ناجیان همیشه حاضر

مرجان دهقانی- «خبرجنوب» / هفته هلال‌احمر و صلیب سرخ، یادآور روزهایی است که انسانیت و همراهی با خلق معنا پیدا می‌کند و جلوه‌ای دیگر به خود می‌گیرد، روزهایی که فرزندان این مرز و بوم در سخت‌ترین شرایط از بحران‌های طبیعی بی هیچ چشم داشتی در کنار مردم ایستادند، آنچه در این مسیر رقم خورده فقط امدادرسانی نیست، روایت ایثار، مسئولیت پذیری و خدمت و تعهدی است که در عمل دیده می‌شود و نه در کلام.  تلاش شبانه‌روزی امدادگران و نجاتگران، داوطلبان، اعضای‌جوانان، مربیان، اعضای تیم رسانه‌ای باور و کارکنان، سرمایه‌ای است که اعتماد مردم را شکل داده و بزرگترین پشتوانه و دل‌گرمی ما این اعتماد است.

به مناسبت همین روز با حسین درویشی، مدیرعامل جمعیت هلال احمر استان فارس گفت و گویی انجام دادیم که از نظرتان می گذرد. 

ضرورت، نقش و جایگاه هلال‌احمر در جامعه از نظر شما چیست؟

هلال‌احمر یک نهاد عام‌المنفعه و مردمی، بشر‌دوستانه و بی‌طرف است که نقش آن صرفاً به امدادرسانی محدود نمی‌شود، بلکه در حوزه‌های آموزش، پیشگیری، سلامت، زیست محیطی و اجتماعی، خدمات درمانی، توانمندسازی جوامع محلی، حمایت‌های روانی نیز فعالیت گسترده دارد.

در شرایط بحران، هلال‌احمر نخستین و قابل اعتمادترین نهاد برای پاسخگویی به نیازهای فوری مردم است و در زمان عادی نیز با آموزش های همگانی، سطح تاب‌آوری جامعه را افزایش می‌دهد.

وضعیت اعزام داوطلبان به خارج از کشور چگونه است؟

اعزام نیروهای داوطلب به خارج از کشور در چارچوب مأموریت‌های بین‌المللی و با هماهنگی ستاد مرکزی و فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و هلال‌احمر انجام می‌شود. این اعزام‌ها معمولاً برای مأموریت‌های خاص امدادی، درمانی یا بشردوستانه بوده و نیازمند آموزش‌های تخصصی، آمادگی جسمی و روانی بالا و تسلط به استانداردهای بین‌المللی است.

نیازهای ضروری و کمبودها در راستای کار شماهست؟

مهم‌ترین نیازهای ما شامل تأمین تجهیزات امدادی به‌روز، توسعه ناوگان لجستیکی، تقویت زیرساخت‌های آموزشی و جذب منابع مالی پایدار است. همچنین در برخی مناطق، نیاز به افزایش نیروی داوطلب آموزش‌دیده به‌ویژه در حوزه‌های امدادونجات احساس می‌شود. 

وضعیت خیرین در کمک به هلال‌احمر چگونه است و سایر نهادهای دولتی و غیردولتی با شما همکاری می‌کنند یا خیر و اگر جواب مثبت است چگونه؟

خوشبختانه مشارکت خیرین در سال‌های اخیر روند رو به رشدی داشته و بسیاری از برنامه‌های حمایتی و عام‌المنفعه همانند نذر خدمت با اتکا به همین ظرفیت مردمی اجرا می‌شود. در کنار آن، همکاری با دستگاه‌های دولتی و نهادهای غیردولتی نیز وجود دارد؛ این همکاری‌ها در قالب تفاهم‌نامه‌ها، اجرای برنامه‌های مشترک، پشتیبانی لجستیکی و هماهنگی در بحران‌ها صورت می‌گیرد.

تعداد داوطلبان، جنسیت و میانگین سنی آن ها چقدراست؟

سرمایه اصلی هلال‌احمر، داوطلبان آن هستند؛ در حال حاضر حدود ۲۴۰ هزار عضو داوطلب در این مجموعه فعالیت دارند. این افراد از اقشار مختلف جامعه بوده و با انگیزه انسانی و روحیه خدمت وارد این مسیر شده‌اند. حضور بانوان و آقایان در کنار یکدیگر، ترکیبی متوازن و کارآمد ایجاد کرده است. بخش قابل توجهی از این جامعه را جوانان تشکیل می‌دهند که با انرژی، انگیزه و روحیه یادگیری بالا فعالیت می‌کنند و در کنار آن، از تجربه افراد پیشکسوت نیز بهره می‌برند.

برنامه‌های هلال‌احمر برای سال جدید هم بفرمایید

در سال ۱۴۰۵، تمرکز بر توسعه آموزش‌های همگانی، گسترش خانه‌های هلال در سطح محلات و روستاها، ارتقاء توان عملیاتی تیم‌های امدادی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در مدیریت بحران خواهد بود. همچنین احداث و توسعه پایگاه‌های امداد و نجات شهری و بین‌شهری به‌عنوان یکی از برنامه‌های مهم در دستور کار قرار دارد تا سرعت و کیفیت پاسخگویی در حوادث افزایش یابد. در کنار این موارد، جذب و ساماندهی خیرین به‌صورت هدفمند، تقویت مشارکت‌های مردمی، اجرای برنامه‌های حمایتی و توجه ویژه به حوزه جوانان نیز دنبال خواهد شد.

چالش‌های پیش‌روی کارکنان و داوطلبان و راهکارها آن ها از نظر شما چیست؟ 

ماهیت مأموریت‌های هلال‌احمر به‌گونه‌ای است که کارکنان و داوطلبان همواره در معرض شرایط سخت قرار دارند. از جمله چالش‌ها می‌توان به تأمین و به‌روزرسانی تجهیزات تخصصی، پوشش‌های بیمه‌ای متناسب با نوع مأموریت و دغدغه‌های مرتبط با امنیت شغلی برخی نیروها اشاره کرد. در این مسیر، تلاش شده با پیگیری مستمر از سطوح ملی، جذب منابع، تقویت حمایت‌های بیمه‌ای و بهبود زیرساخت‌های رفاهی، بخشی از این دغدغه‌ها کاهش یابد. همچنین ارتقاء آموزش‌های تخصصی و توجه به سلامت جسمی و روانی نیروها، باید به‌صورت جدی در دستور کار قرار گیرد.

چه نگاهی به آینده هلال‌احمر دارید؟

 انتظار دارید در ۵ سال آینده این مجموعه به چه سطحی از توانمندی دست یابد؟

با توجه به افزایش حوادث طبیعی و غیر طبیعی و پیچیده‌تر شدن مدیریت بحران‌ها، مسیر پنج‌ساله هلال‌احمر به سمت مجموعه‌ای آماده‌تر و مجهزتر در حال حرکت است. یعنی شرایط به‌گونه‌ای پیش می‌رود که نیروها فقط در زمان حادثه وارد عمل نشوند، بلکه از قبل آمادگی بیشتری وجود داشته باشد، پیش‌بینی‌ها دقیق‌تر انجام شود و در زمان وقوع حادثه، امدادگران در کوتاه‌ترین زمان ممکن به محل برسند و خدمات مؤثرتری ارائه دهند.

در این مسیر، توسعه و تقویت پایگاه‌های امداد و نجات شهری و بین‌شهری، نوسازی تجهیزات و ناوگان عملیاتی، استفاده از فناوری‌های نوین در مدیریت بحران، و گسترش آموزش‌های همگانی از محورهای اصلی خواهد بود. همچنین تقویت شبکه داوطلبان و جذب نیروهای جوان و آموزش‌دیده، به‌عنوان ستون اصلی آینده هلال‌احمر مورد توجه جدی قرار دارد.

در کنار این برنامه‌ها، یکی از موضوعات بسیار مهم که در افق پنج‌ساله باید نگاه ویژه‌تری به آن شود، نقش بانوان و نجاتگران خانم است. امروز بانوان در هلال‌احمر فقط در حوزه‌های پشتیبانی حضور ندارند، بلکه در آموزش، امداد و حتی عملیات‌های میدانی نیز نقش‌آفرین شده‌اند. با این حال، برای بهره‌برداری کامل از این ظرفیت ارزشمند، لازم است توجه ویژه‌ای در حوزه آموزش‌های تخصصی، تأمین تجهیزات متناسب، افزایش فرصت‌های عملیاتی و همچنین ارتقاء جایگاه سازمانی و مدیریتی آنان صورت گیرد. بدون تردید حضور مؤثر بانوان نجاتگران در صحنه‌های امدادی، به‌ویژه در حوادثی که مرتبط با بانوان و کودکان است، نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت خدمات دارد.

نقش جمعیت هلال‌احمر شیراز در مدیریت بحران های اخیر به خصوص جنگ چگونه بوده است؟

در جریان سیل اخیر شهرستان جهرم، تیم‌های تخصصی هلال‌احمر شیراز از جمله تیم آنست (سگ‌های جست‌وجو و نجات) و تیم‌های واکنش سریع و سیلاب به‌صورت میدانی در منطقه حضور پیدا کردند و در عملیات ارزیابی، جست‌وجو و امدادرسانی مشارکت فعال داشتند. این حضور به‌موقع نقش مهمی در تسریع روند امداد و پشتیبانی از نیروهای عملیاتی در منطقه ایفا کرد.

در حوادثی مانند سیل، زلزله و سوانح جاده‌ای، جمعیت هلال‌احمر شیراز همواره به‌عنوان یکی از ارکان اصلی پاسخگویی در سطح استان نقش‌آفرینی کرده است. از عملیات جست‌وجو و نجات و حضور سریع در صحنه حادثه گرفته تا اسکان اضطراری، توزیع اقلام امدادی و ارائه خدمات حمایتی به آسیب‌دیدگان، تلاش شده است تا پاسخ‌ها به‌صورت دقیق و هماهنگ انجام شود. این سطح از آمادگی، حاصل آموزش مستمر، تجربه میدانی و انسجام نیروهای عملیاتی است.

در عین حال، با توجه به اینکه شیراز به‌عنوان مرکز استان فارس و یکی از قطب‌های مهم جمعیتی و امدادی کشور شناخته می‌شود، طبیعی است که انتظار و ضرورت برای برخورداری از ظرفیت‌ها، امکانات و توان عملیاتی بالاتر نیز بیشتر باشد. در همین راستا، تقویت پایگاه‌های امداد و نجات، افزایش تجهیزات تخصصی، ارتقاء ناوگان عملیاتی و توسعه نیروی انسانی آموزش‌دیده از موضوعاتی است که به‌صورت جدی دنبال می‌شود تا این مرکز بتواند متناسب با جایگاه خود، در سطحی مؤثرتر در مدیریت بحران‌ها ایفای نقش کند.