هشدار درباره بحران جهانی خاک؛ امنیت غذایی در معرض تهدید

یک عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان با اشاره به تبدیل فرسایش خاک به بحرانی تهدیدکننده در جهان، بر ضرورت مدیریت علمی و اصولی منابع خاک برای صیانت از امنیت غذایی و پایداری اکوسیستم‌ها تاکید کرد.

کهزاد حیدری بیان کرد: فرسایش خاک دیگر یک مساله صرفاً محیط‌زیستی نیست، بلکه به چالشی جهانی تبدیل شده که مستقیماً تولید غذا و سلامت زیست‌بوم‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

وی ادامه داد: در چند دهه اخیر، بیش از یک‌سوم اراضی حاصلخیز جهان توان تولید خود را از دست داده‌اند و چرای بی‌رویه، جنگل‌زدایی و فعالیت‌های ناپایدار کشاورزی، چرخه تخریب خاک را شدت بخشیده‌اند؛ چرخه‌ای که تنها از مسیر اتخاذ راهکارهای پایدار قابل توقف است.

فرسایش آبی، مخاطره جدی در اراضی شیب‌دار

این پژوهشگر با اشاره به انواع فرسایش خاک اظهار داشت: اگرچه فرسایش‌های آبی، بادی و یخچالی هر یک پیامدهای ویژه‌ای دارند، اما در اراضی دارای شیب، فرسایش آبی در قالب‌های سطحی، شیاری و خندقی مهم‌ترین عامل تخریب اراضی کشاورزی و طبیعی به شمار می‌رود.

حفاظت خاک با روش‌های بیولوژیک و مهندسی

حیدری نقش پوشش گیاهی بومی در کنترل فرسایش را بسیار مهم دانست و گفت: کشت گیاهان مقاوم به خشکی و اجرای کشت بین‌ردیفی ضمن تقویت تنوع زیستی، شدت فرسایش را به طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

وی با اشاره به اقدامات مهندسی حفاظت خاک افزود: بانکت‌بندی و سکوبندی از موثرترین روش‌ها در کنترل رواناب و ایجاد فرصت نفوذ آب در اراضی شیب‌دار هستند و می‌توانند سطوح پایدار و قابل کشت ایجاد کنند.

لزوم اجرای اصول فنی

این عضو هیات علمی هشدار داد: اجرای طرح‌های مهندسی اگر بدون محاسبات دقیق هیدرولوژیکی و اصول فنی انجام شود، نه تنها اثر حفاظتی ندارد، بلکه احتمال تشدید تخریب خاک را به دنبال خواهد داشت.

حیدری تاکید کرد: موفقیت پروژه‌های حفاظت خاک وابسته به تلفیق طراحی علمی، اجرای دقیق و نگهداری مستمر است و بی‌توجهی به هر یک از این مراحل، منابع خاک را با خطر جدی‌تری مواجه می‌کند.