌تواند برای بررسی دوباره به کمیسیون بالاتر ارجاع شود.

به گفته وی، این روند می‌تواند در چند مرحله ادامه پیدا کند تا موضوع با دقت بیشتری بررسی شود و حقی از هیچ‌کس ضایع نشود.

مدیرکل پزشکی قانونی فارس  با تأکید بر اهمیت اظهارنظرهای کارشناسی پزشکی قانونی گفت: کاری که در پزشکی قانونی انجام می‌شود به ‌ویژه در کمیسیون‌های پزشکی، جنبه حق‌الناس دارد.

وی ادامه داد : تلاش می‌کنیم با دقت در اظهارنظرهای کارشناسی مدیون کسی باقی نمانیم و در برابر خداوند، قانون و مجموعه‌های بالادستی، سربلند باشیم.