از نوروز تا آینه‌کاری؛ شمار میراث ناملموس ایران در یونسکو به ۲۷ رسید

بیستمین اجلاس یونسکو برای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس که از ۸ تا ۱۳ دسامبر (۱۷ تا ۲۲ آذرماه) در دهلی‌نو، هند برگزار شد، با ثبت ۶۷ عنصر میراث ناملموس در حافظه جهانی پایان یافت. ایران نیز با پرونده «آینه‌کاری؛ هنر کار با آینه در معماری ایرانی» موفق به ثبت جهانی شد و شمار میراث ناملموس جهانی ایران به ۲۷ مورد افزایش یافت.

در این اجلاس، ۲۴ کشور عضو کمیته بین‌دولتی یونسکو ۶۷ عنصر میراث زنده را بررسی کردند. از این تعداد، ۵۳ پرونده در «فهرست میراث فرهنگی ناملموس بشریت» و ۱۱ پرونده در «فهرست میراث فرهنگی ناملموس نیازمند پاسداری فوری» ثبت شد. همچنین یک پرونده به عنوان بهترین شیوه پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس انتخاب گردید و دو عنصر از فهرست نیازمند پاسداری فوری به فهرست میراث بشری منتقل شدند.

با ثبت‌های امسال، تعداد عناصر میراث ناملموس جهانی به ۸۴۹ مورد در ۱۵۷ کشور رسید.

ایران امسال تنها یک پرونده ارائه کرده بود که با ثبت «آینه‌کاری؛ هنر کار با آینه در معماری ایرانی»، فهرست میراث ناملموس جهانی ایران به ۲۷ عنصر ارتقا یافت.

فهرست میراث ناملموس ثبت شده ایران در یونسکو:

۲۰۲۵:

• آینه‌کاری؛ هنر کار با آینه در معماری ایرانی

۲۰۲۴:

• نوروز (مشترک با افغانستان، آذربایجان، هند، عراق، قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان، پاکستان، تاجیکستان، ترکیه، ترکمنستان و مغولستان)

• هنر ساخت و نواختن رُباب (مشترک با افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان)

• جشن مهرگان (مشترک با تاجیکستان)

۲۰۲۳:

• جشن سده (مشترک با تاجیکستان)

• هنر تذهیب (مشترک با آذربایجان، تاجیکستان، ترکیه، ازبکستان)

• افطار و سنت‌های اجتماعی، فرهنگی مرتبط با آن (مشترک با آذربایجان، ترکیه، ازبکستان)

۲۰۲۲:

• ساخت و نواختن عود (مشترک با سوریه)

• هنر سوزن‌دوزی ترکمنی (مشترک با ترکمنستان)

• یلدا / چله (مشترک با افغانستان)

• نوغانداری و تولید سنتی ابریشم برای بافندگی (مشترک با افغانستان، آذربایجان، ترکیه، تاجیکستان، ترکمنستان، ازبکستان)

۲۰۲۱:

• برنامه ملی پاسداری از هنر سنتی خوشنویسی در ایران

۲۰۲۰:

• آئین زیارت کلیسای تادئوس مقدس (مشترک با ارمنستان)

• هنر مینیاتور (نگارگری) (مشترک با آذربایجان، ترکیه، ازبکستان)

۲۰۱۹:

• مهارت‌های سنتی ساخت و نواختن دوتار

۲۰۱۷:

• چوگان؛ بازی سوارکاری همراه با موسیقی و روایتگری

• هنر ساخت و نواختن کمانچه (مشترک با آذربایجان)

۲۰۱۶:

• فرهنگ پخت و تقسیم نان‌های تخت: لواش، کاتیرما، ژوپکا، یوفکا (مشترک با آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان و ترکیه)

۲۰۱۲:

• آیین قالیشویان مشهد اردهال در کاشان

۲۰۱۱:

• مهارت‌های سنتی ساخت و دریانوردی لنج‌های ایرانی در خلیج فارس

• نقالی؛ روایتگری نمایشی ایرانی

۲۰۱۰:

• تعزیه؛ هنر نمایشی آیینی

• آیین‌های پهلوانی و زورخانه‌ای

• موسیقی بخشی‌های خراسان

• مهارت‌های سنتی قالی‌بافی در فارس

• مهارت‌های سنتی قالی‌بافی در کاشان

۲۰۰۹:

• ردیف‌های موسیقی ایرانی

با ثبت «آینه‌کاری»، هنر ایرانیان در معماری بار دیگر در فهرست میراث فرهنگی ناملموس جهانی به رسمیت شناخته شد و اهمیت پاسداری از میراث زنده و فرهنگی کشور را برجسته کرد.