ترکش های جنگ در تن گردشگری خاورمیانه

هما حاصلی، خبر جنوب/ ترکش های ناآرامی‌های شدید در خاورمیانه ناشی از جنگ تحمیلی اسرائیل علیه ایران مناسبات بازارجهانی  گردشگری را تغییرداد.

درگیری اسرائیل و ایران، همراه با مداخله نظامی ایالات متحده ، به شدت سفرهای جهانی را مختل کرده است، علیرغم اینکه برخی از کشورهای خاورمیانه اعلام کرده‌اند که حریم هوایی آنها دوباره باز شده است.

طبق گفته مدیران آژانس های گردشگری بسیاری از آنها  تصمیم گرفته اند که  تا زمانی که ثبات کامل در منطقه ایجاد شود، از تبلیغ تور خودداری کرده و درماه اکتبر، بسته به شرایط ژئوپلیتیکی و تقاضای مسافران، ارزیابی کنند  که آیا طبق برنامه پیش بروند یا تغییراتی ایجاد کنند.

به گفته تحلیلگران اقتصادی و مسافرتی، این تشدید تنش‌ها که منجر به بسته شدن گسترده حریم هوایی و تعلیق پروازها شد، ضربه شدیدی به بخش گردشگری وارد کرد که پس از همه‌گیری کووید-۱۹ بی سابقه بود.

گرچه اوضاع از هفته گذشته آرام شده ، اما در به‌روزرسانی  جدید صفحات وزارت امور خارجه برخی کشورها همچنان در خصوص سفر به مقاصد چون امارات متحده عربی (شامل دبی و ابوظبی)،قطر،کویت،بحرین،عمان وعربستان سعودی هشدار داده شده است.

آرزوهای بر باد رفته دبی؟

امارات متحده عربی، به ویژه دبی، در مسیر ثبت سالی رکوردشکن در گردشگری بود که با رویدادهای بزرگ بین‌المللی مانند مسابقات ورزشی و جشنواره‌های فرهنگی تقویت شده بود. با این حال، بی‌ثباتی ناگهانی منطقه‌ای منجر به موجی از لغو و تعویق سفرها شده است. بسیاری از مسافران تصمیم گرفتند سفرهای برنامه‌ریزی شده به مقاصد کشورهای خلیج فارس مانند قطر و امارات را به تعویق بیندازند یا لغو کنند.

آه حسرت عربستان

عربستان سعودی، که بازیگر کلیدی در تلاش‌های تنوع‌بخشی به گردشگری منطقه تحت برنامه چشم‌انداز ۲۰۳۰ خود است، نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. علاوه بر این، جنگ نگرانی‌های مسافران را برانگیخت و روند رو به رشد بخش گردشگری این کشور را متوقف کرد.

مکث مسافران دوحه

قطر که در سال ۲۰۲۴ از مرز ۵ میلیون بازدیدکننده عبور کرده بود - افزایشی ۲۵ درصدی نسبت به سال گذشته - اکنون با رکود مواجه است. عدم اطمینان در مورد امنیت و دسترسی، بسیاری از گردشگران بالقوه را به تجدیدنظر یا به تأخیر انداختن سفرها سوق داده است.

بخش گردشگری ایران که در هفت ماه اول سال ۲۰۲۴، در مقایسه با سطح قبل از همه‌گیری، افزایش ۲۶ درصدی ورود گردشگران بین‌المللی را گزارش کرده بود، نیز در بحبوحه نگرانی‌های ایمنی و چالش‌های لجستیکی با کاهش شدید مواجه شد.

با وجود آشفتگی فعلی، مقامات گردشگری در سراسر منطقه در حال کار بر روی استراتژی‌های مدیریت بحران برای به حداقل رساندن خسارت و اطمینان خاطر بازدیدکنندگان بین‌المللی هستند.

گردشگری نیمه جان ایران

بخش گردشگری ایران که در هفت ماه اول سال ۲۰۲۴، در مقایسه با سطح قبل از همه‌گیری، افزایش ۲۶ درصدی ورود گردشگران بین‌المللی را گزارش کرده بود، نیز در بحبوحه نگرانی‌های ایمنی و چالش‌های لجستیکی با کاهش شدید مواجه شد.

تابستان خلوت ترکیه؟

ترکیه، مقصد  محبوب گردشگری و دروازه استراتژیک بین اروپا و آسیا، یکی از کشورهایی است که در نزدیکی این مناطق بی‌ثبات قرار دارد. در حال حاضر گرچه  فعالیت‌های نظامی جاری نیست، اما برای مسافران مهم است که از دستورالعمل‌های ایمنی ، به ویژه در مناطق نزدیک به مرزهایش با سوریه، عراق و ایران، آگاه باشند. در حالی که بسیاری از مقاصد برتر گردشگری ترکیه امن باقی مانده‌اند، مناطق خاصی در نزدیکی مرزها به دلیل اثرات بالقوه ناشی از درگیری‌های اطراف، خطرات بیشتری را به همراه دارند.

این کشور که اروپا و آسیا را در بر می‌گیرد، در سال ۲۰۲۴ میزبان ۴.۴۳ میلیون بازدید از سوی گردشگران بریتانیایی بود که بسیاری از آنها به نقاط ساحلی مانند بدروم و مارماریس و همچنین خیابان‌های وسیع استانبول جذب شدند.

اما اکنون، مسافران با نگرانی به نقشه نگاه می‌کنند که آیا سفر به آنجا در تابستان امسال امن است یا خیر.

جنگ بین اسرائیل و ایران به طور قابل توجهی بر بخش گردشگری استان کردنشین وان در جنوب شرقی ترکیه در مرز با ایران تأثیر گذاشته است. این شهر سال گذشته میزبان 700000 گردشگر ایرانی بود. اما پس از آغاز جنگ، گردشگری وان ضربه بزرگی خورد. گردشگری 90 درصد متوقف شده است وهتل‌های وان 75 درصد خالی هستند.

اندونزی در سودای جذب گردشگران خاورمیانه

در این میان وزیر گردشگری اندونزی، ویدیانتی پوتری واردانا، اظهار داشت: «وقتی خاورمیانه با درگیری مواجه است، من معتقدم اندونزی به مکانی امن تبدیل می‌شود. ما امیدواریم که مردم جنوب شرقی آسیا به جای مقاصد دور در خاورمیانه یا اروپا، به اندونزی سفر کنند.»

آی وایان سوماراجایا، رئیس دفتر گردشگری بالی گفت: «بازدیدهای گردشگران همچنان قابل توجه و پایدار است. با این حال، ما در حال نظارت بر وضعیت جهانی پیش رو هستیم.»

کمپین های تبلیغاتی تایلند برای احیا بازار سفر بعد از جنگ

به گفته سازمان گردشگری تایلند (TAT)، درگیری ایران و اسرائیل در حال آسیب رساندن به اعتماد گردشگران کشورهای شورای همکاری خلیج فارس  است.

در حالی که هیچ لغو گسترده سفر به تایلند گزارش نشده است، نگرانی‌ها در مورد بی‌ثباتی منطقه‌ای باعث تردید برخی از مسافران، به ویژه گردشگران خانوادگی شده است.

چیراوادی خونسوب، معاون مدیر بازاریابی بین‌المللی TAT در اروپا، آمریکا، خاورمیانه و آفریقا، گفت : گردشگران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس – شامل بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی – در حال بررسی مجدد یا به تعویق انداختن برنامه‌های سفر به خارج از منطقه خود هستند.

اداره حمل و نقل تایلند (TAT) به تیم‌های بازاریابی سفرهای هوایی خود دستور داده است تا کمپین‌های تبلیغاتی با هدف تشویق رزرو و سفر راه‌اندازی کنند. این موارد عبارتند از:«رزرو کن، همین حالا سفر کن» برای تشویق سفرهای فوری

«رزرو کن، بعداً سفر کن» برای برنامه‌های سفر انعطاف‌پذیرتر،کمپین‌های برند محور مانند «تایلند: پناهگاه امن برای تابستان» و «بهشت آرام در آسیا» برای تقویت جذب گردشگر به تایلند به عنوان مقصدی آرام و امن.

TAT همچنین مقاصد آرام‌تری مانند کرابی، چیانگ رای و جزیره کو سامویی را برای مسافرانی که به دنبال مناطق آرام  هستند، تبلیغ می‌کند.

علاوه بر این، کمپین‌ها بر روی پروازهای مستقیم، ظرفیت صندلی و افزایش میزان بار مسافر تمرکز خواهند کرد. از همه دفاتر بین‌المللی خواسته است تا با خطوط هوایی ارائه دهنده خدمات مستقیم به تایلند هماهنگی نزدیکی داشته باشند و همچنین بودجه فوق العاده برای حمایت از کمپین‌های مشترک با هدف افزایش رزرو اختصاص داده است.

با وجود بی ثباتی، TAT همچنان به همکاری نزدیک با شرکت‌های هواپیمایی کلیدی خاورمیانه – امارات، قطر ایرویز، اتحاد، عمان ایر – و همچنین سایر خطوط هوایی اصلی منطقه‌ای ادامه می‌دهد تا همکاری پایداردرتبلیغ تایلند به عنوان یک مقصد ترجیحی برای پروازهای طولانی مدت را تضمین کند.

دگردیسی بازار جهانی سفر؛تغییر مسیر از خاورمیانه به اروپا

کارشناسان بازار سفر اروپا بر این باورند که  با افزایش تنش‌ها بین ایران و اسرائیل، مسافران بیشتری برنامه‌های خود را تغییر می‌دهند و به سمت اروپا، به ویژه کشورهایی مانند یونان، اسپانیا، فرانسه، ترکیه، آلبانی و مونته‌نگرو، می‌روند.

در طول چند ماه (و حتی سال‌های) گذشته، تنش بین ایران و اسرائیل افزایش یافته است و این به معنای مشکل برای مسافران دائمی است. پروازها لغو یا تغییر مسیر می‌دهند، فرودگاه‌ها به طور موقت بسته می‌شوند و دولت‌ها تقریباً هر هفته هشدارهای مسافرتی جدیدی صادر می‌کنند. حتی اگر مستقیماً به آن کشورها پرواز نکنید، عبور از این منطقه می‌تواند به معنای تأخیر، لغو یا گیر افتادن غیرمنتظره در جایی باشد.

به جای لغو کامل سفرهای خود، بسیاری به مقاصد اروپایی روی می‌آورند که همان نوع تجربیات را ارائه می‌دهند ؛ اماکن باستانی، خطوط ساحلی خیره‌کننده، شهرهای پر جنب و جوش – اما با استرس بسیار کمتر. به علاوه، اروپا حمل و نقل و  زیرساخت‌های گردشگری قوی دارد و از همه مهمتر، در حال حاضر امن است.

بنابراین به جای مقابله با همه این دردسرها، بسیاری از مردم به سادگی مقصد خود را به طور کامل تغییر می‌دهند و مکان‌هایی را انتخاب می‌کنند که می‌دانند با تغییرات لحظه آخری یا مسائل ایمنی غافلگیر نخواهند شد.

بازارگرمی  هتل‌ها و خطوط هوایی اروپا

در شرایطی که هتل‌ها در تل‌آویو و تهران در حال آسیب دیدن هستند و نرخ اشغال در برخی مناطق به زیر ۳۰ درصد کاهش یافته است. هتل‌ها و خطوط هوایی در اروپا  با سیاست‌های لغو انعطاف‌پذیر مثلا  بسیاری از هتل‌ها اکنون تا ۲۴ ساعت قبل از ورود، لغو رایگان را مجاز می‌دانند  و تخفیفات مناسبتی مانند  تخفیف‌های اقامت تابستانی، صبحانه‌های رایگان و اعتبار اسپا وافزایش ظرفیت با افتتاح یا گسترش هتل‌های بیشتر تلاش می کنند  تا تقاضای رو به رشد را برآورده کنند.

تأثیر بلندمدت جنگ  بر گردشگری جهانی

این تغییر در رفتار سفر چیزی بیش از یک واکنش است – این یک تغییر بلندمدت در نحوه تفکر مردم در مورد تعطیلات است.

کشورهای خاورمیانه در حال از دست دادن درآمد گردشگری هستند که به اقتصاد آنها آسیب می‌رساند.

کشورهای اروپایی در حال افزایش درآمد و تقویت مشاغل و مشاغل محلی هستند.

شرکت‌های مسافرتی در حال تنظیم استراتژی‌ها هستند و بیشتر بر انعطاف‌پذیری و شفافیت تمرکز می‌کنند.

با ادامه این وضعیت، انتظار داشته باشید که مسافران بیشتری برنامه‌های خود را دوباره بررسی کنند و مقاصدی را انتخاب کنند که قابلیت پیش‌بینی و آرامش خاطر را تضمین کنند.

تنش در بازار سفر تا کی ادامه دارد؟

شرکت مسافرتی اینترپید تراول که یک شرکت تور گروهی و سفرهای ماجراجویانه با برنامه‌های سفر در سراسر جهان است شاهد کاهش تقاضا برای خاورمیانه و لغو برخی پروازها به اردن و مصر بوده است.

با این حال، ناتالی کید، مدیر عامل بخش آسیایی این شرکت گفت: تأثیراین امر«به اندازه‌ای که در ابتدا انتظار داشتیم، نبود.»

کید توضیح داد: «به طرز دلگرم‌کننده‌ای، لغو پروازها پس از تحولات مثبت از جمله آتش‌بس، کاهش یافت. ما همچنان مطمئن هستیم که مصر و اردن به سرعت به شرایط عادی بازخواهند گشت.

وی افزود: «با این حال اگر اوضاع بدتر شود، مسیرهای جایگزین به اروپا وجود دارد، بنابراین سفر همچنان امکان‌پذیر است.»

او گفت: «به عنوان یک کسب‌وکار جهانی با ۳۱ دفتر در سراسر جهان، بیش از ۳۰۰۰ کارمند و راهنمای تور و فعالیت در ۱۱۸ کشور، می‌دانیم که سفر برای حفظ ارتباط و رونق خانواده‌ها، فرهنگ‌ها، جوامع و اقتصادها مهم است. ما معتقدیم که سفر قدرت ایجاد ارتباط بین مردم و فهم متقابل را دارد – به‌ویژه در مواقع بی ثباتی.

کید معتقد است که  کاهش تقاضای سفر کوتاه‌مدت خواهد بود، زیرا «تاریخ به ما نشان می‌دهد که تقاضا پس از بازگشت ثبات به منطقه، به سرعت افزایش می‌یابد».