ماندگاری ۵ساله آلودگی در خلیج فارس/پژوهشگاه اقیانوس‌شناسی سازوکار علمی حفاظت را خواستار شد

رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی با هشدار نسبت به پیامدهای آلودگی در خلیج فارس گفت: به دلیل ماندگاری طولانی آب در این پهنه آبی، هرگونه آلاینده‌ای که وارد خلیج فارس شود، ممکن است بین ۲ تا ۵ سال و در برخی برآوردها تا ۷ سال در منطقه باقی بماند و اکوسیستم‌های ارزشمند آن را تحت تأثیر قرار دهد.

علی مهدی‌نیا با اشاره به نتایج مطالعات علمی اظهار کرد: جریان‌های دریایی، آلاینده‌های واردشده از تنگه هرمز را به سمت سواحل شمالی خلیج فارس هدایت می‌کنند؛ از این رو سواحل هرمزگان، از قشم و بندرعباس تا میناب، بیشترین تأثیر را از آلودگی ناشی از تردد روزانه ۱۲۰ تا ۱۴۰ کشتی می‌پذیرند.

وی با اشاره به انواع آلاینده‌های موجود در خلیج فارس افزود: نشت نفت و فرآورده‌های نفتی، مواد شیمیایی، فاضلاب، زباله‌های پلاستیکی، فلزات سنگین، گونه‌های مهاجم ناشی از آب توازن کشتی‌ها، آلودگی صوتی و حرارتی، میکروپلاستیک‌ها و در مواردی مواد رادیواکتیو از مهم‌ترین تهدیدهای زیست‌محیطی این منطقه به شمار می‌روند.

رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی تأکید کرد که این آلودگی‌ها رویشگاه‌های مانگرویی سیریک و قشم و همچنین صخره‌های مرجانی کیش، لارک و قشم را که از مهم‌ترین زیستگاه‌های دریایی کشور هستند، با تهدید جدی مواجه کرده است.

مهدی‌نیا با اشاره به نتایج پایش‌های پژوهشگاه گفت: بررسی‌های انجام‌شده در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ نشان می‌دهد میزان میکروپلاستیک‌ها و فلزات سنگین در شمال تنگه هرمز به سطح هشدار رسیده و آلودگی سرب، روی و مس در این منطقه ارتباط مستقیمی با تردد شناورها دارد.

وی همچنین با اشاره به آثار تغییر اقلیم بر خلیج فارس اظهار کرد: این پهنه آبی که گرم‌ترین دریای جهان به شمار می‌رود، با افزایش دمای آب و تغییر در ساختار اکوسیستم‌های مرجانی روبه‌رو است؛ روندی که در صورت ادامه، می‌تواند خلیج فارس را از یک تولیدکننده کربنات به تولیدکننده مواد آلی تبدیل کرده و پیامدهای گسترده‌ای برای زنجیره غذایی، صیادی و امنیت غذایی منطقه به همراه داشته باشد.

رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی در پایان خواستار ایجاد یک سازوکار علمی برای پایش مستمر آلودگی‌های تنگه هرمز، ارزش‌گذاری خسارت‌های زیست‌محیطی و دریافت عوارض از شناورهای آلاینده بر اساس اصل «آلاینده می‌پردازد» شد و تأکید کرد درآمد حاصل از این عوارض باید صرف حفاظت، احیا و پاکسازی اکوسیستم‌های ارزشمند خلیج فارس شود.