روایت نبرد و نبوغ رزمندگان فارس در فتح خرمشهر؛ از حماسه فکه تا اسطوره «حسن عراقی»
ادمین ۵
امروز سوم خردادماه، تقویم تاریخ ایران بار دیگر به صفحهای زرین و درخشان رسیده است. در سالگرد حماسه آزادسازی خرمشهر، دو تن از فرماندهان پیشکسوت دفاع مقدس استان فارس، به بازخوانی نقش کلیدی یگانهای این استان در عملیات الیبیتالمقدس، انجام مأموریت حساس فریب در محور فکه و زوایای پنهان رشادتهای شهید «حسن صفرزاده» در عمق مواضع دشمن پرداختند.
سوم خرداد تنها یک تاریخ در تقویم رسمی نیست؛ بلکه نماد اراده پولادین ملتی است که در اوج تنهایی و تحریم، با تکیه بر ایمان و وحدت، غیرممکنها را ممکن ساخت. عملیات غرورآفرین «الیبیتالمقدس» که منجر به آزادسازی ۵۴۰۰ کیلومتر مربع از خاک مقدس میهن و بازگشت قلب تپنده خوزستان به آغوش وطن شد، نقطه عطفی در تاریخ معاصر است که در آن، فرزندان غیور استان فارس در قالب لشکرها و تیپهای رزمی، نقشی تعیینکننده و بیبدیل ایفا کردند.
دلاورمردان فارس که از دشتهای وسیع جنوب تا کوههای سر به فلک کشیده شمال این استان راهی جبهههای نبرد حق علیه باطل شده بودند، در خونینشهر حماسهای رقم زدند که پس از گذشت دههها، هنوز واژهها از ترسیم عظمت آن عاجزند. امروز، در سالروز این فتح عظیم که امام راحل آن را «کار خدا» نامیدند، فرصتی مغتنم است تا در گفتوگو با دو تن از یادگاران آن دوران، زوایای پنهان و روایتهای نابِ آن روزهای پر از باروت و ایمان را بازخوانی کنیم.
در محفل گفتوگو دو پیشکسوت جهاد و شهادت، از لحظههای دشوار عبور از کارون خواهیم شنید، از نمازهای شکر در مسجد جامع خرمشهر و از همرزمانی که با خون خود، خاکِ گرم خوزستان را گلگون کردند تا امروز امنیت و اقتدار ایران اسلامی، در سایه آن ایثارها پایدار بماند.
مأموریت فریب در فکه؛ وقتی فارس حریف اصلی را از خرمشهر دور کرد
سردار رضا متولی، از یادگاران دفاع مقدس و رئیس انجمن راویان دفاع مقدس فارس، در گفتوگو با ایسنا ضمن اشاره به نقش ویژه رزمندگان فارس در عملیات «بیتالمقدس» گفت: یکی از محورهای حساس این عملیات، محور فکه بود که مأموریت آن اجرای عملیات فریب و درگیر نگهداشتن بخش قابلتوجهی از توان دشمن در این منطقه بود تا تمرکز قوای بعثی از محور خرمشهر منحرف شود.
وی با بیان اینکه رزمندگان فارس در این محور با حداقل امکانات و مهمات وارد میدان شدند، ادامه داد: در آن مقطع به هر رزمنده فقط دو خشاب کلاشینکف، یعنی در مجموع ۶۰ تیر تحویل داده میشد در حالی که در برابرشان دشمنی قرار داشت که از نظر تجهیزات و آتش، برتری جدی داشت، اما همین رزمندگان با ایمان، روحیه و هوشمندی، مأموریتی را که به آنها سپرده شده بود بهخوبی انجام دادند و اجازه ندادند دشمن، آرایش و تمرکز خود را بر محورهای اصلی عملیات تغییر دهد.
متولی تأکید کرد: اگر آن ایستادگی و مقاومت در محور فکه شکل نمیگرفت، بخش مهمی از توان دشمن میتوانست بهسرعت به سمت خرمشهر بازگردد و روند عملیات را تحت تأثیر قرار دهد، در حالی که رزمندگان فارس با وجود محدودیت مهمات، معادلات میدانی را به نفع نیروهای خودی تغییر دادند.
این فرمانده دفاع مقدس، با یادآوری حضور یگانهای مختلف از استان فارس در مراحل گوناگون عملیات «بیتالمقدس» گفت: نیروهای استان ما در قالب تیپها و یگانهای مختلف، هم در خط مقدم درگیری و هم در مراحل تکمیلی و تثبیت مواضع حضور داشتند. برخی از این یگانها مأموریت داشتند شکافهای ایجادشده در خطوط دشمن را تعقیب و گسترش دهند و برخی دیگر مسئولیت تثبیت مناطق آزادشده و جلوگیری از پاتکهای دشمن را بر عهده داشتند.
وی افزود: رزمندگان فارس در این عملیات علاوه بر شجاعت در میدان، با ابتکار عمل و تصمیمهای لحظهای هوشمندانه، به فرماندهان کمک کردند تا طرحهای عملیاتی را در میدان نبرد بهخوبی اجرا کنند و این همان چیزی است که ما از آن به «تغییر معادلات جنگ به نفع ایران» یاد میکنیم.
حسن عراقی؛ رزمندهای که دشمن برایش آذوقه میفرستاد
سردار عبداللهزاده، از دیگر فرماندهان لشکر ۱۹ فجر در دوران دفاع مقدس نیز در گفتوگو با ایسنا با اشاره به جلوههایی از حضور رزمندگان فارس در این عملیات، به روایت شهید حسن صفرزاده، معروف به «حسن عراقی»، پرداخت و گفت: یکی از چهرههای ویژه رزمندگان فارس در آن روزها، حسن صفرزاده بود که بهدلیل نوع حضور و نحوه نفوذش در خطوط دشمن، به این لقب شهرت پیدا کرده بود.
وی افزود: حسن آنقدر در عمق مواضع دشمن پیش رفته بود و با چنان تسلطی در آن منطقه حرکت میکرد که نیروهای بعثی در مقطعی او را یکی از نیروهای خودی تصور کرده بودند. حتی گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد دشمن از طریق هلیکوپتر برای او و موقعیتی که در آن مستقر بود، آذوقه و تجهیزات میفرستاد، در حالی که او در واقع یک رزمنده ایرانی و از فرزندان همین خاک بود که در دل دشمن، برای خط خودی و برای آزادی خرمشهر میجنگید.
این یادگار دوران دفاع مقدس ادامه داد:حسن هم در حالی که آذوقه دشمن را مصرف میکرد، با اسلحهاش امان آنها را بریده بود. حسن بعدها در عملیات بدر به شهادت رسید اما نام و یاد «حسن عراقی» و رشادتهایش در فتح خرمشهر هرگز از یاد رزمندگان فارس نخواهد رفت.
عبداللهزاده ادامه داد: اینگونه صحنهها فقط نمونهای از نبوغ، جسارت و ابتکار رزمندگان فارس در آن مقطع است رزمندگانی که با شرایطی بسیار سخت و در عین حال با روحیهای بالا، توانستند در دل آرایش دشمن نفوذ کنند و نقش موثری در تضعیف خطوط دفاعی بعثیها ایفا کنند.
سوم خرداد؛ روزی که فارس در متن تاریخ جنگ ماندگار شد
این فرمانده دفاع مقدس با تأکید بر اینکه حماسه سوم خرداد تنها یک واقعه جغرافیایی در خرمشهر نیست، گفت: سوم خرداد، نقطه تلاقی مجاهدت رزمندگانی از سراسر کشور است که هر کدام بخشی از این حماسه را رقم زدند. رزمندگان استان فارس نیز با حضور در محورهای مختلف عملیاتی، از فکه تا مناطق منتهی به خرمشهر، نشان دادند که دفاع از وطن و آرمانهای انقلاب، برای آنها یک تکلیف تاریخی است.
وی تصریح کرد: وقتی امروز از آزادی خرمشهر بهعنوان نقطه عطف جنگ یاد میکنیم باید به یاد بیاوریم که پشت این عنوان، هزاران لحظهای نهفته است که در آن رزمندگان با کمترین امکانات، بزرگترین تصمیمها را گرفتند. بخشی از این لحظات در محورهای جنوبی و غربی شکل گرفت و بخشی دیگر، مانند آنچه رزمندگان فارس انجام دادند، در محورهای کمتر دیدهشدهای چون فکه رقم خورد.
پیام سرداران به نسل امروز؛ ادامه همان راه، در میدانهای جدید
سردار متولی در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به مقایسه شرایط جوانان امروز با نسل دفاع مقدس افزود: امروز شاید شکل میدان نبرد عوض شده باشد، اما اصل مسئولیت و تعهد نسبت به کشور و مردم تغییری نکرده است. جوانان امروز اگرچه در فضای دیگری نفس میکشند اما همان روحیه، همان غیرت و همان ظرفیت را دارند فقط باید میدان و فرصت بروز این توانمندیها برایشان فراهم شود.
سردار عبداللهزاده نیز با تأکید بر همین موضوع گفت: حماسه خرمشهر فقط متعلق به یک نسل نیست این حماسه، سرمایهای ملی است که باید به نسلهای بعدی منتقل شود. اگر روایت این روزها درست منتقل شود، جوانان امروز خواهند فهمید که چگونه رزمندگانی از همین شهرها و محلهها، با دستان خالی اما با قلبهایی سرشار از ایمان، توانستند معادلات یک جنگ نابرابر را تغییر دهند.
در پایان هر دو فرمانده با قدردانی از خانوادههای شهدا و رزمندگان استان فارس تأکید کردند: نام و یاد رزمندگان این استان در حماسه سوم خرداد و عملیات «بیتالمقدس» در تاریخ دفاع مقدس ماندگار است و ثبت و بازخوانی این خاطرات، نهتنها ادای دین به آن نسل، بلکه چراغی برای راه آینده کشور است.
خرمشهر برای همیشه تاریخ، نمادِ پیروزیِ اراده بر ابزار باقی خواهد ماند
به گزارش ایسنا، روایتهای نابی که از زبان این دو پیشکسوت جهاد و شهادت شنیده شد، تنها قطرهای از اقیانوس بیکران ایثار و نبوغ نظامی مردان دیار فارس در حماسه فتح خرمشهر است؛ حماسهای که در آن، از عملیات فریب در محور فکه تا نفوذ اعجابآور در عمق مواضع دشمن، همگی حول یک محور واحد یعنی ایمان به نصرت الهی رقم خورد.
بازخوانی این خاطرات پس از گذشت بیش از چهار دهه، فراتر از یک یادآوری تاریخی، یادآور این حقیقت است که امنیت و اقتدار امروز ایران اسلامی، وامدار خونِ پاک شهیدانی چون حسن عراقی و ارادههای پولادینی است که با کمترین تجهیزات، بزرگترین معادلات نظامی جهان را بر هم زدند.
خرمشهر برای همیشه تاریخ، نمادِ پیروزیِ اراده بر ابزار باقی خواهد ماند و رسالت امروز جامعه و بهویژه نسل جوان، صیانت از همین روحیه خودباوری و وحدت برای عبور از فراز و فرودهای پیشروی کشور است؛ چرا که به تعبیر آن پیر فرزانه، «خرمشهرها در پیش است» و راه عبور از آنها، تمسک به همان راهی است که از قلب سنگرهای الیبیتالمقدس میگذشت.
