چپق قاچاقچیان دام، چاق شد

مرجان دهقانی -«خبرجنوب»/ در ماه‌های اخیر، آمارهای رسمی از حجم عظیم قاچاق دام زنده از شیراز و اطراف آن تا شهرستان‌های دورتر، این استان را به کانونی نگران‌ کننده در بحث امنیت اقتصادی تبدیل کرده است. 
بررسی ‌ها نشان می‌دهد کیفیت بالای دام ‌های ایرانی و استقبال کشورهای حوزه خلیج فارس از این دام‌ ها، انگیزه اصلی سودجویان برای قاچاق محسوب می‌شود. در این مسیر، نه تنها امنیت غذایی کشور به خطر افتاده و قیمت گوشت افزایش یافته، بلکه ذخایر ژنتیکی و گونه ‌های بومی ایران نیز در معرض تهدید جدی قرار گرفته‌اند.
شواهد حاکی از آن است که قاچاقچیان با استفاده از راه ‌های مختلف از جمله قایق‌ های کوچک، دام ‌های زنده را به صورت غیرقانونی از مرزهای آبی خارج می‌کنند. به همین بهانه، پای صحبت‌های سرهنگ رضایی، رئیس پلیس امنیت اقتصادی فارس نشستیم تا از عمق این چالش و تلاش‌ های نیروی انتظامی برای مهار آن بگوییم.
رییس پلیس امنیت اقتصادی فارس با اشاره به ماموریت ویژه این پلیس در مبارزه با قاچاق احشام گفت: مبارزه با قاچاق احشام به عنوان یکی از ماموریت‌های اصلی فراجا و پلیس امنیت اقتصادی تعیین شده است.
سرهنگ محمدرضا رضایی دریافت ابلاغیه‌های متعدد از سوی پلیس امنیت اقتصادی فراجا برای مقابله جدی با این پدیده را نشانه حساسیت موضوع بیان کرد وگفت: علت این توجه ویژه پیوند مستقیم قاچاق احشام با معیشت مردم است چرا که بسیاری از مشکلات اقتصادی جامعه و معیشت خانواده ‌ها به عملکرد ما در حوزه‌های مختلف از جمله مبارزه با قاچاق احشام وابسته است.
وی از برگزاری جلسات متعدد در این زمینه خبر داد و گفت: تعاملات گسترده‌ای با فرماندهان شهرستان‌های استان فارس و همچنین استان‌های همجوار داشته‌ایم که همکاری آن‌ها موجب ارتقای عملکرد ما در این حوزه شده است.
 سرهنگ رضایی با ارائه آمارهای رسمی از عملکرد پلیس امنیت اقتصادی فارس اعلام کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون، تعداد ۱۸ هزار و ۹۴۲ رأس دام قاچاق در استان کشف و توقیف شده است.
رییس پلیس امنیت اقتصادی فارس با اشاره به رشد چشمگیر کشفیات در این حوزه افزود: این آمار در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از رشد ۲۵۰ درصدی برخوردار بوده و افزایش ۲۵۰ درصدی کشفیات قاچاق احشام، بیانگر عزم جدی پلیس برای برخورد با این شبکه‌های سازمان ‌یافته است.
سرهنگ رضایی در تحلیل انگیزه اصلی قاچاقچیان توضیح داد: کیفیت بالای دام ایرانی و تقاضای زیاد در کشورهای حاشیه خلیج فارس، انگیزه اصلی سودجویان برای قاچاق است. این افراد با ترجیح منافع شخصی بر منافع ملی، به سودهای کلان دست می‌یابند.
وی با ارائه آمار دقیق از برخورد قضایی با این پدیده افزود: در پی این کشفیات، ۴۱۳ پرونده قضایی تشکیل و به مراجع قضایی ارسال شده است.
رییس پلیس امنیت اقتصادی فارس از دستگیری گسترده متهمان خبر داد و گفت: تاکنون ۴۵۶ نفر از عوامل این شبکه‌های قاچاق که به صورت سازمان‌یافته و فردی فعالیت می‌کردند، دستگیر شده‌اند.
 سرهنگ رضایی با تشریح نحوه فعالیت شبکه‌های قاچاق توضیح داد: دامداران که خرید و فروش دام در کشور برای آنها جرم نیست، طرف مقابل ما نیستند. هدف اصلی ما، دلالان و شبکه‌های سازمان‌یافته‌ای هستند که با قصد قاچاق، اقدام به جمع‌آوری احشام از سراسر کشور می‌کنند.
وی به تشریح مسیر قاچاق پرداخت و گفت:  این شبکه ‌ها، دام‌ ها را از استان‌های غربی، میانی و همجوار جمع ‌آوری و به سمت استان‌های جنوبی انتقال می‌دهند. در آنجا همدستان آنها منتظر هستند تا احشام را از راه‌های دریایی به خارج از کشور قاچاق کنند.
رییس پلیس امنیت اقتصادی فارس  خاطرنشان کرد: سودهای کلان حاصل از این تجارت غیرقانونی، انگیزه اصلی برای ادامه این چرخه مجرمانه است.
 سرهنگ رضایی با اشاره به توقیف ۴۵۷ دستگاه خودرو شوتی  در عملیات قاچاق گفت: طی این عملیات‌ها، خودروهای سبک (شوتی)، وانت، نیمه ‌سنگین و تریلی‌ های متعددی که برای جابه‌جایی احشام استفاده می‌شدند، توقیف شده‌اند.

وی از افزایش چشمگیر ارزش کشفیات خبر داد و افزود: ارزش ریالی کشفیات ما در حوزه قاچاق احشام، نسبت به مدت مشابه سال گذشته۵۳۶ درصد رشد داشته است.
رییس پلیس امنیت اقتصادی فارس با مقایسه این آمار با دیگر جرایم اقتصادی تاکید کرد: قاچاق احشام در کنار قاچاق سوخت، از جمله جرایم اقتصادی بزرگی است که منافع ملی کشور را با تهدید جدی مواجه کرده است.
سرهنگ رضایی با هشدار درباره خروج دام‌های مولد از کشور گفت: خطر اصلی قاچاق، خروج دام‌های مولد و باکیفیتی است که باید در کشور باقی بمانند تا بتوانند به طور مستمر نیاز بازار گوشت را تأمین کنند.
وی با اشاره به سوءاستفاده قاچاقچیان از شرایط عشایر افزود: متأسفانه قاچاقچیان از کوچ‌ نشینی عشایر و مسیرهای طولانی ییلاق و قشلاق سوءاستفاده می‌کنند و محموله‌ های قاچاق را در پوشش گله‌های عشایری جابه‌جا می‌کنند.
رییس پلیس امنیت اقتصادی فارس درباره همکاری با نهادهای مرتبط توضیح داد: پس از توقیف دام‌های قاچاق، سازمان جهاد کشاورزی مسئولیت نظارت بهداشتی، قرنطینه و تحویل دام‌ها به دامداری‌های تحت نظارت را بر عهده دارد و  مأموریت پلیس، شناسایی باندها، کشف و ضبط احشام قاچاق و تشکیل پرونده قضایی است.
سرهنگ رضایی تاکید کرد: ما در کمترین زمان ممکن دام‌های توقیفی را به نهادهای مربوطه تحویل می‌دهیم تا از تلفات و آسیب‌های بیشتر جلوگیری شود که خوشبختانه در این زمینه همکاری بسیار خوبی با جهاد کشاورزی داریم.
وی از ترفندهای جدید قاچاقچیان پرده برداشت: این افراد خود را دامپرور معرفی می‌کنند و حتی در محموله‌های قاچاق، سگ‌های نگهبان قرار می‌دهند تا پوشش عشایری ایجاد کنند اما با اقدامات اطلاعاتی پلیس، این حقه‌ها آشکار می‌شود.
رییس پلیس امنیت اقتصادی فارس در پاسخ به سوالی درباره همکاری‌های فراستانی تاکید کرد: با استان‌های همجوار تفاهم‌نامه‌های عملیاتی داریم و در قالب جلسات مشترک، همکاری‌های گسترده‌ای در زمینه شناسایی، تردد و برخورد با قاچاقچیان انجام می‌شود. این همکاری‌ها در مراحل مختلف، از شناسایی تا زمان خروج محموله‌ها، بسیار مؤثر بوده است.
 سرهنگ رضایی با تشریح همکاری‌های بین‌دستگاهی در مبارزه با قاچاق احشام گفت: سازمان تعزیرات حکومتی و دادستان دادگاه انقلاب در برخورد با باندهای سازمان‌یافته از پلیس حمایت می‌کنند.
وی بر لزوم ریشه ‌یابی جرایم سازمان ‌یافته تاکید کرد و افزود: زمانی که جرم شکل سازمان‌یافته به خود می‌گیرد، نیاز به برخورد قاطع و ریشه‌ای داریم تا بتوانیم این پدیده را به طور کامل مهار کنیم.
رییس پلیس امنیت اقتصادی فارس با اشاره به مشکلات دامداران خاطرنشان کرد: بسیاری از دامداران به دلیل مشکلاتی مانند کمبود علوفه مجبور به فروش دام خود می‌شوند. انتظار داریم دستگاه‌های مربوطه با حمایت به موقع از دامداران، مانع از فروش اجباری دام‌ها شوند.
سرهنگ رضایی  درباره سرنوشت دام‌های توقیفی توضیح داد: این دام‌ها پس از کشف و ضبط، با نظارت استانداری و مراجع قضایی بسته به نوع گوسفند به چرخه تولید نگهداری و تولید مثل برگشته و یا به صورت کشتار جهت تامین گوشت بازار مصرف می شود .
با توجه به آمار و اقدامات ارائه شده، به نظر می‌رسد پلیس امنیت اقتصادی فارس گام‌های مؤثری در راستای مقابله با قاچاق سازمان‌یافته دام زنده برداشته است. 

با این حال، روشن است که رویکرد پلیسی به تنهایی برای حل این معضل کافی نیست. قاچاق دام زنده ریشه در مسائل اقتصادی پیچیده‌ای دارد که از جمله می‌توان به اختلاف قیمت قابل توجه در بازارهای داخلی و خارجی و مشکلات معیشتی دامداران اشاره کرد.
برای دستیابی به راه‌حلی پایدار، ضروری است مجازات‌های قضایی سریع، قطعی و بازدارنده‌ای برای قاچاقچیان در نظر گرفته شود تا این حجم از هزینه و زمان نیروی پلیس به نتیجه برسد. علاوه بر این، باید با حمایت جدی از دامداران و تقویت نظارت بر مرزها، به صورت ریشه‌ای با انگیزه‌های قاچاق مقابله کرد. تنها در این صورت می‌توان چرخه این جرم را شکست و از تهدید امنیت غذایی کشور جلوگیری کرد.