اسپک های بی حمایتی بر سر والیبال فارس

علی جمشیدپور - «خبرجنوب»/ والیبال در ایران یکی از محبوب‌ترین و پررونق‌ترین رشته‌های ورزشی است که از مدارس آغاز شد و تا سطح قهرمانی جهان پیش رفت. شاید اگر چند دهه پیش کسی از حضور ایران در لیگ ملت‌های جهان سخن می‌گفت، باورش دشوار بود. بااین‌حال امروز والیبال به یکی از ستون‌های افتخار ملی بدل شده است. در این میان، استان فارس با برخورداری از ظرفیت‌های انسانی و فرهنگی غنی، نقشی مهم در شکل‌گیری و تداوم این افتخارات داشته است. از زمین‌های قدیمی با تورهای پاره شده محلات شیراز تا سالن‌های مدرن امروزی، والیبال فارس مسیر پرفرازونشیبی را طی کرده اما هنوز هم پتانسیل تبدیل‌شدن به یکی از قطب‌های اصلی این ورزش را دارد.

والیبال نخستین‌بار در دهه‌ی ۱۳۰۰ خورشیدی از طریق معلمان آمریکایی در مدارس ایران معرفی شد. در مدت کوتاهی این ورزش به دلیل ماهیت گروهی و هیجان زیادش در بین جوانان محبوب شد. پس از تشکیل فدراسیون والیبال ایران در دهه‌ی ۱۳۴۰، مسابقات منظم کشوری پایه‌ریزی و زمینه برای رشد استعدادها فراهم گردید.

موفقیت‌های بزرگ ایران از دهه‌ی ۱۳۸۰ آغاز شد؛ صعود به لیگ جهانی، قهرمانی قاره آسیا، و حضور در المپیک، ایران را در میان ده تیم برتر جهان قرار داد. نسل طلایی بازیکنانی چون سعید معروف، محمد موسوی و امیر غفور پرچم ایران را در بهترین میادین والیبال دنیا بالا برد. این روند تا امروز ادامه دارد و تیم ملی والیبال ایران همواره جزو قدرت‌های اصلی آسیا محسوب می‌شود.

استان فارس، به‌ویژه شهر شیراز، از دهه‌ی ۱۳۴۰ یکی از مراکز فعال والیبال در ایران بود. در دهه‌ی ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ تیم‌های فارس در لیگ‌های دسته‌اول کشور خوش درخشیدند. بسیاری از مربیان بنام کشور از این خطه برخاستند و در سطوح ملی خدمت کرده‌اند. همچنین مسابقات مدارس و دانشگاه‌های شیراز همیشه بستر شناسایی استعدادهای تازه بوده است.

در شهرستان‌هایی چون مرودشت، فسا، کازرون، جهرم و لار نیز والیبال به یکی از محبوب‌ترین سرگرمی‌ها تبدیل شده و هزاران نوجوان در سالن‌های کوچک و بزرگ به این رشته می‌پردازند. همین گستردگی جغرافیایی، پتانسیل بزرگی برای آینده والیبال فارس فراهم کرده است.

فارس از نظر فیزیولوژیکی و ژنتیکی یکی از استان‌های دارای قد و توان بدنی مناسب برای والیبال است. بسیاری از نوجوانان این منطقه با انگیزه بالا و توان فیزیکی قابل توجه به سمت رشته والیبال گرایش دارند. حضور مربیان تحصیل‌کرده و تجربه‌محور، عامل تقویت آموزشی این استعدادهاست.

در سال‌های اخیر بیش از ۷۰ سالن استاندارد در سطح استان ساخته شده است. هرچند تعداد آنها نسبت به جمعیت علاقه‌مند کافی نیست، اما وجود مجموعه‌های ورزشی مانند سالن 6هزار نفری سردار سلیمانی، شهید دستغیب، شهید آیت‌الله طالقانی و سالن حجاب در شیراز و همچنین سالن‌های تازه‌ساز در شهرستان‌ها زمینه‌ی برگزاری اردوهای آموزشی و مسابقات منطقه‌ای را فراهم کرده است.

والیبال در فارس نه یک «ورزش لوکس» بلکه بخشی از فرهنگ ورزشی مردم است. تماشای بازی‌های والیبال در پارک‌ها، مدارس و مراسم محلی نشان‌دهنده‌ی علاقه‌ی گسترده‌ی خانواده‌ها و جوانان به این رشته است. این عشق مردمی سبب شده بسیاری از استعدادهای استان، حتی بدون امکانات حرفه‌ای، با پشتکار و انگیزه‌ی فردی پیشرفت کنند.

با وجود این ظرفیت عظیم، ورزش والیبال در فارس با چالش‌های جدی روبه‌روست:

    نبود تیم در لیگ برتر: در حالی که فارس از داشتن نماینده‌ در سطح اول لیگ ایران محروم است، بازیکنان مستعد و استعدادهای این استان برای رشد و پیشرفت در عرصه والیبال ناچار به عزیمت به تیم های دیگر استان ها می شوند.

    فقدان اسپانسر و منابع مالی: صنایع بزرگ استان همچون پتروشیمی و کارخانجات بزرگ هنوز در زمینه‌ی حمایت از ورزش حرفه‌ای، از جمله والیبال، ورود مؤثری نداشته‌اند.

    کمبود فرصت رسانه‌ای: پوشش ضعیف مسابقات و قهرمانی‌های محلی موجب شده استعدادهای استان کمتر دیده شوند.

    فاصله میان پایه تا حرفه‌ای: مسیر پیشرفت بازیکنان از تیم‌های نوجوانان تا سطح بزرگسالان اغلب ناقص است و سیستم استعدادیابی پیوسته‌ای وجود ندارد.

    چالش آموزشی: نبود مراکز آموزشی در زمینه داوری، مربیگری و بدنسازی حرفه‌ای نیز رشد متوازن این رشته را دشوار کرده است.

برای تبدیل شدن فارس به یکی از قطب‌های والیبال ایران، نیاز به برنامه‌ریزی دقیق و چندسطحی احساس می‌شود.

 ایجاد آکادمی والیبال فارس

تأسیس آکادمی استان، با همکاری فدراسیون و اداره ورزش، می‌تواند مرکز هدایت استعدادها باشد. این آکادمی با استفاده از مربیان ملی و تحلیل‌گران فنی می‌تواند بازیکنان را از سنین پایه تا حرفه‌ای آموزش دهد.

 احیای تیم لیگ برتری فارس

بازگشت فارس به لیگ برتر نه تنها انگیزه ورزشکاران را بالا می‌برد بلکه زمینه‌ی جذب سرمایه‌گذار و رشد اقتصادی ورزش استان را نیز فراهم می‌کند. حضور یک باشگاه قدرتمند در شیراز رقابت سالمی با استان‌های اصفهان، خراسان و تهران ایجاد خواهد کرد.

 استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها

دانشگاه شیراز و دانشگاه آزاد اسلامی ظرفیت علمی بالایی در تربیت بدنی دارند. ارتباط میان دانشجویان، اساتید و باشگاه‌ها می‌تواند منجر به تربیت مربیان متخصص، آنالیزگر و بدنساز حرفه‌ای شود.

برگزاری تورنمنت‌های بین‌المللی

برگزاری مسابقات بین‌المللی جوانان یا تورنمنت‌های دوستانه در شیراز علاوه بر رشد سطح فنی بازیکنان، به رونق گردشگری ورزشی استان نیز کمک می‌کند.

 توجه به بخش بانوان

والیبال بانوان فارس نیز در سال‌های اخیر رشد قابل‌توجهی داشته است. تیم‌های دختران در رده‌های پایه توانسته‌اند در مسابقات کشوری به رتبه‌های بالا دست یابند. فراهم کردن امکانات اختصاصی، حمایت مالی و رسانه‌ای بیشتر می‌تواند جایگاه بانوان فارس را تثبیت کند.

والیبال در ایران روزهای درخشانی تجربه کرده است؛ اما بازگشت به آن دوران نیازمند مشارکت همه‌ی استان‌هاست. فارس با تاریخچه‌ای افتخارآمیز، استعدادهای بی‌بدیل و مردمی ورزش‌دوست، شایسته‌ی جایگاهی فراتر از وضعیت فعلی است. اگر ساختار مدیریتی و سیاست‌گذاری در ورزش استان به‌درستی برنامه‌ریزی شود، شیراز و شهرهای پیرامون آن می‌توانند در آینده نه‌چندان دور، کانون پرورش نسل جدیدی از ستارگان ملی والیبال ایران باشند؛ موضوعی که در گفت و گوی اختصاصی «خبرجنوب» با جواد غلامی رئیس هیات والیبال فارس به ابعاد مختلف آن پرداختیم.

رئیس هیات والیبال فارس ضمن ابراز تأسف از آسیب دیدن سالن 6 هزار نفری سردار سلیمانی در دوران جنگ، بیان کرد: در وضعیت جنگی والیبال استان هم به مانند دیگر رشته های ورزشی برای حفط امنیت ورزشکاران تعطیل شد و همچنان منتظر دستور شورای تأمین برای از سر گیری تمرینات هستیم.

جواد غلامی اضافه کرد: با توجه به اینکه از فصل گذشته برای شرکت در لیگ برتر برنامه ریزی کرده بودیم و این مهم با در نظر گرفتن وجود سالن حرفه ای سردار سلیمانی می توانست محقق شود، حالا با آسیب دیدن این سالن به دلیل جنگ تحمیلی، مشخص نیست در کجا و با چه شرایطی باید تمرینات را آغاز کنیم.

وی با اشاره به دو نماینده فارس در لیگ دسته اول، خاطرنشان کرد: تیم پارس مهر در بخش آقایان و تیم مهرگان در بخش بانوان دو نماینده از فارس بودند که با عملکرد مطلوب لیگ گذشته را به پایان رساندند.

رئیس هیات والیبال فارس از دست یابی هیات استان به اهداف تعیین شده در سال 1404 خبر داد و گفت: در سال گذشته موفق شدیم در اولین قدم در رابطه با حل معضلات که مربوط به برنامه ها و تقویم مسابقات است به خوبی عمل کنیم.

غلامی افزود: در ادامه در مسیر استعدادیابی و تشکیل تیم های منتخب گام برداشتیم و همچنین حضور پر قدرت برای شرکت در مسابقات قهرمانی کشور را در دستور کار قرار دادیم که متأسفانه با شرایط جنگ تحمیلی دیگر نتوانستیم اردوهای منظمی برگزار کنیم.

وی از هزینه های بالای والیبال و عدم حمایت بخش خصوصی گلایه کرد و ابراز داشت: در سال گذشته تنها برای تیم لیگ یکی آقایان، نزدیک به 4 میلیارد تومان هزینه کردیم. این مبالغ قطعا امسال خیلی بیشتر شده و اگر سرمایه گذاران چه از بخش خصوصی و چه ارگان ها و سازمان های دولتی برای حمایت از والیبال گام بر ندارند شاید دیگر نتوانیم به تیمداری ادامه دهیم.

رئیس هیات والیبال فارس وعده و وعیدهای توخالی برخی مسئولین را برای والیبال مخرب دانست و عنوان کرد: در سال گذشته و با بازدید برخی از مسئولین شهری و استانی از مسابقات نماینده فارس، قول هایی برای حمایت به ما داده شد که حتی با پیگیری هایی که انجام دادیم، متأسفانه هیچکدام از آن ها محقق نشد.

غلامی با اشاره به اینکه بازیکنان مطرحی از فارس در تیم های ملی حضور دارند، اظهار کرد: آقای کاظمی و آقای محرابی در بخش آقایان و در بخش بانوان خانم کریمی در تیم بزرگسالان و خانم مالکی و خانم همایون نیز در رده نونهالان تیم های ملی فعالیت دارند.

وی ادامه داد: حدود 10 بازیکن از فارس نیز در لیگ برتر کشور و به همین تعداد نیز در لیگ دسته اول حضور دارند که در مجموع می توان گفت از نظر والیبالیست فعال در کشور آمار مطلوبی داریم.

رئیس هیات والیبال فارس از برنامه های آینده این هیات خبر داد و گفت: در نظر داریم تیم پارس مهر فارس را در لیگ دسته اول کشور شرکت دهیم تا به تیمی پایدار و قدرتمند برای رسیدن به لیگ برتر تبدیل شود.

غلامی اضافه کرد: قطعا به تنهایی نمی توانیم به موفقیت برسیم و در این مسیر نیازمند حمایت جامعه صنعتی و سرمایه گذاران بخش خصوصی هستیم. البته در همین ارتباط رایزنی هایی انجام دادیم و به حضور یک اسپانسر قدرتمند در راستای اعتلای والیبال فارس بسیار امیدواریم.

وی خاطرنشان کرد: قبل از جنگ تحمیلی با رئیس فدراسیون در راستای حضور یک تیم از فارس در لیگ برتر کشور صحبت کرده بودیم و نظر مساعد مقام ارشد والیبال کشور را کسب کردیم که متأسفانه با اتفاقات اخیر فعلا حضور نماینده ای از فارس در لیگ برتر والیبال در هاله ای از ابهام قرار گرفته است.

رئیس هیات والیبال فارس از ایجاد کمپی برای والیبال جنوب کشور خبر داد و عنوان کرد: در نظر داشتیم تا با تجهیز سالن 6هزار نفری سردار سلیمانی، کمپ تمرینی جنوب کشور را راه اندازی کنیم اما با اتفاقات ناگواری که برای این سالن افتاد تا تعمیر آن می بایست این پروژه را به تعویق بیاندازیم.

غلامی در بخش دیگری از صحبت هایش، والیبال را رشته ای مردمی خواند و لزوم اهمیت در جهت رشد و توسعه این رشته را نیاز جامعه ورزش دانست و تصریح کرد: رشته والیبال طرفداران زیادی در سطح جامعه دارد و همین موضوع باعث می شود که متقاضی برای ورود به این رشته بیش از ظرفیت های موجود باشد.

وی افزود: بر همین اساس با توجه به جامعه آماری بالای والیبال، گذشته از نیاز مبرم این رشته به بودجه مکفی، حداقل خواسته ما این است که خانه والیبال در اختیار هیات استان قرار گیرد و از این پروسه اجاره دادن به افراد غیر خارج شود تا شاید والیبال نیز صاحب سالن اختصاصی شود.

رئیس هیات والیبال فارس در خاتمه عنوان کرد: در پایان می بایست از روزنامه «خبرجنوب» جهت پوشش اخبار و رویدادهای ورزشی همچنین از اصحاب رسانه که همواره در کنار ورزش به خصوص والیبال بوده اند صمیمانه سپاسگزاری کنم و از جامعه صنعتی کشور تقاضا دارم در راستای اهمیت به ورزش که مسئولیتی اجتماعی و نیاز مبرم جامعه برای ارتقاء سلامتی و پویایی است، اهتمام ورزند.