الحاق قره پیری به صدرا؛ طفلی که نیامده جان باخت

غیاث ملک حسینی-«خبرجنوب»/ شاید بتوان گفت ماجرای الحاق زمین های قره پیری به شهر صدرا یکی از موضوعات داغ و مورد توجه رسانه ها و مردم طی یکی دو ماه اخیر بوده است، طرحی که نهایتاً به سرانجام نرسید و با چالش های جدی مواجه شد؛ با این حال به نظر می رسد ناگفته هایی نیز دارد که پرداختن به آنها خالی از لطف نیست. به طور خلاصه باید بگوییم طرح الحاق ۲۷۶ هکتار از اراضی قره پیری به شهر صدرا-به شکل منفصل- با توافق نامه‌ای که میان شهرداری این شهر و مالکین خصوصی این اراضی انجام شد، جدیت پیدا کرد. در پیامد این موضوع، برخی افراد انعقاد این تفاهم نامه و اساساً پروژه الحاق را  فاقد توجیه فنی و شهرسازی و توجه به طرح جامع شهر صدرا توصیف کردند؛ هر چندکه این طرح در کارگروه زیربنایی استان به تصویب رسید.

برخی افراد بی توجهی به طی شدن روال اداری را نیز از دیگر اشکالات این طرح می دانستند و تاکید داشتند که نظر شورای عالی شهرسازی و معماری نیز در این زمینه اخذ نشده و هیچ مکاتبه ای از سوی استان با این شورا انجام نشده است. آنگونه که یکی از کارشناسان شورای عالی شهرسازی اعلام کرده بود موضوع الحاق برای شورا گنگ بوده و به دلایلی مانند نزدیکی زمین های قره پیری به حریم آب شیراز، وجود ذخایر استراتژیک ۲۵ ساله آب این شهر در آن منطقه و اینکه آبراه (قنات) تأمین آب باغات قصر دشت از آنجا می‌گذرد امکان بارگذاری سازه و جمعیت در آن محدوده وجود ندارد. نهایتاً شورا طی نامه ای به تاریخ ششم آبان خواستار توقف طرح الحاق و ارسال مستندات شده بود. در نهایت روز هفدهم آبان ماه طرح الحاق قره پیری با ارسال نامه ای از سوی سربازرس گروه مسکن و شهرسازی به غلامرضا کاظمیان معاون وزیر راه وارد مرحله جدیدی شد و موضوع توقف طرح الحاق جدی و عملیاتی شد. در این نامه تاکید شده بود الحاق اراضی مزبور علاوه بر آنکه با طرح جامع مغایر است، واجد ایرادات و ابهاماتی مختلفی نیز می باشد که از جمله آنها می توان به عبور دو رشته قنات از اراضی مذکور برای تأمین آب باغات قصردشت، قرار گیری اراضی مزبور بر روی حریم و منابع آب شهر شیراز و شیب طبیعی این اراضی به سمت شهر شیراز و صدرا و همچنین عدم اتصال کالبدی این زمینها به شهر صدرا و شیراز اشاره کرد. این نامه تاکید دارد که کاربری اراضی مزبور از نوع کشاورزی بوده و عملاً امکان الحاق آنها وجود ندارد؛ در نهایت هم تاکید شد که از تصویب طرح الحاق در شورای برنامه ریزی و توسعه استان خودداری شود.

حالا اما شهردار صدرا طی گفت و گویی با خبرنگار «خبرجنوب» برخی ناگفته های اجرای این طرح را اعلام و تاکید کرد که برخی اشکالات وارد شده قرین به صحت نیستند.

مجتبی پارسایی با بیان اینکه جمعیت صدرا به سرعت در حال افزایش است و این شهر نیاز به توسعه دارد اظهارداشت: وضعیت جغرافیایی منطقه به گونه ای است که عملاً امکان توسعه صدرا از سمت شرق به دلیل وجود خط لوله گاز، خط لوله نفت و خط آهن وجود ندارد. وی با اشاره به اینکه بخشی از اراضی منطقه نیز اوقافی یا دارای مستأجر، صاحبان نسق یا متصرف می باشد ابرازداشت: علی رغم اینکه در دوران ریاست جمهوری شهید رئیسی مجوز الحاق ۵۰۰ هکتار از اراضی شرق صدرا –محدوده پارک ملی بمو- صادر شد اما بعدتر این دستور اجرایی نشد و روی کاغذ باقی ماند. شهردار صدرا با بیان اینکه سمت شمال صدرا نیز با کوه محصور شده و جایی برای توسعه ندارد گفت: نهایتاً درخواست الحاق ۵۰۰ هکتار زمین از سمت غرب مطرح شد که با الحاق ۳۰۰ هکتار موافقت گردید که مقدار زیادی از آن اراضی معارض دارد و متعلق به اشخاص است و کماکان مشکلات حقوقی آن حل نشده باقی مانده است. پارسایی با اشاره به اینکه در چنین شرایطی بهترین مکان برای الحاق از سمت جنوب شرقی شهر صدرا و منطقه دشت قره پیری بود اظهارداشت: این اراضی از سال ۱۳۱۴ دارای سند مالکیت رسمی بوده و در دهه ۴۰ شمسی نیز مشمول قانون اصلاحات ارضی شده است.

به گفته وی، تعداد مالکین این زمین ها بیش از هزار نفر می باشد و بحث تغییر کاربری آن نیز از دهه ۸۰ شروع شده و در سال ۱۳۹۳ شهرداری صدرا مجوز تغییر کاربری آنها به باغشهری را صادر نموده است.شهردار صدرا با بیان اینکه مالکین این اراضی در راستای احداث بولوار شیراز-صدرا همکاری کرده اند و مقداری از زمین های خود را به صورت رایگان به دولت- شرکت عمران- صلح نموده اند، گفت: سال گذشته هر سه دستگاه متولی امر مسکن یعنی شرکت عمران صدرا، شهرداری صدرا و اداره راه و شهرسازی استان به دنبال توافق با مالکین این اراضی و تغییر کاربری به مسکونی بودند و جلسات متعددی بین این سه دستگاه برگزار شد که نهایتاً شهرداری موفق به انعقاد قرارداد و توافق با مالکین و زارعین گردید. پارسایی در ادامه سخنان خود با بیان اینکه نظر مسئولان ایجاد یک نقطه منفصل برای صدرا مانند اکبرآباد، گویم، دوکوهک برای شیراز بوده است، گفت: اخیراً شهرک بهاران -که همجوار اراضی قره پیری است- به محدوده قانونی صدرا الحاق یافته و جالب اینجاست که این اراضی در مقایسه با فاصله اکبرآباد و گویم با شیراز، فاصله بسیار کمی با محدوده شهر صدرا دارند.وی با اشاره به اینکه ایرادات وارد شده مبنی بر اینکه توافق با مالکان بدون در نظر گرفتن طرح جامع شهر صدرا بوده است؛ ابرازداشت: این ایراد اساساً وارد نمی باشد، چراکه طرح جامع وحى منزل نیست و با صلاحدید و تصویب مراجع قانونی قابل تغییر و اصلاح است و این اصلاح امری است معمول و مرسوم.شهردار صدرا با تاکید براینکه اگر الحاق و تغییر کاربری این اراضی مطابق با طرح جامع و مصوب بود دیگر احتیاجی به طی کردن مراحل قانونی و الحاق نداشت، گفت: اساساً تعریف الحاق یعنی آوردن مکان جدیدی به محدوده قانونی شهر که قبلاً در طرح جامع مصوب دیده نشده است؛ علاوه براین وزارت راه و شهرسازی به موجب ماده ۵۰ قانون برنامه هفتم توسعه کشور مکلف شده سالانه حداقل دو دهم درصد از مساحت سرزمین را جهت ایجاد سکونتگاه به محدوده شهرها الحاق نماید.

 پارسایی با بیان اینکه در بخش بعدی همان قانون، وزارت راه و شهرسازی مکلف شده با مالکین اراضی خصوصی غیر دولتی غیر مسکونی جهت احداث شهرک مسکونی به توافق برسد اظهارداشت: از آنجا که این قانون پس از تصویب مجلس به تایید شورای نگهبان و تایید مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیده و ابلاغ شده، استناد به طرح جامع در مقابل قانون صریح ابلاغی، فاقد وجاهت است و در واقع با تصویب این قانون نگاه حاکمیت به مقوله مسکن دچار تغییر بنیادی شده و قصد حمایت و تسهیل داشته است.

وی در پاسخ به این که پس چرا شورای عالی معماری و شهرسازی از پروژه الحاق اطلاعی نداشته؟ گفت: روال کار بدین شکل است که طرح الحاق ابتدا می بایست در کارگروه زیربنایی استان بررسی و تصویب می شد و بعد از آن شورای برنامه ریزی و توسعه استان نیز موافقت خود را اعلام می کرد تا بتوان طرح را برای بررسی به شورای عالی معماری و شهرسازی فرستاد؛ بنابراین نمی توان انتظار داشت که این مسیر را برعکس طی کنیم و پیش از تصویب در مراجع استانی، با شواری عالی و شهرسازی مکاتبه نماییم. به گفته شهردار صدرا، قانوناً نمی شود که مسیر را برعکس طی کرد و ابتدا با شورای عالی شهرسازی مکاتبه و نظر آنها را جویا شد؛ چراکه آن شورا هم بدون رویت پاسخ استعلام ادارات مربوطه و بدون بررسی فنی در کارگروه زیربنایی استان و بدون کسب نظر شورای برنامه ریزی استان، اظهار نظر نخواهد کرد؛ پس شهرداری تکلیفی در مکاتبه و اطلاع رسانی به شورای عالی معماری و شهرسازی نداشته و هیچ تخلفی صورت نگرفته است.

پارسایی در ادامه وجود حریم آب شیراز، وجود دو رشته قنات و منابع آب باغات قصردشت در اراضی قره پیری را رد کرد و گفت: این گزاره ها همگی کاملاً اشتباه است و این ادعا که در قره پیری دو رشته قنات وجود دارد که آب باغات قصردشت را تامین می کند از اساس کذب است. وی با تاکیدبراینکه این اراضی فاقد منابع آب هستند و امکان تامین آب مورد نیاز خود را هم ندارند، گفت: افرادی که چنین ادعایی دارند بیایند و محل منابع آب باغات قصردشت را نشان دهند که کجاست؟

شهردار صدرا در ادامه با اشاره به اینکه نیمی از اراضی قره پیری دیم و نیم دیگر آن بایر است ابراز داشت: از سال ۱۳۹۰ -به علت آماده نبودن تصفیه خانه- کل فاضلاب شهر صدرا در این محور به طرف شیراز رها شده و این اراضی را آلوده کرده است و عملاً از حالت زراعی خارج شده است.

پارسایی با بیان اینکه ادارات بهداشت، محیط زیست و دانشگاه علوم پزشکی اجازه کشت در این اراضی را نمی دهند و هر بار که کشت انجام شده با دستور مقامات ذی ربط امحاء گردیده است اظهارداشت: باید پرسید چرا در ۱۴ سال گذشته هیچ کس حرفی از آلودگی آب های زیرزمینی نمی زد اما حالا که مدیریت شهری صدرا می خواهد یک طرح مسکونی با استانداردهای زیست محیطی و فاقد ایجاد آلودگی زیست محیطی را اجرا کند منتقدان به یاد آب های زیرزمینی افتاده اند؟

وی در ادامه گفت: شهرداری صدرا در طرح الحاق اجرای شبکه جمع آوری و دفع فاضلاب شهری را پیش بینی کرده است؛ بنابراین اگر قناتی هم در این اراضی وجود داشت با اجرای این طرح، مشکلی پیدا نمی کرد.

شهردار صدرا در بخش دیگری از سخنان خود گفت: چنانچه برای این محور طرحی در نظر گرفته و اجرا نشود، مانند محور گلستان به صدرا -حد فاصل بیمارستان سوانح سوختگی تا دانشگاه پردیس-شاهد ساخت و سازهای شبانه و بدون مجوز خواهیم بود و افرادی بدون رعایت ضوابط شهرسازی و بدون مجوزهای لازم، از تمام زیرساخت ها و امکانات شهری و خدمات شهری مانند آب، برق، گاز و غیره استفاده می کنند و سهم خدمات را به دولت نمی پردازند.

پارسایی در پاسخ به اینکه در این شرایط اجرای طرح الحاق چه مزایایی را برای شهر صدرا در پی خواهد داشت؛ گفت: با توجه به نزدیکی این اراضی به زیرساخت های آب، برق، گاز، مخابرات و محورهای مواصلاتی، تصویب و اجرای پروژه الحاق به رفع مشکل کمبود زمین برای تامین مسکن کمک می کند و برای رشد و توسعه صدرا منابع درآمدی مناسب و پایداری را تعریف خواهد کرد. وی در پایان سخنان خود گفت: ما از دغدغه مسئولان آگاهیم اما از مراجع قانونی و نظارتی انتظار می رود ابهامات خود را از طریق مراجع رسمی رفع نمایند و به مطالب مطرح شده در منابع غیررسمی و فضای مجازی اعتماد نکنند.