نسیم مهربانی بر زندگی پشت میله‌ها

مرجان دهقانی-«خبرجنوب»/ در روزهایی که عطر همدلی و ایثار در جامعه می‌پیچد، شیراز، پایتخت فرهنگی ایران، میزبان جشن باشکوه «نسیم مهر» بود؛ رویدادی که به مناسبت روز ملی حمایت از خانواده زندانیان برگزار شد و بار دیگر نشان داد که روح بخشندگی و حمایت از همنوعان، در رگ‌های این دیار جاری است. این مراسم که با حضور مسئولان ارشد قضایی و استانی، جمعی از خیران نیک‌اندیش و خانواده‌های زندانیان همراه بود، فرصتی مغتنم برای تجدید پیمان با ارزش‌های انسانی و ترویج فرهنگ حمایت از قشر آسیب‌پذیر جامعه فراهم آورد.

در این آیین، رئیس‌کل دادگستری استان فارس با تأکید بر نقش تعیین‌کننده خیران در کاهش آسیب‌های اجتماعی، این مراسم را فرصتی برای پیوند دوباره مسئولان، نیکوکاران و خانواده‌های نیازمند دانست و اظهار کرد: برگزاری نشست‌های رسمی و فراگیر از این دست، زمینه‌ای ارزشمند برای بهره‌گیری مستقیم از ظرفیت گسترده نیکوکاری در استان فراهم می‌کند؛ ظرفیتی که به گفته او، سال‌هاست در خدمت زندانیان، مستمندان، گرفتاران و خانواده‌های آسیب‌پذیر قرار گرفته است.

حجت الاسلام والمسلمین سید صدرالله رجایی نسب با اشاره به جایگاه نهادهای حمایتی در استان فارس گفت: خانواده‌های زندانیان، اگرچه مرتکب جرم نشده‌اند، اما در بسیاری از موارد سنگین‌ترین فشارهای ناشی از زندانی شدن سرپرست خانواده را تحمل می‌کنند؛ فشارهایی که در شرایط دشوار اقتصادی امروز، به مشکلات روحی، عاطفی و معیشتی بیشتری منجر می‌شود.

حجت الاسلام رجایی‌نسب همچنین بر اهمیت تبدیل مناسبت‌های مذهبی به میدان عمل اجتماعی تأکید کرد و گفت: جشن‌های مذهبی، به‌ویژه غدیر، باید فراتر از یک برنامه آیینی دیده شوند و به فرصتی برای نیکی، انفاق و تقویت همبستگی اجتماعی تبدیل شوند. رئیس‌کل دادگستری فارس به آثار اجتماعی آزادی زندانیان پرداخت و گفت: آزادی حتی یک زندانی، فقط رهایی یک فرد از حبس نیست، بلکه بازگشت امید به یک خانواده، آرامش به فرزندان و احیای دوباره یک کانون خانوادگی است. او این نوع کمک‌ها را از ماندگارترین اقدامات خیرخواهانه دانست و از خیران استان به‌دلیل نقش‌آفرینی مؤثر در این حوزه قدردانی کرد.

درادامه  این آیین، کامران میرحاجی، دادستان مرکز استان فارس، طی سخنانی به تشریح فعالیت‌ها و اهداف انجمن حمایت از زندانیان استان پرداخت. وی با اشاره به ساختار این انجمن که زیر نظر دادگستری و با ریاست دادستان به عنوان رئیس هیئت مدیره فعالیت می‌کند، بر گستره وسیع حمایت‌ها از خانواده زندانیان تاکید کرد. میرحاجی اظهار داشت: حمایت‌های ما تنها به کمک‌های مالی و معیشتی محدود نمی‌شود؛ بلکه با ارائه مشاوره‌های روانشناسی و حمایت‌های عاطفی، تلاش می‌کنیم تا سلامت روانی خانواده‌ها را نیز تامین کنیم. همچنین، از طریق هیئت صلح و سازش، در جهت رفع مشکلات و بازگشت زندانیان به آغوش خانواده و جامعه گام برمی‌داریم که در این راستا، موفقیت‌های چشمگیری حاصل شده است.

دادستان فارس با بیان اینکه در حال حاضر بیش از ۱۵۰۰ خانواده زندانی در استان تحت پوشش انجمن قرار دارند و در مجموع حدود ۳۰۰۰ خانواده تحت نظارت حمایتی این انجمن هستند، به اهداف بلندمدت انجمن اشاره کرد و گفت: طبق برنامه عملیاتی قوه قضاییه، یکی از اولویت‌های ما، بحث اشتغال زندانیان است. در حالی که در حال حاضر ۳۶ درصد از زندانیان استان مشغول به کار هستند، هدف‌گذاری ما رساندن این رقم به ۱۰۰ درصد در سال‌های آینده است. امیدواریم با حمایت‌های بی‌دریغ عزیزان خیر و تلاش‌های انجمن، بتوانیم این مهم را محقق سازیم.

همچنین به آمار بازگشت زندانیان به زندان اشاره کرد و افزود: در حال حاضر، نرخ بازگشت به زندان حدود ۱۹.۳ درصد است که طبق برنامه عملیاتی، باید این رقم را به ۱۲ درصد کاهش دهیم. از زمانی که مسئولیت هیئت مدیره انجمن را بر عهده گرفته‌ایم، تمرکز اصلی ما بر ایجاد اشتغال پایدار بوده است. با همکاری با سازمان فنی و حرفه‌ای، دوره‌های آموزشی لازم را برای زندانیان و خانواده‌های آنان برگزار می‌کنیم تا پس از آزادی، بتوانند با اتکا به مهارت‌های شغلی خود، به چرخه مولد جامعه بازگردند و از بازگشت مجدد به زندان جلوگیری شود.

ترویج فرهنگ حمایت و توانمندسازی

در ادامه این مراسم، اسحاق ابراهیمی، مدیرکل زندان‌های استان فارس، ضمن تبریک روز ملی حمایت از خانواده زندانیان، به سابقه برگزاری این جشن در کشور و استان اشاره کرد و گفت: حدود ده سال است که این روز به عنوان روز ملی حمایت از خانواده زندانیان در تقویم سراسری لحاظ شده و ما نیز هر ساله در استان فارس، با دعوت از خیرین، اندیشمندان و مسئولین، این جشن را به شکوه هرچه تمام‌تر برگزار می‌کنیم.

وی  با تقدیر از توجه ویژه خیرین و نیکوکاران استان فارس، ابعاد مختلف این حمایت‌ها را تشریح کرد: خیرین استان ما همواره با آغوش باز از این امر خداپسندانه استقبال کرده‌اند؛ حمایت‌های آنان شامل تامین نیازهای معیشتی، آموزشی، درمانی و همچنین مهارت‌آموزی و توانمندسازی خانواده زندانیان است تا بتوانند به درآمد پایدار برسند. از سوی دیگر، مسئولین نیز با برنامه‌ریزی‌های دقیق، تلاش می‌کنند تا افراد در معرض آسیب‌های اجتماعی قرار نگیرند و از ورود به چرخه جرم بازمانند.

ابراهیمی در خصوص نقش انجمن حمایت از زندانیان و تفاوت آن با ستاد دیه، توضیح داد: در حالی که آزادی زندانیان غیرعمد عمدتاً از طریق ستاد دیه انجام می‌شود، کمک به معیشت خانواده‌های نیازمند، آموزش فرزندان آنان و خدمات درمانی مورد نیاز، از طریق نیکوکاران و از مسیر انجمن حمایت از زندانیان صورت می‌گیرد. انجمن به عنوان پلی امین بین خانواده زندانیان و خیرین عمل می‌کند و این رسالت را با رعایت کامل احترام و حفظ شأن و منزلت خانواده‌ها به انجام می‌رساند.

مدیرکل زندان‌های استان با تاکید بر رویکرد توانمندسازی، تصریح کرد: انجمن حمایت از زندانیان، با رایزنی با کارآفرینان و بخشی از خیرین، فعالیت‌های خود را در زمینه توانمندسازی خانواده‌ها متمرکز کرده است. رویکرد ما، "ماهی دادن" نیست، بلکه "ماهیگیری را یاد دادن" است. یعنی تلاش می‌کنیم تا این افراد با کسب مهارت‌های شغلی و اعتماد به نفس بالا، بتوانند شغل حرفه‌ای برای خود دست و پا کنند.

برخی کارآفرینان نیز با معرفی این افراد به مراکز نیازمند نیروی انسانی متخصص، به اشتغال آنان کمک می‌کنند. شاهد موفقیت‌های چشمگیری در این زمینه بوده‌ایم؛ خانواده‌هایی که در ابتدا نیازمند کمک معیشتی بودند، اکنون به واسطه شرکت در برنامه‌های مهارت‌آموزی، خود قادر به اداره زندگی و کسب درآمد شده‌اند والحمدلله دیگر نیازی به کمک‌های ما ندارند.

سرمایه‌گذاری بر آینده جامعه

در ادامه این مراسم، فاضل کاویانی، مدیرعامل انجمن حمایت زندانیان شیراز، بر مسئولیت خطیر این انجمن در قبال خانواده‌هایی که در غیاب سرپرست خود، بیشترین آسیب‌ها را متحمل می‌شوند، تاکید کرد.وی تصریح کرد: خانواده‌هایی که اگرچه خود مرتکب جرمی نشده‌اند، اما در بسیاری از موارد، نخستین و سنگین‌ترین آسیب‌های ناشی از حبس سرپرست خانواده را متحمل می‌شوند.

او همچنین از همراهی و حمایت دستگاه قضایی استان فارس، مجموعه زندان‌ها، نهادهای حمایتی، دستگاه‌های اجرایی و خیرین ارجمند قدردانی کرد و حضور مسئولان عالی قضایی استان در این مراسم را نشان‌دهنده نگاه انسانی و آینده‌نگر نسبت به مسائل خانواده‌های زندانیان دانست.

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های انجمن، توجه ویژه به فرزندان زندانیان بود که مدیرعامل انجمن به آن اشاره کرد: کودکان و نوجوانانی که ناخواسته در معرض شرایط دشوار روحی، اقتصادی و اجتماعی قرار می‌گیرند و اگر به‌موقع مورد حمایت قرار نگیرند، ممکن است آینده آنان با مخاطرات جدی مواجه شود. بر همین اساس، انجمن حمایت زندانیان شیراز با نگاهی آینده‌محور، حمایت از تحصیل، سلامت روان، نشاط اجتماعی و مراقبت فرهنگی این فرزندان را در اولویت برنامه‌های خود قرار داده است. ما معتقدیم که هیچ کودکی نباید به دلیل شرایط والدین خود از فرصت رشد، آموزش، آرامش و امید محروم بماند

کاویانی فلسفه وجودی انجمن حمایت زندانیان را دفاع از کرامت انسانی و جلوگیری از انتقال آسیب از زندان به خانواده و جامعه دانست و تاکید کرد: ما بر این باوریم که حمایت از خانواده زندانیان، حمایت از انسانیت، آرامش اجتماعی و آینده فرزندان این مرز و بوم است.

 اهدای لوح و تندیس به خیرین منتخب،تقدیر از خانواده های خودکفای کارآفرین نخبه علمی و ورزشکار، پایان بخش این مراسم بود .