شکست فارس در مثلث گردشگری

غیاث ملک حسینی-«خبرجنوب»/ شیراز و استان فارس آنقدر در حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ظرفیت های بسیار ارزشمند و شناخته شده دارند که پرداختن به همه آنها عمری طولانی و حوصله ای بسیار میخواهد اما با این همه یک حقیقت تلخ وجود دارد و آن چیزی نیست جز اینکه آفتاب این ظرفیت ها پشت ابر سوء مدیریت ها و بی توجهی ها مخفی مانده و آنگونه که باید و شاید منفعت این داشته ها نصیب فارس و مردمانش نشده. اینها موضوعاتی است که گه گاه مسئولان اجرایی نیزدر سخنان خود برآن اذعان می کنند، با این همه به نظر می رسد پس از آزمون و خطاهای بسیار اکنون شرایطی فراهم شده که مدیران و برنامه ریزان خرد و کلان کشور به اهمیت صنعت گردشگری پی برده اند و در خشکسال فقدان درآمد از تولیدات کشاورزی و صنعتی، برق نگاه ها به حوزه خدمات و به خصوص گردشگری افتاده و انتظار می رود که این گلستان رو به خاموشی کم کم رونق بگیرد و چراغ امید به آینده ای بهتر را برای مردم فارس و ایران روشن کند.

در این راستا نشست هم اندیشی معاون امور گردشگری و زیارت استانداری فارس با اصحاب رسانه بهانه ای بود تا بسیاری از نقدها به ناکارآمدی ها مطرح شود و لزوم توجه به ظرفیتهای کمتر شناخته شده مورد توجه قرار گیرد. در این بستر اما آنچه بیش از همه اهمیت داشت تاکید معاون استاندار فارس بر استقرار نگاه علمی و واقع گرایانه به حوزه  های میراثی و گردشگری بود. تاکید براینکه پرداختن به این ظرفیت ها میتواند جایگاه ایران را در دیپلماسی منطقه به خصوص با کشورهای همزبان و هم فرهنگ تحکیم بخشد و به تعمیق ببرد، خود این امید را در دل دوستداران این آب و خاک زنده میکند که شاید پس از سال ها معجزه ای رخ داده و نگاه مسئولان خرد و کلان کشور به داشته های تاریخی و میراثی این کشور بهبود یافته است. با این همه مهدی پارسایی معتقد است اجرای برخی طرح ها باعث شده که سهم درآمدی استان فارس از سفره گردشگری کاهش یابد و در مقابل، یکی از استان های همجوار به جایگاهی بهتر و شایسته تر دست پیدا کند.

وی با اشاره به اینکه استان فارس در  ماجرای راه‌اندازی مثلث گردشگری قافیه را به شکلی به استان یزد باخت ابرازداشت: به اعتقاد من مدیرکل وقت میراث فرهنگی یزد به نوعی هوشمندی به خرج داد و با طرح راه اندازی مثلث گردشگری عملاً بخشی از سهم گردشگران فارس و اصفهان را به دیار خود رهسپار کرد.

معاون گردشگری استاندار فارس در تشریح بیشتر این موضوع گفت:  پیش از ورود یزد به ماجرای مثل گردشگری، پرواز گردشگران در تهران می نشست و آنها برای مشاهده آثار پیش از اسلام به فارس می آمدند و برای دیدن آثار پس از اسلام نیز به اصفهان می رفتند و بعد هم از طریق تهران کشور را ترک می کردند.

به گفته پارسایی، در این شیوه، هر گردشگری که به شیراز یا اصفهان می آمد سه شب در هر کدام از این شهرها اقامت می کرد اما یزدی ها با طرح مثلث گردشگری عملاً  باعث شدند از هر کدام از شهرهای  شیراز و اصفهان یک شب اقامت گردشگران کم شود و شهر یزد به مدت دو شب پذیرای گردشگرانی باشد که سهم شیراز و اصفهان بودند. وی با اظهار تأسف از اینکه در استان فارس -علی رغم همه استعدادهای ذاتی که در زمینه گردشگری داشته- به گردشگری توجه کافی نشده ابرازداشت: جای این خرسندی وجود دارد که کم کم داریم به داشته های تاریخی و فرهنگی مان برای ثروت آفرینی توجه می کنیم.

معاون گردشگری استانداری فارس با اذعان براینکه در برنامه های توسعه کشور از ظرفیتهای حوزه گردشگری غفلت شده، بیان داشت: با این حال می توان امیدوار بود که این نقیصه در برنامه هفتم جبران شود چراکه در این برنامه شاهد توجه بیشتری به حوزه گردشگری هستیم. پارسایی در ادامه سخنان خود، وجود آمارهای دقیق و شفاف برای توسعه گردشگری را ضروری عنوان کرد و ادامه داد: بی شک یکی از ضعف های جدی ما این است که آمار شفاف، دقیق و قابل اتکایی در حوزه گردشگری نداریم و صادقانه باید گفت آمارهای این حوزه قابل تشکیک است.

وی با تاکید براینکه برای توسعه گردشگری دخلی باید بیشتر و جدی تر وقت بگذاریم، تصریح کرد: آمارها نشان می دهد که در 6 ماه گذشته 40 تا 50 درصد ظرفیت هتل های فارس پر بوده است. معاون استاندار فارس در ادامه به آمار گردشگران خارجی نیز اشاره کرد و گفت: علی رغم اینکه انتظار می رفت در فصل تابستان اقبال گردشگران خارجی برای حضور در ایران بیشتر باشد، اما عملاً این حضور با سیر نزولی مواجه بود، به طوری که در فاصله زمانی

 27 مرداد تا 27 شهریور تنها 998 گردشگر خارجی وارد ایران شدند.پارسایی همچنین به چالش ضعف های زیرساختی در مسیر توسعه گردشگری اشاره و خاطرنشان کرد: در حال حاضر به دلایلی مانند عدم تامین پُست برق، نبود فاضلاب، مشکلات نظام مهندسی و... 19 پروژه هتلی شهر شیراز -علی رغم تکمیل- معطل و بلاتکلیف مانده اند.وی در عین حال از تلاش برای تکمیل طرح های نیمه تمام حوزه گردشگری خبر داد و گفت: پروژه هایی که بالای 80 درصد پیشرفت فیزیکی داشته باشند در اولویت دریافت تسهیلات خواهندبود. معاون گردشگری استاندار در پاسخ به سئوالی درباره سرانجام طرح هیأت امنایی شدن بناهای میراثی فارس نیز گفت: در این خصوص طی 20 سال اخیر قول هایی از سوی مسئولان ارشد داده شده اما همچنان این قول ها عملیاتی نشده است. به گفته پارسایی، مطالبه گری

رسانه ها برای تحقق این موضوع ضروری است؛ چراکه در صورت هیأت امنایی شدن بناهای میراثی فارس، مدیریت منابع مالی این اماکن در اختیار استان قرار می گیرد و می توان طرح ها را به لحاظ اعتباری بهتر مدیریت کرد. وی در عین حال بر نگاه مساعد مدیران وزارتخانه و شخص وزیر به موضوع هیأت امنایی شدن اماکن گردشگری فارس تاکید کرد. معاون استاندار فارس در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع ساماندهی و چالش های پیش روی آرامستان دارالسلام به عنوان یکی از قدیمی ترین آرامستانهای جهان اسلام اشاره و خاطرنشان کرد: متاسفانه این آرامستان هیچ‌گاه مطالعات شناختی نداشته و تنها سند موجود کتاب «رخداد مرگ به روایت هنر» تالیف من و همسرم می باشد. پارسایی با انتقاد از اینکه دستگاه ها معمولاً برای مطالعات شناختی هزینه نمی کنند، تصریح کرد: اختیارات نظارتی برخی دستگاه ها مانند اوقاف به شهرداری واگذار شده و مقرر گردیده تا با حضور کارشناسان خبره، موضوع تدوین سند مداخله استاندارد در آرامستان دارالسلام در دستور کار قرار گیرد.

وی در این رهگذر به وضعیت فضای پیرامونی آرامگاه حافظ نیز اشاره کرد و افزود: انتظار می رود شهرداری برای فضای کنار حافظیه، کوچه رندان و روبه‌روی آن طرح ساماندهی داشته باشد. معاون استاندار فارس همچنین یکی از چالش های ضروری حوزه گردشگری را ساماندهی بافت تاریخی شیراز عنوان کرد و ادامه داد: ۳۶۰ هکتار بافت تاریخی با دروازه‌های مختلف داریم که برخی از آنها  تا اوایل دوره پهلوی نیز پابرجا بوده اند. به گفته پارسایی تهیه و تدوین سند راهبردی بافت تاریخی مورد توجه قرار گرفته است.این مسئول، در پاسخ به سئوال و انتقاد خبرنگاران در خصوص سرنوشت بازارچه دروازه کازرون نیز توضیحاتی  ارایه داد و گفت: بی شک این بازارچه بخشی از حافظه تاریخی مردم شیراز است، اما توضیح این که آینده و نحوه ساماندهی آن چگونه خواهد بود باید توسط شهرداری شیراز یا معاونت عمرانی استانداری انجام شود. وی در بخش دیگری از سخنان خود از تدوین تقویم رویدادهای گردشگری استان فارس خبر داد و گفت: فارس در طول سال با مناسبت هایی مانند روز میمند، بوانات، استهبان، سروستان و... روبه روست که باید مورد توجه قرار گیرد؛ در عین حال تلاش شد برای ۲۱ شهر گردشگرپذیر استان نیز طرح گردشگری تدوین شود.

معاون گردشگری و زیارت استانداری فارس همچنین با اشاره به اجرای ارکستر فیلارمونیک ارمنستان در مجموعه تخت‌جمشید، گفت: این برنامه گام نخستین برای دور هم آوردن 22 کشوری است که به لحاظ فرهنگی و زبانی با ما ایرانیان اشتراک دارند و خوشبختانه با استقبال مواجه شد.

پارسایی در ادامه با اشاره به اینکه طی روزهای آینده چند برنامه مهم از جمله رویداد ایران جان، یادروز حافظ و اکسپو به میزبانی شهر شیراز برگزار می شود ابرازداشت: علاوه براینها اجرای پویش «به شیراز آی» را هم در دستور کار خواهیم داشت.  وی در ادامه از راه اندازی کارگروه سوغات زائر خبر داد و گفت: این کارگروه با هدف رفع محرومیت و اشتغال زنان سرپرست خانوار راه اندازی شده است.

معاون استاندار فارس از دیگر برنامه های معاونت متبوع خود را برگزاری کارگاه شناخت شهرستان‌های فارس در قالب تور رسانه‌ای عنوان کرد و ادامه داد: متاسفانه یکی از چالش های جدی گردشگری به خصوص در شهرستان هایی مانند سپیدان تولید زباله انبوه است که به دلیل بی توجهی برخی گردشگران ایجاد می شود؛ بنابراین ضرورت دارد در زمینه فرهنگسازی کاهش زباله نیز اقداماتی انجام شود و الا با تداوم این شرایط ظرف یک دهه آینده سپیدان شرایط مناسبی نخواهد داشت.

پارسایی با تاکید براینکه تحقق توسعه در هر جای جهان مبتنی بر توسعه منابع انسانی است، تصریح کرد: معتقدم که گردشگری باید شغل دوم همه مردم استان و دغدغه واقعی همه ما باشد.

وی در بخشی از گفت و گویش با اصحاب رسانه به دغدغه های جدی در خصوص حفاظت از آثار تاریخی و میراثی نیز اشاره  کرد و گفت: این واقعیت را نمی توان نادیده گرفت که بناهای مختلف تاریخی استان و کشور، از جمله تخت جمشید در معرض آسیب های  طبیعی ناشی از وزش باد و همچنین آسیب های  انسانی قراردارند به طوری که ظرف 70 سال اخیر 5 میلی متر از سطح پله های تخت جمشید به دلیل تردد بازدیدکنندگان سایید شده است.  معاون استاندار فارس نصب حفاظ های چوبی بر روی پله های تخت جمشید را با هدف جلوگیری از این سایشها عنوان کرد و ادامه داد: اگر تاب آوری و محافظت از بناهای تاریخی برایمان مهم است باید محدودیت هایی را برای بازدید از این گونه امکان گردشگری قائل شویم و شرایطی را فراهم کنیم که روزانه تعداد مشخصی گردشگر بتوانند از این اماکن بازدید کنند.

پارسایی با تاکید براینکه این گونه اقدامات فرسایش ناشی از حضور افراد را کاهش میدهد تصریح کرد: علاوه براین می توان شرایطی را در نظر گرفت و پیش بینی کرد که براساس آن هر شهروند در طول عمر خود به تعداد دفعات مشخصی بتواند از اماکن تاریخی مانند تخت جمشید بازدید کند و از قبل برای این کار نیز نوبت بگیرد. وی در پایان سخنان خود ضمن قدردانی از حضور اصحاب رسانه، مطالبه گری و پیگیری آنها را در پیشرفت و توسعه استان موثر و ضروری عنوان کرد.