خطر پنهان هوش مصنوعی؛ وقتی بدن‌های غیرواقعی به استاندارد زیبایی تبدیل می‌شوند

ترجمه: سیما زعفرانچی _«خبرجنوب»/ هوش مصنوعی این روزها با سرعت زیادی در حال ورود به زندگی روزمره است؛ از ساخت تصاویر و ویدئوها گرفته تا تولید محتوا برای شبکه‌های اجتماعی. اما پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند این فناوری در کنار مزایای فراوان، ممکن است یک تهدید پنهان نیز ایجاد کند؛ بازتولید و تقویت استانداردهای غیرواقعی زیبایی.

مطالعه‌ای تازه نشان داده تصاویر تولیدشده توسط هوش مصنوعی اغلب بدن‌هایی بسیار لاغر، عضلانی و نزدیک به معیارهای رایج زیبایی را نمایش می‌دهند؛ تصاویری که می‌توانند برداشت افراد از ظاهر طبیعی بدن را تغییر دهند و بر سلامت روان اثر بگذارند.

هوش مصنوعی از جامعه یاد می‌گیرد

برخلاف تصور رایج، هوش مصنوعی از صفر چیزی خلق نمی‌کند. این فناوری با بررسی میلیون‌ها تصویر موجود در اینترنت آموزش می‌بیند و الگوها را یاد می‌گیرد. همین مسئله باعث می‌شود سوگیری‌ها و کلیشه‌های موجود در جامعه نیز وارد خروجی‌های آن شوند. اگر فضای مجازی سرشار از تصاویر بدن‌های ایده‌آل و غیرواقعی باشد، هوش مصنوعی نیز همان الگوها را تکرار می‌کند.

ورزشکاران؛ قربانیان جدید تصویرسازی مصنوعی

پژوهشگران در بررسی صدها تصویر تولیدشده توسط چند پلتفرم مشهور هوش مصنوعی دریافتند ورزشکاران تقریباً همیشه با اندام‌هایی بسیار عضلانی و درصد چربی پایین نمایش داده می‌شوند. در تصاویر زنان نیز تنوع بدنی بسیار محدود بود و بیشتر چهره‌ها و اندام‌ها به الگوهای تکراری شباهت داشتند. کارشناسان می‌گویند این موضوع می‌تواند فشار روانی بیشتری بر ورزشکاران وارد کند؛ زیرا تمرکز از «توانایی بدن» به سمت «ظاهر بدن» حرکت می‌کند.

چرخه‌ای که هر روز قوی‌تر می‌شود

نگرانی اصلی فقط به تصاویر محدود نمی‌شود. کارشناسان هشدار می‌دهند یک چرخه دائمی در حال شکل‌گیری است؛ رسانه‌ها استانداردهای خاصی از زیبایی را تولید می‌کنند، هوش مصنوعی آن‌ها را بازسازی می‌کند و سپس همین تصاویر دوباره وارد فضای اینترنت می‌شوند تا نسل بعدی سیستم‌های هوش مصنوعی از آن‌ها آموزش ببینند. این چرخه می‌تواند به مرور استانداردهای غیرواقعی را عادی جلوه دهد.

بدن‌هایی که دیده نمی‌شوند

یکی از مهم‌ترین نتایج این پژوهش، نبود تنوع واقعی در تصاویر تولیدشده بود. تفاوت‌های سنی، فرم‌های مختلف بدن، افراد دارای معلولیت و بسیاری از ویژگی‌های طبیعی انسان‌ها کمتر دیده می‌شدند. متخصصان معتقدند دیده نشدن این تفاوت‌ها می‌تواند احساس طردشدگی یا نارضایتی از بدن را در افراد افزایش دهد.

آینه‌ای که شاید واقعیت را تحریف کند

هوش مصنوعی ظرفیت بالایی برای نمایش تنوع انسانی دارد، اما کارشناسان تأکید می‌کنند توسعه‌دهندگان باید به استفاده از داده‌های متنوع‌تر و طراحی مسئولانه‌تر توجه کنند. اگرچه هوش مصنوعی اغلب به‌عنوان «آینه جامعه» توصیف می‌شود، اما شاید این آینه همیشه واقعیت را همان‌طور که هست نشان ندهد؛ گاهی تصویر بازتاب‌یافته می‌تواند دچار تحریف باشد.