سرنوشت مهریه‌های قدیمی در قانون جدید

تصویب قانون جدید مهریه در ایران، بازتاب گسترده‌ای در جامعه داشته و سوالات متعددی درباره سرنوشت مهریه‌های سنگین قدیمی به وجود آورده است. این قانون که برای اولین بار راه‌های وصول مهریه را به دو بخش تقسیم کرده، هم نگرانی‌هایی برای زنان ایجاد کرده و هم برای مردانی که توانایی مالی محدودی دارند، امید به کاهش فشارهای سنگین زندان‌های مهریه را به همراه دارد.

مهریه به دو بخش تقسیم شد

بر اساس قانون جدید، مهریه به دو قسمت تقسیم شده است:

1. چهارده سکه اول: همانند قبل، زن می‌تواند در صورت عدم پرداخت، درخواست بازداشت شوهر را ارائه دهد.

2. مازاد بر چهارده سکه: دیگر امکان زندانی شدن مرد برای عدم پرداخت مهریه وجود ندارد.

این بدان معناست که مردانی که مهریه‌ای چندصد سکه‌ای دارند، دیگر با تهدید حبس طولانی مواجه نیستند، اما این به معنای بخشش بدهی نیست.

مهریه هنوز طلب قانونی است

حذف مجازات زندان برای مهریه‌های سنگین به معنای از بین رفتن طلب زنان نیست. زنان همچنان می‌توانند از طریق دادگاه و مسیرهای مدنی مهریه خود را دریافت کنند، از جمله:

• توقیف اموال مرد

• مسدود کردن حساب‌های بانکی

• کسر از حقوق و درآمد

اما موفقیت در وصول مهریه مشروط به تمکن مالی شوهر است. اگر مرد واقعا دارایی نداشته باشد، دادگاه او را معسر اعلام کرده و پرداخت مهریه به زمان توانایی مالی او موکول می‌شود.

جلوگیری از فرار از دین

قانون جدید برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های رایج نیز تدابیری دارد. بر اساس اصلاحیه مربوط به فرار از دین:

• اگر مرد با اطلاع از بدهی، اموال خود را به دیگری منتقل کند، مرتکب جرم شده است.

• مجازات این اقدام شش ماه تا یک سال حبس است.

این قانون سدی محکم در برابر تلاش برای نابود کردن طلب زنان در پیچ و خم انتقال اموال ایجاد کرده است.

واکنش‌های متفاوت جامعه

تغییرات اخیر در قانون مهریه با واکنش‌های متفاوتی مواجه شده است:

• نگاه خوشبینانه: بسیاری از مردان و خانواده‌ها معتقدند کاهش تهدید زندان، فشار مالی و روانی زندگی‌ها را کاهش می‌دهد و جلوی سوءاستفاده از قانون را می‌گیرد.

• نگاه انتقادی: فعالان حقوق زنان و برخی حقوقدانان نگرانند که حذف حبس، ابزار اصلی زنان برای وصول حقشان را از بین برده و در جامعه‌ای که دسترسی زنان به اطلاعات مالی محدود است، رسیدن به مهریه دشوار می‌شود.

فصلی تازه در پرونده مهریه‌های سنگین

مهریه‌های سنگین حالا وارد مرحله‌ای پیچیده‌تر شده‌اند. حق زن محفوظ است، اما مسیر دریافت آن طولانی‌تر و مشروط‌تر شده است. این قانون آزمونی برای نظام حقوقی است تا تعادل میان جلوگیری از زندان‌های بی‌حاصل و حفظ امنیت مالی زنان را برقرار کند.