بازگشت باستان‌شناسان به اَنشان فارس؛ شهری قدیمی‌تر از پاسارگاد و تخت‌جمشید

مرحله جدید کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه تاریخی «تل ملیان» شهرستان بیضا (اَنشان)، که یکی از مهم‌ترین مراکز آغاز شهرنشینی در فلات ایران به شمار می‌رود، آغاز شد. این محوطه با قدمتی بیش از ۵۲۰۰ سال، در دوره عیلامی‌ها پایتخت محسوب می‌شده است.

این پروژه با سرپرستی مشترک کامیار عبدی، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی، و علیرضا سرداری، عضو هیأت علمی پژوهشکده باستان‌شناسی در حال اجراست.

کامیار عبدی درباره اهمیت تل ملیان گفت: «این محوطه یکی از بزرگ‌ترین مراکز شهرنشینی در فلات ایران بوده و کاوش‌های دهه ۱۳۵۰ نشان داد که اَنشان همان پایتخت باستانی عیلامی‌هاست. این شهر در کنار شوش، دو مرکز اصلی قلمرو عیلامی‌ها در هزاره‌های سوم و دوم پیش از میلاد به شمار می‌آمده است.»

او افزود: «ملیان از نخستین شهرهای حصارکشی‌شده ایران در اواخر هزاره چهارم پیش از میلاد است که حدود ۲۰۰ هکتار وسعت داشته و یکی از کانون‌های اولیه شکل‌گیری خط و نگارش در ایران به حساب می‌آید.»

به گفته این باستان‌شناس، تل ملیان پیش از انقلاب قرار بود به‌عنوان پروژه‌ای شاخص برای شناخت ریشه‌های تاریخ و فرهنگ ایران در دوره‌های آغاز عیلام تا شکل‌گیری هخامنشیان مورد پژوهش مستمر قرار گیرد، اما پس از چند دوره فعالیت (۱۳۸۳ و ۱۳۹۶) دوباره متوقف شد.

علیرضا سرداری، دیگر سرپرست این کاوش، نیز توضیح داد: «در فصل جدید پژوهش‌ها، هدف اصلی بررسی شواهد سکونت در دوران عیلام میانی و ردیابی بخش‌هایی از باروی شهر و لایه‌های زیرین آن است.»

او تأکید کرد: «این کاوش‌ها می‌تواند سرآغازی برای یک برنامه جامع و بلندمدت باستان‌شناسی، حفاظت از آثار معماری و یافته‌های تاریخی تل ملیان و تبدیل آن به یک مرکز فرهنگی و قطب گردشگری در شمال فارس باشد؛ محوطه‌ای که قدمتی بسیار کهن‌تر از پاسارگاد، تخت جمشید و شهرهای ساسانی منطقه دارد.»