پروبیوتیک‌ها و اسهال مسافرتی؛ همه محصولات اثر یکسان ندارند

همزمان با آغاز فصل سفر، مصرف فرآورده‌های پروبیوتیکی برای پیشگیری از اسهال مسافرتی افزایش یافته است، اما متخصصان تأکید می‌کنند که همه محصولات پروبیوتیکی اثر مشابهی ندارند و انتخاب آن‌ها باید بر اساس شواهد علمی انجام شود.

احمد غلامی، عضو هیأت علمی گروه بیوتکنولوژی دارویی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، اظهار کرد: پروبیوتیک‌ها میکروارگانیسم‌های زنده‌ای هستند که تنها در صورت مصرف به میزان کافی و استفاده از سویه‌هایی با پشتوانه علمی معتبر می‌توانند اثرات مفیدی بر سلامت داشته باشند.

وی افزود: اثربخشی یک فرآورده پروبیوتیکی به نام تجاری آن وابسته نیست، بلکه عواملی مانند نوع سویه، تعداد میکروارگانیسم‌های زنده، کیفیت تولید، فرمولاسیون و پایداری محصول نقش تعیین‌کننده دارند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: نتایج مطالعات بالینی نشان داده است برخی سویه‌ها مانند «لاکتوباسیلوس رامنوسوس GG» و «ساکارومایسس بولاردی» در برخی شرایط می‌توانند احتمال بروز اسهال مسافرتی را کاهش دهند، اما میزان تأثیرگذاری آن‌ها به مقصد سفر، نوع عوامل بیماری‌زا، شرایط جسمی فرد و زمان شروع مصرف بستگی دارد.

غلامی با تأکید بر اینکه پروبیوتیک‌ها جایگزین رعایت اصول بهداشتی نیستند، گفت: شست‌وشوی دست‌ها، مصرف آب و غذای سالم و رعایت نکات بهداشتی همچنان مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از بیماری‌های گوارشی در سفر محسوب می‌شوند.

وی با اشاره به اهمیت انتخاب درست فرآورده‌های پروبیوتیکی افزود: هنگام خرید این محصولات باید به وجود سویه مشخص، دوز مناسب، کیفیت تولید، شرایط نگهداری و نتایج مطالعات علمی توجه کرد.

این متخصص همچنین درباره نگهداری پروبیوتیک‌ها در سفرهای تابستانی هشدار داد و گفت: قرار گرفتن محصول در معرض گرمای زیاد می‌تواند زنده‌مانی برخی میکروارگانیسم‌ها را کاهش دهد و اثربخشی آن را تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین رعایت دستورالعمل نگهداری شرکت سازنده ضروری است.

غلامی با بیان اینکه مصرف پروبیوتیک‌ها برای همه افراد مناسب نیست، خاطرنشان کرد: افراد دارای نقص سیستم ایمنی، بیماران با شرایط زمینه‌ای شدید یا کسانی که داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند، باید پیش از استفاده از این فرآورده‌ها با پزشک یا داروساز مشورت کنند.

وی در پایان تأکید کرد: انتخاب پروبیوتیک مناسب باید بر پایه ویژگی‌های هر محصول و شواهد علمی باشد، نه صرفاً تبلیغات یا درج عنوان «پروبیوتیک» روی بسته‌بندی.