نگاهی به وضعیت سدها، بارش ها، پروژه ها و منابع آبی فارس

فاطمه ایزدی - «خبرجنوب»/ مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای فارس در یک نشست مطبوعاتی به تشریح وضعیت منابع آبی استان، بارش‌ها و وضعیت سدهای در دست بهره‌برداری پرداخت و در ادامه، طرح‌ها و پروژه‌های ملی و استانی در این حوزه را معرفی کرد. 
سیاوش بدری با اشاره به کاهش 44 درصدی بارندگی‌ها نسبت به میانگین 57 ساله، تاکید کرد که طی سال آبی گذشته، میانگین بارش‌ها در استان فارس 170 میلی‌متر بود که نسبت به میانگین بارندگی 57 ساله، کاهش 44 درصدی داشت و هر چند در ابتدای سال آبی جاری بارندگی‌ای نداشتیم، اما با ورود دو سامانه بارشی مدیترانه‌ای و سودانی در پاییز، بارندگی‌های خوبی داشتیم.
این مسئول اذعان داشت که طبق آمار ایستگاه‌های سنجش بارندگی فارس، در سامانه اول 25 میلی‌متر و در سامانه دوم 94 میلی‌متر بارندگی ثبت شد که جمعاً 121 میلی‌متر بارش در استان به ثبت رسید. به گفته او آمارهای این شرکت با آمارهای هواشناسی کمی اختلاف دارد که این تفاوت به دلیل مکان قرارگیری ایستگاه‌های سنجش باران و برف است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای فارس اشاره کرد که این استان 124 ایستگاه پایش بارندگی دارد و آمارهای مورد استناد، مربوط به 32 ایستگاه منتخب است و طبق این آمارها، بیشترین بارندگی مربوط به منطقه لامرد با 244 میلی‌متر بارش بوده است.
بدری با اشاره به اثرات مثبت بارش‌های اخیر، توضیح داد که خوشبختانه، پس از بارندگی‌های اخیر، نسبت به سال آبی گذشته 170 درصد و نسبت به میانگین بلندمدت 57 ساله، 59 درصد بارش بیشتری ثبت کرده‌ایم و این بارش‌ها موجب شد تا امیدها به بارش‌های زمستانه و بهاره تقویت شود.
این مسئول تصریح کرد که حجم رواناب‌های ایجاد شده در سطح فارس، ناشی از سامانه‌های بارشی اخیر، 11.5 میلیارد مترمکعب بود که این میزان رواناب به مقدار قابل توجهی جذب زمین و آبخوان‌ها شده، بخشی در پشت سدها ذخیره شده و مابقی تبخیر، تعرق یا از استان خارج شده است.
بدری با اشاره به ظرفیت ذخیره‌سازی سدهای استان فارس نیز گفت که توان ذخیره آب در مخازن سدهای ده‌گانه استان معادل 3 میلیارد و 81 میلیون مترمکعب است که طبق آخرین آمار، بیش از 905 میلیون مترمکعب آب در پشت سدهای فارس ذخیره شده که این میزان معادل 29.4 درصد از ظرفیت کل سدها است.
مدیرعامل آب منطقه ای فارس ادامه داد که بخشی از این آب ذخیره شده، حجم مرده یا پایداری سدها محسوب می‌شود و  در حال حاضر، آب قابل استفاده در مخازن سدهای استان معادل 424 میلیون مترمکعب است که 16 درصد از ظرفیت کل سدها را شامل می‌شود.

بدری همچنین با اشاره به کاهش حجم ذخیره‌سازی سدها نسبت به مدت مشابه سال گذشته، یادآور شد که حجم ذخیره مخازن سدها نسبت به مدت مشابه سال گذشته، 227 میلیون مترمکعب کاهش یافته است اما به لطف سامانه‌های بارشی اخیر، 98 میلیون مترمکعب آب در سدهای استان ذخیره شده که بیشترین حجم مربوط به سد سلمان با 58 میلیون مترمکعب و سدهای هایقر و تنگاب هر کدام با 10 میلیون مترمکعب است.
این مسئول در ادامه به اهمیت سازه‌های تغذیه مصنوعی اشاره کرد و توضیح داد که از گذشته تاکنون، بیش از 83 سازه تغذیه مصنوعی در استان فارس توسط شرکت آب منطقه‌ای فارس احداث شده است که این سازه‌ها در بارندگی‌های اخیر منجر به ذخیره بیش از 30 میلیون مترمکعب آب شدند.
او همچنین از تأثیر مثبت بارندگی‌ها بر تالاب‌های استان سخن گفت و یادآور شد که بارندگی‌های اخیر باعث آبگیری تالاب‌های بختگان، طشک و مهارلو شد چنانچه سطح آبگیری تالاب‌ها به ترتیب 20، 40 و 60 درصد افزایش یافت.
بدری با اشاره به وسعت 122 هزار کیلومتر مربعی فارس و جمعیت بیش از 5 میلیون نفره آن، تاکید کرد که در این استان بیش از 90 درصد از محدوده‌های مطالعاتی به دلیل برداشت‌های بی‌رویه و خشکسالی‌های مکرر به وضعیت  «ممنوعه بحرانی» درآمده است.
او همچنین اشاره کرد که در استان فارس 84 درصد وابستگی به منابع زیرزمینی وجود دارد، در حالی که در سطح کشور این میزان 50 درصد است و این بدان معناست که فارس با افت تراز آبخوان‌ها و کاهش کیفیت آب مواجه است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای فارس با تأکید بر اهمیت افزایش بهره‌وری در استفاده از منابع آب، توضیح داد که باید نصب کنتورهای هوشمند روی چاه‌های موجود، اجرای الگوی کشت مبتنی بر منابع آبی قابل بهره‌برداری، استفاده از آب‌های نامتعارف و فرهنگ‌سازی را در دستور کار قرار دهیم.
بدری تاکید کرد که در حال حاضر، بیش از 32 هزار حلقه چاه در استان به کنتور مجهز شده است و همچنین، سالانه حدود 86 میلیون مترمکعب پساب در استان تولید می‌شود که باید تلاش کنیم این میزان را افزایش دهیم.
اوبا اشاره به پروژه‌های در دست اجرا توسط شرکت آب منطقه‌ای فارس نیز توضیح داد که در حال حاضر 24 طرح و 45 پروژه در دست اجرا داریم که این پروژه‌ها شامل سدسازی، خطوط انتقال آب، شبکه‌های آبیاری و زهکشی و ترمیم و نگهداری سازه‌های تغذیه مصنوعی هستند.
بدری با اشاره به طرح‌های موفقی که در سال گذشته به بهره‌برداری رسیده است، یادآور شد که یکی از این طرح‌ها، خط دوم آبرسانی از سد درودزن است که با ارزش روز 15 هزار میلیارد ریال به بهره‌برداری رسید. او با بیان اینکه شرکت آب منطقه‌ای فارس آمادگی دارد تا پایان دولت، 8 طرح دیگر را به بهره‌برداری برساند از برگزاری رویداد ملی "ارتقاء بهره‌وری آب" در هشتم بهمن‌ماه سال جاری در شیراز و همچنین برگزاری "مدرسه زمستانه" با محوریت مدیریت آب‌های زیرزمینی از 28 دی‌ماه به مدت سه روز در استان فارس خبر داد.