غم گران کیمیــاگران

به گزارش خبرجنوب، روز داروساز که مصادف با زادروز محمد زکریای رازی شیمی دان بزرگ و دانشمند است بهانه مناسبی برای قدردانی از این فعالان عرصه سلامت است. همچنین در این روز می توان با بیان مشکلات داروسازان در کشور و فارس زمینه ارائه راهکارهای مناسبی برای رفع آن ها را فراهم کرد اگرچه بسیاری از فعالان این عرصه در استان معتقدند تصمیم‌سازی‌های مهم در این حوزه، نه تنها در پایتخت بلکه توسط افرادي غیر از صنف داروسازان انجام می‌گیرد.

 رئیس انجمن داروسازان فارس به همین مناسبت به «خبرجنوب» می گوید: در  فارس توریست درمانی را داریم و استان قطب پزشکی است اما سهمیه دارویی که در اختیار ما قرار می‌گیرد، در حد مصرف جمعیت استان و به تعداد سرانه فارس است.

 دکتر محمد منفرد تصریح می کند: جمعیت مواج و توریست که از استان ها و کشورهای دیگر به فارس می آیند سهمیه‌ای برای آن ها دیده نشده و یکی از دلایلی که با کمبود دارو در استان مواجه هستیم و در همان برهه سایر استان ها شاهد کمبود نمی‌باشند، همین قضیه است. این داروساز همچنین می گوید: تعداد زیاد داروخانه ها و افزایش بی رویه آن ها در کشور و از جمله فارس نیز از مسایل دیگر و ناشی از آیین نامه های خلق الساعه است و باعث شده رشد قارچ گونه داروخانه ها را در شیراز و فارس شاهد باشیم.

 دکتر منفرد اضافه می کند: همین قضیه باعث شده برخی داروخانه‌ها تبدیل به انبارهای دارویی گردند و این خود به بحران دارویی دامن می زند و سرمایه های ملی در داخل این داروخانه‌ها دارند انبار می شوند. وی عنوان می کند: در سال های گذشته که تعداد داروخانه ها به شکل بی رویه ای افزایش یافت، با حجم عظیمی از داروهای تاریخ گذشته مواجه شده ایم و کم‌کم این داروهای تاریخ گذشته و امحای آن دارد یه یکی از بحران‌های استان تبدیل می‌گردد؛ چون در فارس مرکز امحا نداریم و داروها به این منظور باید به استان های قزوین و اصفهان فرستاده شود و در آینده نه چندان دور هم این بحران شدیدتر می‌گردد.

 رئیس انجمن داروسازان فارس در ادامه می‌گوید: از سوی دیگر مطالبات داروخانه‌ها پرداخت نمی شود و چک‌های داروخانه‌ها  دارد برگشت می خورد؛ در این باره حداقل 60 تا 70درصد همکاران ما در فارس به دلیل عدم پرداخت مطالبات شان و یا پرداخت بدموقع و دیرهنگام، با چک های برگشتی مواجه‌اند و چنین وضعیتی باعث می شود نتوانند به موقع برای داروخانه خرید کنند.  او طرح دارویار و عدم پاسخگو بودن سازمان های بیمه‌گر و برخی متولیان دیگر در این زمینه را عامل این وضعیت می‌داند. 

دکتر منفرد همچنین می گوید: متاسفانه عدم وجود قانون درست و حسابی در خصوص پلتفرم ها و سکوهای اینترنتی یعنی همان خلاء قانونی نیز باعث سوءاستفاده برخی و عرضه داروهای مختلف به شکل اینترنتی شده که نگران کننده است.  او اضافه می‌کند: متاسفانه برخی نسبت به تخلفات فضای مجازی دارویی، به‌راحتی چشم های خود را می بندند و از آن رد می‌شوند.

دکتر نیت‌ا... اکبری یکی از داروسازان فعال در شیراز نیز در این خصوص به «خبرجنوب» می گوید: در حالی که صنعت داروسازی پس از صنایع اسلحه‌سازی و مواد مخدر به عنوان سودآورترین بخش اقتصادی در جهان شناخته می‌شود و انتظار می‌رود که ارکان دخیل در صنعت داروسازی کشور نیز از این رونق جهانی برخوردار باشند، ولی در عمل یکی از اجزای این صنعت یعنی داروخانه -  که در عین حال حلقه آخر زنجیره درمان نیز محسوب می‌گردد- نه تنها از چنین رونقی بی‌نصیب مانده است، بلکه ۸۰ درصد از ۱۶ هزار داروخانه بخش خصوصی کشور، به دلایل زیر در آستانه ورشکستگی قرار گرفته‌اند:

۱- کمبود نقدینگی در اثر قرارداد ناعادلانه سازمان‌های بیمه‌گر و متعاقباً بدعهدی این سازمان‌ها در پرداخت به‌موقع مطالبات داروخانه‌ها

۲-  عملکرد تبعیض‌آمیز دولت در پرداخت مطالبات داروخانه‌ها از محل طرح ملی دارویار

۳ - فشار مضاعف شرکت‌های پخش دارو در وصول مطالبات خود از داروخانه‌ها در قالب فروش نقدی یا فروش کوتاه‌مدت کالاهای سلامت ‌محور

۴ - دخالت نهادهای غیرتخصصی در امور کاملا تخصصی حوزه داروسازی مانند گسترش ظرفیت آموزش دانشجوی داروسازی کشور و ورود پلتفرم‌ها به حوزه دارو به عنوان یک کالای سلامت‌محور

۵- سود ناچیز حاصل از فروش دارو در مقایسه با سایر کالاهای مصرفی جامعه و برخوردار نبودن جامعه داروسازی از عدالت مالیاتی در مقایسه با سایر مشاغل

دکتر اکبری اضافه می کند: امید است متولیان امر در هرم تصمیم‌سازی کشور و در صنعت داروسازی، مشکلات چندگانه در این صنعت را  هر‌چه سریع‌تر مرتفع سازند. بدون شک، تداوم بی‌اعتنایی به این موارد، منجر به بروز اختلال جدی در تأمین سلامت جامعه می‌گردد.

داروساز و استاد دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز در این باره به «خبرجنوب» عنوان می کند: متاسفانه برنامه آموزشی رشته داروسازی به‌روزرسانی نشده و در این باره از برنامه‌های روز دنیا خیلی عقب هستیم؛ به طوری که بسیاری از تحولات تکنولوژی و نیازهای جدید در عرصه بالینی در این برنامه دیده نشده است. در همین خصوص وقتی فارغ‌التحصیلان وارد بازار کار می شوند مهارت های روز را ندارند و در خدمات‌رسانی دچار مشکل می گردند؛ در واقع کهنگی برنامه‌های آموزشی داروسازی در دانشگاه ها نگران کننده است و باید سریعا به‌روزرسانی شود.

دکتر سیدحسن سراج می گوید: همچنین محدودیت کار داروسازان جزو مسایل موجود است، در خیلی از نقاط دنیا داروسازان یک سری خدماتی را هم مجازند پس از گذراندن دوره های مرتبط انجام دهند؛  خدماتی مانند تزریقات و پانسمان‌های جزئی، درمان اختلالات و برخی مشکلات و بیماری‌هایی که در پروتکل ها وجود دارد و این نیاز مراجعه به کلینیک‌ها را کاهش می دهد، اما در کشور ما این امر دیده نشده و همین قضیه باعث محدودیت فعالیت داروسازان و کاهش رضایت شغلی گردیده است.

این عضو هیات علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز اضافه می کند: ما مشکلات حوزه دارو و داروسازی را بارها بیان کرده ایم تا شاید عزمی برای رفع آن‌ها جزم شود، اما به نظر می رسد هیچ عزمی برای حل این مسایل وجود ندارد، به‌طوری‌که در زمینه مسایل داروسازان یک بحث جدی که براي رفع مشکلات انجام شود را ندیده‌ایم. در این‌خصوص  بسیاری از اوقات تصمیمات حوزه داروسازی پشت درهای بسته و توسط افراد خاص گرفته می شود و نماینده صنف داروسازان و دانشکده داروسازی و یا دانشجویان حضور ندارند و به همین خاطر مشکلات هر سال اضافه می شود.

دکتر غلامرضا دهقان زاده، عضو انجمن داروسازان فارس و مدیرعامل یک کارخانه داروسازی در شیراز نیز به «خبرجنوب» می‌گوید: عدم تعهد بیمه ها نسبت به پرداخت به موقع مطالبات مهم‌ترین چالشی است که باعث بروز مشکلات نقدینگی در بین داروسازان شده؛ این مسئله تامین دارو را هم تحت‌الشعاع قرار داده است. او اضافه می کند: در حوزه صنعت مشکلات پیچیده‌تر است و  در فارس با وجود اینکه قطب پزشکی هستیم صنعت داروسازي ضعیف بوده و بی‌توجهی و شاید کم توجهی به صنعت دارو در استان مشهود می باشد.

دکتر دهقان زاده می گوید: نقدینگی به شدت صنعت دارو را آزار می‌دهد  و این وضعیت کمبودهای دارویی را هم می‌تواند تشدید کند. به همین دلیل تزریق نقدینگی به این بخش باید بیشتر و با اهمیت بالاتری توسط دولت انجام گیرد. او اضافه می کند: تحریم‌ها برای صنعت دارویی آزاردهنده است و از آنجا که ماشین‌آلات و برخی مواد از خارج کشور وارد می شود، تامین این‌ها به سختی انجام می گیرد. دکتر دهقان زاده می گوید: با وجود همه این مسایل سعی می شود بار این کمبودها را صنعت و بخش خصوصی به دوش بکشند تا مشکلی از لحاظ تامین دارو برای بیماران در کشور و استان به‌وجود نیاید.

سهیلا رفیعی‌نژاد- خبرجنوب