آیا هوش مصنوعی می تواند نقش پزشک را ایفا کند؟

دکتر جواد کجوری رییس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز پاسخ می دهد

آیا هوش مصنوعی می تواند نقش پزشک را ایفا کند؟

 نیکنام خشنودی – خبرجنوب /عبارت "تکنولوژی پزشکی" به طور گسترده برای پرداختن به طیف وسیعی از ابزارها استفاده می شود که می تواند متخصصان سلامت را قادر سازد تا با انجام تشخیص زودهنگام، کاهش عوارض، کاهش مدت بستری شدن در بیمارستان ،بهینه سازی درمان ویا ارائه گزینه های کمتر تهاجمی، کیفیت زندگی بهتری را برای بیماران و جامعه فراهم کنند.

هوش مصنوعی (AI) اصطلاحی است که برای توصیف استفاده از رایانه و فناوری برای شبیه‌سازی رفتار هوشمند و تفکر انتقادی قابل مقایسه با یک انسان استفاده می‌شود. جان مک کارتی برای اولین بار در سال ۱۹۵۶ اصطلاح هوش مصنوعی را به عنوان علم و مهندسی ساخت ماشین های هوشمند توصیف کرد.

در حالی که قبل از عصر فناوری موبایل، فناوری‌های پزشکی عمدتاً به عنوان ابزارهای پزشکی کلاسیک (مانند پروتز، استنت، ایمپلنت) شناخته می‌شدند، ظهور گوشی‌های هوشمند، حسگرها،برنامه ها، در اندازه های بسیار کوچک و سیستم‌های ارتباطی، پزشکی را با قابلیت هوش مصنوعی متحول کرده است.هوش مصنوعی فناوری‌های پزشکی را متحول کرده است و می‌توان آن را به‌عنوان بخشی از علم کامپیوتر درک کرد که می‌تواند با مشکلات پیچیده با کاربردهای بسیاری در حوزه‌هایی با حجم عظیم داده اما کاربرد کم مقابله کند.

فن‌آوری‌های پزشکی هوشمند (یعنی مبتنی بر هوش مصنوعی) با اشتیاق عموم مردم مواجه شده‌اند، تا حدی به این دلیل که یک مدل پزشکی کامل (پیش‌بینی‌کننده، پیشگیرانه، شخصی‌سازی شده، و مشارکتی) و در نتیجه استقلال بیمار را، به روش‌هایی که امکان‌پذیر نیست، ممکن می‌سازد؛برای مثال، گوشی‌های هوشمند به ابزاری برای پر کردن و توزیع یک پرونده الکترونیکی سلامت شخصی، نظارت بر عملکردهای حیاتی با حسگرهای زیستی و کمک به دستیابی به انطباق درمانی بهینه تبدیل می‌شوند.

بازیگر اصلی در مسیر مراقبت توسعه فن‌آوری‌های پزشکی هوشمند، توسعه یک رشته جدید در پزشکی را امکان‌پذیر می‌کند: پزشکی تقویت‌شده (augmented medicine )،یعنی استفاده از فناوری‌های جدید پزشکی برای بهبود جنبه‌های مختلف عملکرد بالینی، هوش مصنوعی هم در همین حوزه می تواند به پزشکی کمک کند.

 چندین الگوریتم مبتنی بر هوش مصنوعی در دهه گذشته توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تایید شده‌اند و بنابراین می‌توانند پیاده‌سازی شوند. پزشکی تقویت شده (AM) نه تنها توسط فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی اجرا می‌شود، بلکه در چندین زمینه دیجیتال دیگر مانند سیستم‌های ناوبری جراحی برای جراحی با کمک رایانه، ابزارهای پیوسته واقعیت مجازی برای جراحی، مدیریت درد و اختلالات روانپزشکی میتوانند کاربرد داشته باشند.

با توجه به فقدان آموزش پزشکی دیجیتال، چندین دانشکده پزشکی خصوصی در حال آماده کردن پزشکان آینده خود را برای چالش پزشکی تقویت شده با مرتبط کردن برنامه درسی پزشکی با برنامه درسی مهندسی یا اجرای سواد سلامت دیجیتال و استفاده در یک برنامه درسی ارتقا یافته آماده می کنند.

هوش مصنوعی در پزشکی چیست؟

هوش مصنوعی می‌تواند به پردازش داده‌های پزشکی کمک کند و به متخصصان پزشکی بینش‌های مهمی بدهد، نتایج سلامتی و تجربیات بیمار را بهبود بخشد.

هوش مصنوعی در پزشکی استفاده از مدل‌های یادگیری ماشینی برای جستجوی داده‌های پزشکی و کشف دیدگاها برای کمک به بهبود نتایج سلامت و تجربیات بیمار است. به لطف پیشرفت های اخیر در علوم کامپیوتر و انفورماتیک، هوش مصنوعی (AI) به سرعت به بخشی جدایی ناپذیر از مراقبت های بهداشتی مدرن تبدیل می شود. الگوریتم‌های هوش مصنوعی و سایر برنامه‌های کاربردی مجهز به هوش مصنوعی برای حمایت از متخصصان پزشکی در محیط‌های بالینی و تحقیقات در حال انجام،استفاده می‌شوند.

در حال حاضر، رایج ترین نقش های هوش مصنوعی در تنظیمات پزشکی، پشتیبانی تصمیم گیری بالینی و تجزیه و تحلیل تصویربرداری است. ابزارهای پشتیبانی تصمیم بالینی به ارائه‌دهندگان خدمات سلامت کمک می‌کنند تا با فراهم کردن دسترسی سریع به اطلاعات یا تحقیقات مرتبط با بیمار، درباره درمان‌ها، داروها، سلامت روان و سایر نیازهای بیمار تصمیم‌گیری کنند. در تصویربرداری پزشکی، ابزارهای هوش مصنوعی برای تجزیه و تحلیل سی تی اسکن، اشعه ایکس، MRI و سایر تصاویر برای ضایعات یا سایر یافته‌هایی که رادیولوژیست انسانی ممکن است از دست بدهد، استفاده می‌شود.

دکتر جواد کجوری فلوشیپ اقدامات مداخله ای قلب و عروق بزرگسالان (اینترونشنال کاردیولوژی)  و رییس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به موضوعات مطرح شده پیرامون پزشکی و هوش مصنوعی به این پرسش پاسخ داد که آیا هوش مصنوعی می تواند نقش پزشک را ایفا کند و جایگزین پزشک شود؟

این متخصص قلب و عروق در ادامه با بیان اینکه  از چیزهایی که مرتب در شبکه های اجتماعی مطرح می شود  این است که پول خود را به پزشک ندهید و هوش مصنوعی بیماری شما را تشخیص می دهد افزود: هوش مصنوعی در پزشکی خیلی ارزشمند است اما تاکنون نتوانسته جایگزین پزشک شود ، هوش مصنوعی فقط پیشنهاد می دهد، ما از هوش مصنوعی استفاده می کنیم برای ارزیابی  داده های بیماری و  کمک و اصلاح تشخیص پزشک، شاید در آینده هوش مصنوعی جای بسیاری از مشاغل را بگیرد اما هوش مصنوعی هنوز نتوانسته جای پزشک را بگیرد.

رییس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در ادامه خاطر نشان کرد: شاید در آینده نزدیک خیلی از دستگاهها و تجهیزات پزشکی بر اساس هوش مصنوعی تغییر کنند ولی هوش مصنوعی نمی تواند جایگزین پزشک باشد، نباید در سامانه های هوش مصنوعی دنبال قرص و دارو بگردیم،  این باعث می شود به درمان شما لطمه جدی وارد شود .

دکتر کجوری در ادامه توصیه کرد: از هوش مصنوعی اطلاعات بگیرید و اطلاعات خود را افزایش دهید اما هیچگاه فکر نکنید که هوش مصنوعی را جایگزین پزشک کنید و چنین بیاندیشید که در وقت و هزینه صرفه جویی کرده اید، جایگزین کردن هوش مصنوعی به جای پزشکی و واگذار کردن همه مراحل تشخیص بیماری و تجویز دارو و ...به هوش مصنوعی به روند درمان بیماران آسیب جدی می زند و هزینه های درمان را افزایش می دهد.