برنامه‌های اصلاحی زندان فارس با پشتوانه علمی و دانشگاهی اجرا می شود

مرجان دهقانی-«خبرجنوب»/ زندان در عرصه کاهش جمعیت جرم، توانمندسازی و اصلاح و تربیت افراد نقش بسزایی دارد. اقدامات فرهنگی و تربیتی به عنوان مبنا و رکن فرایند اصلاح و تربیت مجرمان، فعالیتی علمی و فراگیر است که ترمیم کاستی های تربیتی و ارتقای مهارت های اساسی زندگی فرد را برای نیل به هدف بازگشت سعادتمندانه زندانی به جامعه دنبال می کند.

مدیرکل زندان های استان فارس، در این ارتباط  با اشاره به اینکه اقدامات فرهنگی و تربیتی مبنای فرایند اصلاح و تربیت مجرمان است، اظهار داشت: روزانه در زندان بیش از 160 خدمت و فرایند تامینی و تربیتی در حال اجراست. گستره این اقدامات کارشناسی و علم محور حوزه کار چندین ارگان و سازمان از قبیل آموزش و پرورش، فنی و حرفه ای، بهزیستی، کمیته امداد، دانشگاه علوم پزشکی، نیروی انتظامی، کار و امور اجتماعی، جهاد کشاورزی، صنایع دستی را شامل می شود و این گستره عظیم و گسترده خدمت با تلاش و همت مضاعف همکارانم بصورت شبانه روزی و بدون توقف و تعطیل در حال انجام است.

اسحاق ابراهیمی در همین ارتباط توضیح داد: در سال گذشته استان در سه محور الگو و پایلوت برنامه های تحولی و تعالی محور نظام قضایی در حوزه زندانبانی و سازمانی قرار گرفت، یکی از این طرح ها اجرای راهکار 171 سند تحول قضایی کشور بود که با محوریت زندان مرودشت انجام شد .با این طرح و راهکار  برنامه های اصلاحی و تربیتی خصوصا در حوزه فرهنگی و تربیتی بصورت علمی و با پشتوانه نظرات جامعه دانشگاهی  والگوهای تحقیقاتی و میدانی  آکادمیک تحت اقدام قرار گرفت و پس از پایش های متعدد در آخر سال 1404 و تایید آن، به عنوان برنامه عملی به سراسر کشور برای اجرا ابلاغ شد.

این مسئول قضایی با اعلام خبر موفقیت آمیز بودن آموزش ها در سال گذشته تصریح کرد: در سال ۱۴۰۴ آمار زندانیان بی سواد در زندان ها به صفر رسید و همه تحت پوشش برنامه  سوادآموزی قرار گرفتند.

وی با اشاره به فراهم بودن امکان تحصیل زندانیان از مقطع سوادآموزی تا آموزش عالی در زندان ها، افزود: در سال گذشته و بهار سال جاری مجموعاً بیش از ۲۵۰ زندانی در مقاطع متوسطه اول و دوم مشغول به تحصیل بوده اند و امکان ادامه تحصیل افراد آزاد شده از زندان نیز با تعامل آموزش و پرورش فراهم شده است. ضمن اینکه در همین مدت ۱۵ زندانی در مقطع آموزش عالی قبول شده و مشغول به تحصیل هستند. در سال گذشته زندان مرکزی شیراز برای اخذ کنکور از سه زندانی داوطلب تحصیلات در مقاطع ارشد و دکتری، به حوزه آزمون رسمی با حضور نمایندگان رسمی سازمان سنجش تبدیل شد.

ابراهیمی بحث کتاب و کتابخوانی را از موضوعات مهم در غنی سازی اوقات فراغت زندانیان و ارتقای مهارت و دانش های زندگی آنان توصیف کرد و اظهار داشت: ۱۹ کتابخانه رسمی و عمومی، افزون بر ۴۵ کتابخانه اندرزگاه محور و بیش از ۲۶۰ کتابخانه سیار خوابگاه محور در زندان های فارس فعالیت دارد که افزون بر ۱۶۲ هزار جلد کتاب متنوع در این کتابخانه ها در اختیار زندانیان قرار داده شده است. طبق آمار ثبت شده حدود ۶۰ درصد زندانیان بصورت مستمر از خدمات کتابخانه ها استفاده کرده اند.

مدیرکل زندانهای فارس در ادامه گفت: ۷۵ درصد زندانیان به فعالیت های قرآنی مبادرت می ورزند که در همین راستا تا کنون طی ۲ سال گذشته با تمرکز بر نهضت انس با قرآن، بیش از ۲۵۰۰ زندانی حافظ اجزاء تا کل قرآن شریف شده اند. برای برخی از این زندانیان حافظ کل قرآن که حتی با بی سوادی و کم سوادی محض، توفیق حفظ کل قرآن را کسب نموده اند، با عنایت رئیس کل دادگستری استان، پیگیری عفو و بخشش ویژه از محضر رئیس معزز قوه قضائیه پیگیری شده است.

این مقام ارشد زندان های فارس به آموزش های دیگر در زندان های استان اشاره کرد و گفت: ۶۵ درصد زندانیان تحت آموزش مهارت های اساسی زندگی، ۷۰ درصد تحت آموزش های اسلامی و عقیدتی و بیش از ۷۵ درصد زندانیان نیز تحت آموزش های عمومی یا تخصصی علوم قرآنی قرار گرفته اند.

آزادی ۸۰۰ زندانی جرایم غیرعمد و فعالیت ۱۷ مرکز انجمن حمایت از زندانیان

مدیرکل زندان های استان فارس، در بخش دیگر این گفت وگو به موضوع اشتغال و حرفه آموزی پرداخت و اظهار داشت: در زندان ها بیش از ۶۰ رشته فنی و حرفه ای با نظارت و محوریت ادارات کل فنی و حرفه ای، جهاد کشاورزی، میراث فرهنگی و صنایع دستی و برخی تشکل های مردم نهاد به زندانیان آموزش داده می شود. افراد تحت آموزش در صورت قبولی، گواهی رسمی را از سازمان متولی دریافت میدارند بدون آنکه اسمی از زندان در آن لحاظ شده باشد و از تسهیلات خوداشتغالی مقرر نیز برخوردار می  شوند.

وی با اشاره به سیاست اعزام بکار زندانیان یا همان زندان باز، تصریح کرد: افرادی در اولویت برخورداری از امتیاز اعزام بکار و زندان باز قرار می گیرند که در مدت تحمل حبس در زندان بسته، در دوره های فنی و مهارتی شرکت کرده باشند.

مدیرکل زندانهای فارس با ارائه آمار دقیق از فعالیتهای آموزشی، افزود: در ۱۵ ماه گذشته بیش از ۷۰۰ هزار ساعت آموزش به زندانیان فراگیر دوره ها ارائه شده است و افزون بر ۸۵۰۰ نفر زندانی در دوره ها شرکت کرده اند که تا کنون نزدیک به ۵۰۰۰ نفر در آزمون های ماخوذه موفق به قبولی شده اند.

ابراهیمی با بیان اینکه اشتغال و حرفه آموزی از اولویت های ترسیمی رئیس سازمان زندان ها در راهبرد زندانبانی اسلامی است، بیان کرد: افزون بر ۶۰ درصد زندانیان محکوم ما در وضعیت اشتغال درون و برون زندان هستند. این افراد از حقوق مزایا استفاده می کنند و علاوه بر تامین نیازهای مالی خود، بعضاً از درآمد خود برای خانواده هایشان نیز کمک مالی-معیشتی واریز می کنند که این به تحکیم مبانی خانوادگی و حفظ عزت نفس آنان و خانواده هایشان کمک می کند.

وی به اقدامات حمایتی و ستاد دیه نیز اشاره کرد و گفت: متأسفانه به سبب شرایط اقتصادی، آمار زندانیان جرایم غیرعمد در زندان های استان بالا رفته و اکنون بیش از ۲۲۰۰ زندانی جرایم غیرعمد و محکومین مالی در زندان های استان نگهداری می شوند. در ۱۵ ماه گذشته بیش از ۸۰۰ زندانی جرایم غیرعمد از زندان های فارس با کمک خیرین، گذشت شکات، حمایت مراجع قضایی در قبول اعسار زندانیان بی بضاعت و کمک ستاد دیه آزاد شده و به کانون خانواده بازگشته اند.

مدیرکل زندان های فارس با اشاره به فعالیت ۱۷ مرکز انجمن حمایت از زندانیان در شیراز و دیگر شهرستان های فارس، تصریح کرد: بیش از ۳۰۰۰ خانواده زندانی تحت پوشش انجمن های حمایت قرار دارند که بطور متوسط از ۱۵ نوع خدمت شامل مستمری ماهیانه، کمک هزینه مسکن، کمک هزینه تحصیلی فرزندان، پرداخت بسته های معیشتی، خدمات درمانی-فرهنگی و بهداشتی برخوردار می شوند. 

مدیرکل زندان های فارس همچنین به زندان سما و مراقبت الکترونیک در فرایند زندانبانی اشاره کرد و گفت: در راستای استفاده از این قسم تاسیسات قضایی-کیفری، هم اکنون حدود 720 زندانی از پایند الکترونیک استفاده می کنند که ضمن اجرای مجازات حبس، این افراد در کنار خانواده و در مشاغل خود حضور دارند که خود از آسیب های ناشی از حبس جلوگیری می کند، البته در راستای استفاده از این ظرفیت قضایی و توسعه آن، در بهار امسال حدود 200 حکم پابند الکترونیک از سوی مراجع قضایی برای افراد واجد شرایط صادر شده  و از زمان شروع بکار طرح زندان سما تا کنون نیز حدود 5600 زندانی از پابند الکترونیک استفاده نموده و از ظرفیتهای خاص آن در عرصه کرامت انسانی و حقوق شهروندی برخوردار شده اند.

ابراهیمی با تأکید بر ضرورت هم افزایی همه بخش های جامعه با زندان ها، خاطرنشان کرد: اصلاح و تربیت مجرمان صرفاً وظیفه زندان و دستگاه قضایی نیست. تمام نهادهایی که متولی ارائه خدمت به آحاد مردمند، مانند آموزش و پرورش، فرهنگ و ارشاد، فنی و مهارتی، امور تبلیغات اسلامی، اوقاف و امور خیریه، دانشگاه ها می توانند به بازگشت سعادتمندانه زندانی به جامعه کمک کنند. امیدواریم روز به روز شاهد کاهش ورود افراد به زندان به سبب پیشگیری های مؤثر اجتماعی و عدم عود جرم در زندانیان آزاد شده باشیم.