آموزش و پرورش عشایری فارس؛ از مدارس کوچنده تا اردوهای تربیتی پیشرو

فارس میزبان حدود ۳۰ هزار خانوار عشایر کوچنده است و علاوه بر این، مسیر کوچ عشایر استان‌های همجوار مانند بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد، هرمزگان، یزد، کرمان و چهارمحال و بختیاری نیز به شمار می‌رود؛ همین موضوع سبب شده دانش‌آموزان عشایری این مناطق تحت پوشش آموزش و پرورش عشایری فارس قرار گیرند.

فارس خاستگاه شکل‌گیری نظام آموزشی عشایری است؛ جایی که محمد بهمن بیگی، بنیانگذار نخستین دانشسرای عشایری، در ایل قشقایی فیروزآباد پایه‌های این نظام را بنا نهاد.

امروز نیز آمارها نشان می‌دهد این استان در برخی شاخص‌های آموزشی پیشتاز است.

آمارها و دستاوردهای آموزشی

میثم رضازاده چگینی، مدیر آموزش و پرورش عشایری فارس، اعلام کرد: ۵۳۵ مدرسه عشایری در حوزه تحت پوشش این اداره فعال است که ۵۰۰ مدرسه آن دوره ابتدایی با کلاس‌های چندپایه و بقیه مدارس متوسطه اول و دوم شبانه‌روزی هستند.

وی با اشاره به جایگاه فارس در داشتن بیشترین کلاس‌های چندپایه کشور، افزود: ۲۵۰ مدرسه چادری و ۱۸۰ مدرسه کانکسی نیز زیر نظر این اداره فعالیت می‌کنند. توسعه هنرستان‌های عشایری در دستور کار قرار دارد و در حالی که تا سال گذشته تنها ۲ هنرستان پسرانه فعال بود، امسال ۶ هنرستان دخترانه و پسرانه جدید راه‌اندازی می‌شود.

مدارس عشایری فارس در تمام ۳۷ شهرستان این استان و نیز ۱۰۰ مدرسه عشایری بوشهر و بخش‌هایی از پنج استان دیگر پراکنده‌اند.

نهضت مدرسه‌سازی و تقویت زیرساخت‌ها

دولت سیزدهم با محوریت عدالت آموزشی، توجه ویژه‌ای به توسعه زیرساخت‌های آموزشی داشته است؛ در این زمینه، سهم استان فارس از نهضت مدرسه‌سازی، احداث ۶۶۰ مدرسه تا مهر ۱۴۰۳ است.

رضازاده چگینی با بیان اینکه ۱۰۱ مدرسه عشایری در حال ساخت است، گفت: ۶۰ مدرسه جدید نیز تا مهر ۱۴۰۴ به بهره‌برداری می‌رسد.

معلمان عشایری؛ تلاش در سایه عشق

از مجموع یک هزار و ۴۵۰ معلم و کارمند آموزش و پرورش عشایری فارس، بسیاری همراه با عشایر کوچ می‌کنند و از شمال بوشهر تا شمال فارس را بدون دریافت حقوق متفاوت با معلمان شهری، پوشش می‌دهند؛ مدیر آموزش و پرورش عشایری فارس، این تلاش‌ها را نمونه‌ای از کار جهادی دانست.

وی افزود: استخدام معلمان بومی در سه سال گذشته موجب کاهش چالش‌ها شده است، هرچند مشکلاتی در دسترسی و اسکان معلمان غیربومی همچنان وجود دارد.

جذب بازماندگان از تحصیل و موفقیت‌ها

با وجود چالش‌های جامعه عشایری در دسترسی به آموزش، فارس در یک سال گذشته رتبه نخست کشور در جذب کودکان بازمانده از تحصیل را کسب کرد؛ رضازاده چگینی این موفقیت را حاصل همکاری شبکه راهبران آموزشی، معلمان و مسئولان خدمت‌رسان دانست.

هرچند مسئولان ادعا می‌کنند هیچ کودک عشایری در فارس از تحصیل بازنمی‌ماند، اما کمبودهای زیرساختی و فرهنگی همچنان نیازمند توجه ویژه است.

اردوهای تربیتی؛ میراث بهمن بیگی

محمد بهمن بیگی علاوه بر تاسیس مدارس عشایری، پایه‌گذار اردوهای دانش آموزی بود که تا دو هفته به طول می‌انجامید و ترکیبی از آموزش، پرورش و استعدادیابی را دنبال می‌کرد. این سنت پس از وقفه‌ای طولانی، سه سال است با همکاری دستگاه‌هایی مانند ورزش و جوانان، دانشگاه علوم پزشکی و هلال احمر احیا شده است.

ششمین دوره جشنواره تربیتی، ورزشی و آموزشی دانش‌آموزان عشایری فارس، ۱۵ و ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ در دشت ارژن شیراز برگزار می‌شود؛ در این رویداد، ۵۰۰ دانش‌آموز منتخب از فارس و استان‌های همجوار در کارگاه‌های خلاقیت، هوش مصنوعی، هنری و درمانی شرکت می‌کنند.

مسابقات قرآن میان دانش‌آموزان سه شهرستان فیروزآباد، میمند و فراشبند و رویدادهای ورزشی با هدف استعدادیابی از دیگر برنامه‌های این جشنواره است.

استعدادهای برتر شناسایی شده تحت حمایت مجمع خیران نخبه‌پرور فارس قرار خواهند گرفت.