گزارش «خبرجنوب» از تداخل صنفی و چالش عرضه ترشیجات توسط میوه‌فروشی‌ها

مرزهای کمرنگ صنفی

رئیس اتاق اصناف مرکز فارس: تداخل شغلی با شناسایی اتحادیه مربوطه پیگیری می‌شود

مرزهای کمرنگ صنفی
فاطمه ایزدی - «خبرجنوب»/ در بازار، هر شغلی برای خودش جایگاهی دارد. یک واحد با مجوز مشخص فعالیت می‌کند، دیگری در رسته‌ای متفاوت به مشتریان، خدمات یا کالا ارائه می دهد و هر کدام قواعد و هزینه‌های قانونی خود را دارند. اما گاهی این مرزها آن‌قدر آرام جابه‌جا می‌شوند که در میان رفت‌وآمد روزمره بازار، کمتر به چشم می‌آیند. این مسئله تا حدی پررنگ می شود که یک واحد صنفی، بخشی از فعالیت رسته‌ای دیگر را هم به ویترین خود اضافه می‌کند و تداخل صنفی شکل می‌گیرد.شاید در نگاه اول، فروش چند قلم کالای بیشتر اتفاق مهمی به نظر نرسد اما برای واحدی که سال‌ها در یک رسته مشخص فعالیت کرده، مجوز گرفته، هزینه‌های قانونی پرداخته و بر اساس همان ضوابط کسب‌وکارش را ساخته است، ماجرا جدی‌تر از این حرف‌هاست. وقتی قواعد برای یک واحد اجرا شود و برای واحد دیگری نه، آنچه آسیب می‌بیند فقط یک کسب‌وکار نیست بلکه اعتماد به نظم حاکم بر بازار است.
نمونه این اتفاق را می‌توان در برخی واحدهای صنفی مشاهده کرد؛ جایی که ممکن است یک میوه‌فروشی در کنار فعالیت اصلی خود، محصولاتی مانند ترشیجات، خیارشور و زیتون عرضه کند یا در نمونه‌ای دیگر، ممکن است برخی شیرینی‌فروشی‌ها در کنار محصولات اصلی خود، نان‌های فانتزی و برخی اقلام مرتبط با حوزه نان را عرضه کنند. مسئله اما فقط بر سر فروش یک قلم کالا نیست. پرسش اصلی این است که وقتی یک واحد صنفی از محدوده فعالیت تعریف‌شده خود فاصله می‌گیرد، مرز میان رسته‌های تخصصی چه سرنوشتی پیدا می‌کند و نظارت چگونه باید انجام شود تا اختلاف‌ها پیش از آنکه جدی شوند، مدیریت گردد! اینجاست که نقش بازرسی و اتحادیه‌ها برای اینکه اساساً اجازه داده نشود یک اختلاف صنفی کوچک به مسئله‌ای بزرگ تبدیل شود، پررنگ می گردد.
 در همین رابطه حجت جوانمردی، رئیس اتاق اصناف مرکز استان فارس در گفتگو با «خبرجنوب» در توضیح سازوکار برخورد با تداخل‌های صنفی بر همین رویکرد تأکید کرد. به گفته جوانمردی، هر جا موردی از تداخل شغلی در یک صنف مشاهده شود، اتحادیه مربوطه، شناسایی و موضوع با مسئولان آن اتحادیه مطرح می‌شود تا نسبت به وضعیت ایجاد شده نظارت و پیگیری لازم را انجام دهد.

او اذعان کرد که اگر یک میوه‌فروشی وارد حوزه‌ای شود که با رسته صنفی دیگری تداخل دارد، موضوع با اتحادیه مربوط در میان گذاشته می‌شود و از آنها خواسته می‌شود نسبت به این موضوع، ورود و نظارت کند. این رویکرد در واقع به دنبال آن است که اختلاف، پیش از آنکه به مرحله برخورد برسد، در مسیر گفت‌وگو و هماهنگی حل شود. جوانمردی تأکید دارد که اتاق اصناف تلاش می‌کند با اتحادیه‌ها گفت‌وگو کند تا مسائل صنفی به پلمب و برخوردهای سلبی نرسد. از دیدگاه او، اساساً نباید اجازه داد تداخل صنفی شکل بگیرد و نظارت و هماهنگی باید به‌گونه‌ای باشد که از ابتدا جلوی چنین وضعیتی گرفته شود.
در سوی دیگر این ماجرا، اتحادیه تهیه‌کنندگان و فروشندگان عرقیات معطر، آبلیمو و ترشیجات شیراز قرار دارد؛ صنفی که تداخل فعالیت برخی واحدها با رسته تخصصی خود را یکی از دغدغه‌های جدی فعالانش می‌داند. امین اکبری‌فرد، رئیس اتحادیه تهیه‌کنندگان و فروشندگان عرقیات معطر، آبلیمو و ترشیجات شیراز در گفتگو با «خبرجنوب» بر ضرورت اجرای یکسان ضوابط صنفی و هماهنگی بیشتر میان اتحادیه، اتاق اصناف و حوزه بازرسی تأکید کرد.
به گفته اکبری فرد، یکی از چالش‌های این صنف، عرضه محصولاتی مانند انواع ترشیجات، خیارشور و زیتون از سوی برخی واحدهای صنفی خارج از رسته تخصصی این اتحادیه است؛ موضوعی که به اعتقاد او، فعالیت واحدهای دارای مجوز که هزینه‌های قانونی خود را پرداخت می‌کنند، تحت تأثیر قرار می‌دهد. این مقام صنفی معتقد است این مسئله باید پیش از آنکه به یک چالش گسترده‌تر تبدیل شود، مدیریت گردد.

 مطالبه اکبری فرد، برخورد یکسان و اجرای دقیق ضوابط صنفی است اما در عین حال تأکید دارد که می‌توان بسیاری از این موارد را پیش از رسیدن به جریمه و تبعات تعزیراتی با نظارت و هماهنگی حل کرد. او بر همین اساس، خواستار همکاری بیشتر بازرسان اتاق اصناف با اتحادیه در موضوع تداخل‌های صنفی شد، چرا که اگر واحدهای صنفی پیش از وقوع تخلف از حدود فعالیت خود آگاه باشند و نظارت نیز بموقع انجام شود، هم از بروز اختلاف جلوگیری می‌شود و هم از تحمیل جرائم و هزینه‌های قابل پیشگیری به واحدهای صنفی. در هر حال، تداخل صنفی را نمی‌توان تنها اختلافی بر سر فروش چند قلم کالا دانست. پشت این مسئله، موضوع مهم‌تری به نام نظم در بازار قرار دارد. وقتی یک واحد صنفی در کنار فعالیت اصلی خود وارد حوزه‌های دیگر می‌شود به‌تدریج این پرسش شکل می‌گیرد که تخصص هر رسته چه جایگاهی دارد و اساساً فلسفه تفکیک رسته‌های صنفی چیست.
از سوی دیگر، برخورد با چنین مواردی نیز نیازمند دقت و تناسب است. اگر نخستین واکنش به هر اختلاف صنفی، برخورد و پلمب باشد، ممکن است مسئله‌ای که با یک تذکر، گفت‌وگو و هماهنگی میان دو اتحادیه قابل حل است، به پرونده‌ای پرهزینه برای واحد صنفی تبدیل شود. راه میانه شاید همان چیزی باشد که از مجموع صحبت‌های مسئولان اتاق اصناف و مطالبه اتحادیه‌ها به دست می‌آید و آن چیزی نیست جز نظارت جدی اما پیشگیرانه، اجرای قانون اما با هماهنگی و در نهایت برخورد با تخلف، زمانی که مسیر تذکر و اصلاح، نتیجه نداده باشد.در بازاری با تعداد زیادی واحد صنفی و رسته‌های مختلف، نمی‌توان همه مسائل را تنها با برخورد حل کرد.
اتحادیه‌ها می‌توانند با تذکر، اطلاع‌رسانی و هماهنگی، اجازه ندهند مرز فعالیت‌ها به محل اختلاف تبدیل شود. واحدی که مجوز گرفته و هزینه‌های قانونی خود را پرداخت کرده، انتظار دارد همان ضوابطی که برای او اجرا می‌شود، برای سایر واحدها نیز رعایت شود. مقامات صنفی به ویژه رئیس اتحادیه تهیه کنندگان و فروشندگان عرقیات معطر، آبلیمو و ترشیجات شیراز و فعالان این حوزه معتقد هستند تداخل صنفی شاید از یک قفسه، یک ویترین یا چند قلم کالا آغاز شود اما اگر برای آن قاعده روشن و نظارت منسجمی وجود نداشته باشد، می‌تواند به نارضایتی میان فعالان صنفی و احساس بی‌عدالتی در بازار منجر شود.
حالا مطالبه اصناف این است که این مرزها روشن‌تر دیده شود و اتحادیه‌ها در کنار یکدیگر قرار بگیرند، بازرسی هدفمندتر شود و پیش از آنکه یک اختلاف کوچک به پرونده‌ای بزرگ تبدیل شود، برای آن راهکار پیدا گردد. البته ساماندهی تداخل‌های صنفی به معنای محدود کردن بازار نیست بلکه به معنای حفظ نظم، رعایت حقوق واحدهای دارای مجوز و فراهم کردن میدان رقابتی منصفانه برای فعالان صنفی است.