یک نکته در رهاسازی حقابه بختگان

نیکنام خشنودی – خبرجنوب/ بر اساس اعلام روابط عمومی اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس، همزمان با 18 خرداد ماه 40 میلیون متر مکعب حقابه تالاب بختگان از سد درود زن رها می شود.

این روابط عمومی از عکاسان خبری دعوت کرده است تا در تصویر برداری از این رویداد خبری در 18 خرداد حضور داشته باشند. اما نکته اصلی و پرسش دوستداران محیط زیست این است که آیا همه این حقابه به بختگان می رسد؟

چالش اصلی در موضوع رها سازی حقابه بختگان ربوده شدن بخشی از آب توسط بهره برداران کشاورزی و آبیاری این اراضی با آب زیست محیطی است، کشاورزان منطقه در مسیر رودخانه کر تا دریاچه بختگان این روزها در فصل کاشت برخی محصولات کشاورزی هستند و شواهد عینی نشان می دهد بخشی از حقابه بختگان به رغم همه نظارت ها و پایش مستمر به سمت زمین های کشاورزی سرازیر می شود.

مسوولان اداره کل حفاظت محیط زیست بارها از کشاورزان و بهره برداران کشاورزی خواسته اند  تا در این زمینه با ماموران و کارشناسان محیط زیست، فرمانداری و منابع آب همکاری کنند اما شواهد موجود بیانگر آن است که گاه در دل شب بخشی از این حقابه به یغما رفته است.

در آسیب شناسی موضوع می طلبد شرکت آب منطقه ای استان فارس، فرمانداری شهرستان خرامه، اداره کل حفاظت محیط زیست فارس و همه سازمان های مسوول باید بیشتر بر کانال های خروج آب از مسیر رودخانه نظارت داشته باشند، اگر برخی از مجاری یاد شده نشت آب دارد باید برای فرصت های بعدی رها شدن حقابه این مجاری بسته شود.

با این اقدام می توان امید داشت که بخش بیشتری از حقابه بختگان که آب زیست محیطی است به دریاچه های بختگان و طشک برسد و تالاب کمجان نیز در این مسیر لبی از آب تر کند.

 خشک شدن دریاچه بختگان در سالیان گذشته مشکلات زیادی را در حوزه معیشت و سلامت برای شهروندان ایجاد کرده  است و رهاسازی مجدد حقابه بختگان از سد درودزن موجب خرسندی و امید کشاورزان و شهروندان به احیای این دریاچه خواهد شد.

رهاسازی این بخش از حقابه بختگان به منظور اجرای قانون حفاظت و احیای تالاب ها و آیین نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیر قابل جبران تالاب ها بوده است.

حضور زیبای پرندگان مهاجر به خصوص گونه شاخص فلامینگو که هر ساله میهمان این تالاب در سال های پر آب بوده اند از نتایج رها سازی و  تامین حقابه تالاب بختگان است که امید است تداوم داشته باشد.

بر اساس برآوردهای انجام شده حداقل نیاز آبی سالانه تالاب بختگان  ۳۰۰ میلیون متر مکعب است  و به دنبال صدور درخواستی برای تامین آب از سد درودزن، در سال های گذشته نیز ارقام متفاوتی از حقابه بختگان در مسیر رودخانه کر رها شده است  .

ایجاد فضایی برای زیست پرندگان و به ویژه محیطی مناسب و مساعد برای جوجه آوری فلامینگوها، جلوگیری از ایجاد ریزگردهای تابستانی بر بستر بختگان، سلامت روستاییان و شهروندان ساکن در حاشیه بختگان و در امان بودن آنها از آسیب های ریزگرد، امید به حفظ زیست بوم منطقه و دور شدن خطر خشکی انجیرستان های شهرستان های مجاور و کاهش مهاجرت های روستاییان که در سالهای اخیر شتابی دوچندان گرفته بود از جمله اهدافی است که می توان به دنبال این رها شدن آب به آن امید داشت.

از نتایج رها شدن حقابه، می‌توان به حضور و زادآوری پرندگان مهاجر به خصوص گونه شاخص فلامینگو که هر ساله میهمان این تالاب در سال های پر آب بوده اند که درسال های گذشته به علت وقوع خشکسالی در تالاب مذکور این حضور بسیار کم رنگ شده است اشاره کرد.

سد مخزنی درودزن در استان فارس در ۵۰ کیلومتری شمال غرب شهر مرودشت و بر روی رود کُر ساخته شده‌است.

تالاب و دریاچه بختگان بزرگترین دریاچه استان فارس در سال‌های پر آب زیستگاه زمستانه پرندگانی مانند فلامینگو، درنا، کبوتر دریایی، آب‌چلیک،  مرغابی و غاز است که از روسیه و دشت‌های سیبری به ایران مهاجرت می‌کنند.

این دریاچه که در فاصله ۲۲۰ کیلومتری شرق شیراز در استان فارس قرار دارد در حفظ بوم‌ساختار و محیط زیست شهرستان‌های اطراف نیز تأثیر بسزایی دارد و در سال‌های گذشته کاملاً خشک بود و در حالی که امسال بر اثر بارش‌های بهاری  آبگیری شد اما در گرمای تابستان معمولا باز هم به سمتی خشکی می گراید.

دریاچه بختگان در شهرستان های نی ریز و بختگان و در نزدیکی شهرستان خرامه در شرق استان فارس واقع شده است.