برای به زیستن

سهیلا رفیعی نژاد «خبرجنوب»/ همه چیز تیره و تار بود وقتی طلاق گرفتم؛ درست نمی دانستم می خواهم چطور ادامه دهم با وجود اینکه خانواده حامی ام بودند اما دلم می خواست مستقل زندگی کنم. تصمیم گرفتم از اصفهان به شیراز بیایم. دوستی داشتم که البته به اصرار او هم به شیراز آمدم. همان

ماه های اول در یک شرکت به پیشنهاد دوستم مشغول شدم و مقداری پول که از فروش طلا جور کرده بودم را به یکی از همکاران شرکت دادم که روی آن کار کند. بعد از دوماه دیگر پولی برای من واریز نکرد و آهسته آهسته متوجه شدم قصد ندارد اصل پولم را هم برگرداند... شرایط باز هم برایم سخت شده بود. وارد روند شکایت از او شدم اما هیچ کسی از همکاران و حتی دوستم هم راضی به شهادت نشدند؛ حالا دیگر سرگردان در شهر غریب مانده بودم حتی مجبور شدم چند روزی را به مسافرخانه و همین طور خانه دوستم بروم تا بالاخره به یک خوابگاه رفتم. تنها سرمایه ام را با کلاهبرداری گرفته بودند و پس نمیدادند. آنقدر پله های دادگاه را بالا و پایین رفتم تا بالاخره توانستم اصل مبلغی که به آن آقا داده بودم را پس بگیرم. 30 سال هم نداشتم و نمی دانستم چکار کنم و از آن طرف هم روی بازگشت به شهر خودم را هم نداشتم. به دستفروشی رو آوردم یکسال و نیم دستفروشی می کردم. چندی پیش وکیلی که کارهایم را پیگیری می کرد من را برای کمک گرفتن از بهزیستی راهنمایی کرده بود. به سراغ مددکاری در بهزیستی شیراز آمدم و وقتی دلسوزی های آن خانم را دیدم دلگرم شدم. خلاصه وام اشتغال با بهره بسیار کم گرفتم و خودم کسب و کاری کوچک راه انداختم. بعد از مدتی کوتاه خانه هم اجاره کردم. من هنر خوانده ام و حالا که کمی اوضاع بهتر شده به دنبال راه اندازی برند خودم هستم و با یکی از تولیدی ها و خیاط ها هماهنگ شده ایم تا کارهای تازه در حوزه پوشاک  ارایه دهیم.

نیلوفرکه در حال حاضر فقط 30 سال دارد در گفت و گو با خبرنگار «خبرجنوب» می گوید: حرکت و تلاش در برخی شرایط خیلی سخت است و در عین حال معتقدم اگر سال های سال بنشینید و فکر کنید که چرا سرنوشت من اینطور شد و فلان اتفاق افتاد راه به جایی نمی برید و همیشه وقتی به مانع و مشکل برمی خوریم باید به خودمان بگوییم حالا چکار کنیم تا شرایط بهتر شود چرا که خدا سهم ما را کنار گذاشته است و با یکجا نشستن فقط افسرده و غمگین تر می شویم. این خانم جوان تصریح می کند: وقتی پله های دادگاه ملاصدرا را بالا و پایین می رفتم زیر صفر بودم و واقعا برای رسیدن به جایگاه فعلی ام زحمت کشیدم و به زنانی که سرپرست خانوار هستند و در شرایط مشابه من قرار می گیرند توصیه می کنم دست از تلاش نکشند.

نیلوفر در خصوص مشکلات زنان سرپرست خانوار در کشور و از جمله فارس نیز می گوید: مسائل اقتصادی یکی از مشکلات عمده آن ها است و از سوی دیگر دیدگاه برخی از مردم نسبت به زندگی شخصی یک زن که تنها زندگی می کند نیز ناراحت کننده است. همچنین برخی هم وقتی می بینند یک زن تنها زندگی می کند و شرایط سختی دارد برای او مزاحمت ایجاد می کنند.

وی اضافه می کند: عده ای هم فکر می کنند وقتی یک زن یکبار جدا شده، دیگر حق یک ازدواج مجدد معمولی را مانند دیگر دخترها ندارد و باید با موارد خاص مثلا مردی که بچه دارد ازدواج کند در حالی که این دیدگاه اشتباه  است. در واقع برخی دیدگاه های اشتباه نسبت به این زنان باعث بروز آسیب های اجتماعی هر چند اندک بین برخی می شود و فرهنگسازی مطلوب در این خصوص اهمیت دارد.

این زن جوان خودسرپرست همچنین در خصوص انتظاراتی که از بهزیستی برای افزایش حمایت ها دارد می گوید: قبلا طرحی برای توسعه کار افرادی مانند بنده بود، که امکان اخذ وام برای توسعه کسب و کار از طریق بهزیستی وجود داشت،  اما در حال حاضر این وام به متقاضیان داده نمی شود.

حرف شنیدم، رایگان کار کردم، گاهی هم بی احترامی دیدم اما پا پس نکشیدم!

سارا که 4 سال سرپرست خانوار است نیز به «خبرجنوب» می گوید: اول راه خیلی سخت بود و حتی پولی که باید برای شروع کارمدنظرم نداشتم  و یک میلیون تومان از یکی از دوستانم قرض کردم و کار آرایشگری را شروع کردم. اول راه خیلی با شکست مواجه شدم، به دلیل وضعیت اقتصادی بد مردم مشتری زیادی هم  نداشتم. وی اضافه می کند: خلاصه شرایط سخت بود اما آهسته آهسته خودم را ارتقا دادم. در مرحله بعدی از اجاره صندلی به اجاره یک اتاق رسیدم. از طریق یکی از دوستانم با بهزیستی آشنا شدم و دو سال پیش یک وام اشتغال از این طریق گرفتم و آموزشگاه آرایشگری هر چند کوچکی راه انداختم. سارا می گوید: برای تهیه وسایل مورد نیازم تلاش زیادی داشتم و با سودی که کار می کردم وسایل مورد نیاز آموزشگاه را خورد خورد  می خریدم  البته کمک خانم حاجی وندی مددکار بهزیستی هم خیلی  نقش داشت. در حال حاضر هم  در یکی از مناطق خوب شیراز آموزشگاه قابل توجهی راه انداخته ام و 20 نیرو و پرسنل هم دارم، که برخی هم مددجویان بهزیستی هستند. او اضافه می کند: وقتی با آنها صحبت می کنم و می گویم من با یک میلیون آن هم پول قرضی شروع کردم متعجب می شوند. در واقع تلاش های شبانه روزی ام هم خیلی تاثیر داشت و اکثر شب ها از شدت کار کردن پا درد و دست درد داشتم  وخدا را شاکرم کمک کرد که بتوانم موفق شوم. سارا می گوید: در عین حال در این باره وقتی با زنانی بر می خورم که هزینه آموزش ها را ندارند، به آنها کمک می کنم.

این زن جوان سرپرست خانوار خطاب به زنانی که در شرایط سخت منزوی می شوند و کاری نمی کنند اضافه می کند: در عین حال راه سخت است و با راحت طلبی و زانوی غم بغل گرفتن نمی توان به هدف دست یافت. به همه خانم های بدسرپرست و یا خود سرپرست توصیه می کنم از هر طریق که شده استقلال مالی پیدا کنند و در هر رشته ای که احساس می کنند استعداد و علاقه دارند یک قدم کوچک هم که شده بردارند؛ چه بسا همان گام های کوچک به بالا رفتن عزت نفس شان کمک کند. 

سارا تصریح می کند: شغل های ایمن برای خانم ها زیاد است که حتی در خانه می توانند شروع کنند مانند آشپزی و کارهای هنری و می توانند از این طرق به درآمد برسند. او می گوید: نباید نا امید شوید، یک زمانی من آنقدر از لحاظ مالی در مضیقه بودم که حتی نمیتوانستم یک لباس برای خودم بخرم  اما وقتی در این سختی قرار گرفتم گفتم باید تلاش کنم و محتاج دیگران نباشم. برخی مواقع حتی حرف شنیدم، رایگان کار کردم، گاهی هم بی احترامی دیدم  اما پا پس نکشیدم.

ضرورت تدوین قانون حمایت از حقوق زنان سرپرست خانوار

معاون سلامت اجتماعی بهزیستی فارس نیز در خصوص نحوه حمایتها از زنان سرپرست خانوار به «خبرجنوب» عنوان می کند: در حال حاضر 14 هزار و 700 زن سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی استان هستند که این تعداد با در نظر گرفتن فرزندان و افراد تحت تکفل آنها به 40 هزار نفر می رسد.

حمیدرضا محمودیان می گوید: خدماتی از سوی بهزیستی به این خانوارها داده می شود؛ از جمله کمک هزینه درمان در حد مختصر، مستمری که به آنها تعلق می گیرد و وام ودیعه مسکن. علاوه بر این به منظور تامین مسکن آنها اگر مددجو زمینی داشته باشد و درصدی را ساخته باشد برای تکمیل حتی به آنها وام بلاعوض هم می دهیم. وی اضافه می کند: در صورت درخواست مشاوره از سوی آنها نیز یاری برگ هایی با تخفیف 50 درصدی هم تعلق می گیرد و مددجویان در این خصوص می توانند به بهزیستی شهرستان محل سکونت خود مراجعه نمایند.

 معاون سلامت اجتماعی بهزیستی فارس همچنین می گوید: یک سری برنامه هایی هم در خصوص توانمندسازی زنان سرپرست خانواده و یا خودسرپرست مانند تشکیل گروههای همیار اجتماعی داریم، تا علاوه بر ایجاد زمینه اشتغال، توانمندسازی اجتماعی هم فراهم گردد.

محمودیان عنوان می کند: آموزش های مختلف در زمینه مهارت های زندگی برای زنان سرپرست خانوار و فرزندان شان از دیگر برنامه های ما است . علاوه بر این وام اشتغال با بهره کم برای افرادی که قصد راه انداختن کسب و کار دارند در نظر گرفته شده است. همچنین برای کارفرمایانی که برای این افراد شغل ایجاد می کنند و آنها را به کار می گیرند هم وام با بهره کم و پرداخت سهم بیمه کارفرما چند سال در نظر گرفته شده است .

معاون سلامت اجتماعی بهزیستی فارس می گوید: معیشت، هزینه های درمان، اشتغال و مسایل اجتماعی فرهنگی مهمترین مشکلات زنان سرپرست خانواده در فارس است و می طلبد به جز بهزیستی سایر ارگان ها هم در کاهش مشکلات این افراد همراهی کنند. محمودیان همچنین تاکید می کند: ای کاش همانطور که قانون جامع حمایت از حقوق معلولین وجود دارد؛ قانون حمایت از حقوق زنان سرپرست خانوار و فرزندان آنها هم تدوین شود.