اوز شهر خَشُم نومِت بلنده...

زینب دانشور- «خبر جنوب»/ در جدیدترین رویداد فرهنگی کشور، شهر اوز از استان فارس به عنوان پایتخت کتاب ایران معرفی شد، عنوانی که نه تنها افتخاری برای این شهر کوچک اما فرهنگی است بلکه جایگاه استان فارس را به عنوان یکی از قطب های اصلی فرهنگ و ادب ایران، تثبیت میکند. انتخاب اوز، که در رقابتی فشرده میان شهرهای مختلف کشور موفق به کسب این عنوان شد، نشانگر پویایی فرهنگی، مشارکت مردمی و برنامه ریزی منسجم در این منطقه است.
مراسم تکریم پایتختی کتاب ایران برگزار شد
شب گذشته با حضور استاندار فارس، مدیرکل فرهنگ و ارشاد و جمعی از مدیران کل استان و فعالان حوزه کتاب مراسم تکریم پایتختی کتاب ایران برگزار شد. در این مراسم که با تجلیل از مروجان و فعالان کتابخوانی همراه بود مستند عبدالقادر رونمایی شد.

اوز؛ شهری کوچک با افقی فرهنگی
شاید در نگاه نخست، اوز با جمعیتی محدود و جغرافیایی دورافتاده، انتخابی غافلگیرکننده برای پایتخت کتاب به نظر برسد اما این شهر با تکیه بر نهادهای مردمی، فعالیت کتابخانه های عمومی، نهادهای غیردولتی، حمایت از کتابفروشی ها و برگزاری مستمر برنامه های ترویج کتابخوانی، نشان داده که مقیاس جغرافیایی تعیین کننده پویایی فرهنگی نیست. اوز در عمل ثابت کرد که سرمایه فرهنگی، تنها در کلانشهرها متمرکز نیست و با هم افزایی بین نهادهای مدنی و دولتی، میتوان حتی از دل مناطق کمتر شناخته شده، الگویی ملی برای ترویج کتابخوانی خلق کرد.

فرصت فارس برای بازتعریف جایگاه فرهنگی
استان فارس که پیشینه ای عمیق در شعر، ادب و فلسفه دارد، اکنون با این انتخاب، فرصتی بی تکرار در اختیار دارد تا وجهه فرهنگی خود را از روایت تاریخی به یک کنش مدرن تبدیل کند. اوز میتواند نقطه عطفی باشد برای تدوین «نقشه راه فرهنگی فارس»، جایی که دیگر شهرهای استان با الگوبرداری از آن، به سمت ترویج زیست کتاب محور حرکت کنند. این انتخاب میتواند در بلندمدت فارس را به الگوی کشوری در حوزه توسعه فرهنگی غیرمتمرکز تبدیل کند، مشروط بر اینکه از این عنوان به صورت نمادین عبور نشود و در سایه آن، شبکه ای از برنامه های ترویجی، حمایتی و آموزشی در سطح استان شکل بگیرد.

چه باید کرد؟ راه های نگهداشت عنوان و گسترش اثرگذاری
برای آنکه عنوان پایتختی کتاب، تنها به یک لوح تقدیر ختم نشود و در عمل منجر به تغییر در رفتار فرهنگی مردم شود، اقدامات زیر ضروری است:
-تداوم برنامه ها: لازم است فعالیتهای فرهنگی و کتابمحور از حالت رویدادی به شکل پایدار و ساختاریافته درآید.
-تأمین بودجه مستمر: شهرداری ها، استانداری و نهادهای ملی باید با اختصاص ردیف بودجه مشخص، از برنامه های کتاب محور حمایت کنند.
-مشارکت مدارس و دانشگاهها: باید کتابخوانی به عنوان یک «فعالیت زندگی» نه صرفاً «وظیفه درسی»، در نهاد آموزش نهادینه شود.
-توانمندسازی نهادهای مردمی: سمنها و انجمنهای فرهنگی محلی باید حمایت قانونی و مالی برای ادامه مسیر دریافت کنند.
-تبدیل اوز به قطب فرهنگی جنوب: ایجاد رویدادهای ملی و منطقه ای، جشنواره های کتاب، و خانه های خلاق، میتواند جایگاه اوز را تثبیت کند.

مسئولیت متولیان فرهنگی چیست؟
از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گرفته تا استانداری فارس و فرمانداری اوز، همگی در برابر این عنوان مسئول اند. آنها باید برنامه ریزی هایی داشته باشند که در بلندمدت، شهروندان اوز و دیگر شهرهای استان حس کنند «کتاب» بخشی از زندگی روزمره شان شده است.مسئولان نباید تنها به برگزاری رویدادهای نمادین بسنده کنند بلکه با حمایت از نویسندگان بومی، چاپ کتابهای محلی، ایجاد بازارچه های کتاب و برقراری زیرساخت های پایدار، میتوانند «زیست فرهنگی» را در این منطقه نهادینه کنند.